Aktualności: Zapraszamy na nowo powstałe Forum dyskusyjne o szyciu http://forum.metkiiwszywki.pl

Autor Wątek: Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia  (Przeczytany 73013 razy)

Offline Ela M.

  • Podglądacz
  • *
  • Wiadomości: 37
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« dnia: Październik 04, 2004, 05:27:28 pm »
SEPLENIENIE I JEGO TERAPIA.

1.SEPLENIENIE – nieprawidłowa realizacja fonemów trzech szeregów: szumiącego, syczącego i ciszącego. Są to seplenienia typu substytucyjnego, gdyż dziecko zastępuje głoskę np. sz” głoską, którą już potrafi wymówić np. s”  Wyróżniamy również seplenienie zdeformowane, gdzie obok substytucji występuje także deformacja np.:
a.   międzyzębowe- def. Jak wyżej , dodatkowo dziecko wsuwa język między zęby.
b.   Boczne- strumień powietrza wypływa bokiem jamy ustnej. Może to być przepływ jedno lub obu stronny.  
c.   Wargowo- zębowe- zły układ warg (sepl. świszczące, usta zbyt wysunięte do przodu)
2.   Przyczyny seplenienia:
-   wady anatomiczne( tyłozgryz, przodozgryz, zgryz otwarty lub inne wady zgryzu, wysokie podniebienie, brak pionizacji, krótkie wędzidełko)
-   upośledzony słuch, naśladownictwo, niesprawność języka, warg,
-   stany chorobowe narządów oddechowych, oddychanie przez otwarte usta, zły sposób połykania np. niemowlęcy, złe napięcie języka, anomalie zębowe, ubytki zębowe.
3.   Schemat diagnozy:
-   obserwacja dziecka
-   badanie mowy testem ortofonicznym dowolnym(Demel, Spionek, Rocławski)
-   badanie motoryki n. artykulacyjnych, ich budowy anatomicznej
-   orientacyjne bad. słuchu
-   badanie słuchu fonemowego tylko dla zjawisk substytucyjnych
-   analiza i synteza słuchowa
-   oddychanie i połykanie
-   słownictwo dziecka, formy gramatyczne, bud. Zdań, tempo mowy, fonacja
-   wywiad z rodzicami
-   badania uzupełniające
4.   Schemat terapii:
-   Terapia wstępna: ćwiczenia ortofoniczne,ćw. n. artykulacyjnych, usprawnianie zaburzonych funkcji.
-   Terapia właściwa:
-   wprowadzenie prawidłowej głoski przez szereg ćwiczeń
-    utrwalanie głoski w izolacji(tttt, dddd)
-   utrwalenie w sylabach, wyrazach w nagłosie, śródgłosie i w wygłosie
-   utrwalenie w gr spółgłoskowych na początku i na końcu
-   ćw. różnicujące głoski
-   zestawienia dwu wyrazowe
-   zdania dłuższe, wierszyki i piosenki
-   gry dydakt., swobodna wypowiedź dziecka.
3. Metody terapeutyczne: aktywne(dziecko świadomie ćwiczy mowę, bierze udział w terapii)
b.   Demonstracja- pokazanie dziecku na czym polega mówienie danej głoski( poprawne ułożenie n. mowy przed lustrem).
c.   Demonstracja + instrukcja – logopeda pokazuje i omawia co dzieje się z artykulatorami, mówi co dziecko ma zrobić.
d.   Metoda mechaniczna- stosowanie przyborów typu szpatułka, rerek, monokinezy (ćwiczenia z palcem) oraz innych przyrządów logopedycznych.
e.   Metody substytucyjne- wykorzystywane są już utrwalone głoski i przekształcane w te których dziecko nie wymawia poprawnie, np. długie wypowiadanie dziąsłowego t”  prowadzi do powstania cz”, a wypowiadanie dziąsłowego cz” do powstania sz”.
f.   Metody ortofoniczne- wywoływanie głosek przez odpowiednie ćw. Oddechowe i inne wspomagające.
g.   Są również metody pasywne(zabawa, logorytmika, rytmika, rysowanie) dziecko nie zajmuje się samą mową, ale wpływają na nią emocje, pamięć, motywacja)
  4.Wywoływanie głosek przy seplenieniu substytucyjnym:
Sz – podnosimy język do podniebienia twardego(wałka dziąsłowego), usta wysuwamy do przodu – utowatość. Możemy posłużyć się szpatułką, ale należy uważać by język nie był ani za bardzo ani za mało podwinięty do góry. Może to wywołać seplenienie przyzębowe przy dekoncentracji. Pamiętać o dentalizacji.
S – język podnosimy w okolicę górnych zębów, ale nie zwieramy. Usta przesadnie układamy w uśmiech – itowatość. Dentalizacja.
Ś – szpatułką przesuwamy język dziecka do tyłu, gwałtownie ale krótkotrwale, przy jednoczesnym wymawianiu „s”. Pomocne są również zabawy z małym płaskim cukierkiem, który umieszczamy na środku języka. Zadanie dziecka polega na podnoszeniu cukierka do góry właśnie środkiem języka.  
5.Utrwalanie wywołanych głosek:
a.   Ciągłe, wielokrotne powtarzanie ćwiczeń:
Cz- szybkie wymawianie „t” i jednoczesne przesuwanie języka do tyłu po podniebieniu.
Dż- jak wyżej ale z głoską „d”.
Sz – przedłużanie wymawiania głoski „cz”.
Rz – jak wyżej ale z głoską „sz”.
b.   dalej wg. schematu terapii właściwej.
c.   Pamiętać o ćw. różnicujących głoski.

6. terapia seplenienia bocznego:
-   zaleca się stosowanie metod ortofonicznych skierowanych głównie na ukształtowanie poprawnego toru przepływu powietrza(precyzyjne dmuchnięcie na coś)
-   do poprawnego dmuchania dołączamy artykulację: dmuchnięcie i wypowiadanie s”(wąż syczy s, s, s) dziecko sprawdza czy jest dmuchnięcie przykładając dłoń w pobliżu ust.
-   Z głoski s” do sz” można przejść przez wymawianie ciągłe s” i podwijanie  języka do tyłu.
-   Utrwalanie wg. schematu.
7. terapia seplenienia międzyzębowego:
-   demonstracja przed lustrem na pierwszych zajęciach, dziecko musi zobaczyć jak mają wyglądać n. art. podczas wymowy głoski
-   ćwiczenia na czucie położenia języka, dziecko musi wiedzieć gdzie ma być język i, że ma byś schowany za zębami
-   ćwiczenia na pionizację języka
-   wg. schematu utrwalanie
8. terapia seplenienia wargowo- zębowego:
-   ćwiczenia w prawidłowym ułożeniu ust w itowatość .

ROTACYZM I JEGO TERAPIA

1. ROTACYZM- nieprawidłowa artykulacja fonemu r”. Wyróżniamy:
                  -  mogirotacyzm- opuszczanie głoski r”
-   pararotacyzm- głoska r” wymawiana jest jako l” lub j”(substytucja)
-   rotacyzm właściwy:
-   r. uwularny(języczkowy)- drga języczek
-   r. lateralny ( boczny)- drgają policzki lub kąciki ust
-   r. welarny(krtaniowy)-
-   r. faryngealny(gardłowy)- tylna część języka zbliża się do tylnej ściany gardła.
2. przyczyny rotacyzmu:
-   niedostateczna sprawność języka( krótkie wędzidełko podjęzykowe, język gruby, zbyt wielki)
-   zbyt duże lub małe napięcie mięśniowe.
3. Terapia rotacyzmu:
-   Badanie słuchu fonematycznego przy rotacyźmie substytucyjnym
-   Ćwiczenia usprawniające motorykę języka (xero).
-      Ćwiczenia przygotowawcze do wymawiania „r” :
-   Szybkie wymawianie dziąsłowych głosek „t” i „d” oraz kombinacji  z tych głosek, zmieniając ich kolejność czy dodając kolejno samogłoski np.: tttt, dddd, tdtdtdtd, tede- tede- tede, tedu- tedu- tedu
-   Wymawianie wyrazów z „r” ale zamieniając tą głoskę na „l” co pomaga w uzyskaniu przedniojęzykowo- dziąsłowego brzmienia.
( tlawa, dloga, cytlyna itp.)
-   Ćwiczenia w dmuchaniu: dmuchanie na przyklejony do czubka języka pasek papieru, zdmuchiwanie z czubka kawałków papieru,
oraz inne ćwiczenia oddechowe
-   Zabawy z językiem : parskanie, konik, samochód, wylizywanie soku, czekolady z podniebienia, mycie językiem zębów, wypychanie językiem policzków itp.
                       *      Ćwiczenia utrwalające wywołaną głoskę „r” :
-   wymawianie wyrazów lub zbitek spółgłoskowych, gdzie „r” występuje w otoczeniu „t” i „d” np.: tda, tdo, tde, tdu, teda, tedo, tede, tedu, tedy, trla, trlo, trle, trlu  oraz wyrazów typu : drops, drabina, trawa, wiatr:(język za wałkiem dziąsłowym)
-   Wymawianie wyrazów gdzie „r” występuje w grupach spółgłoskowych
-   Wymawianie wyrazów gdzie „r” występuje w grupach samogłoskowych.
-   Dalej wg. schematu utrwalania.


KAPACYZM I JEGO TERAPIA

1. KAPACYZM- nieprawidłowa realizacja fonemów k” oraz g”. Fonemy te         realizowane są  poprzez głoski t” oraz d”. Niektórzy autorzy nieprawidłową realizację fonemu g” określają jako gammacyzm.
2. przyczyny kapacyzmu:
-   zaburzenia słuchu fonematycznego
-   nieprawidłowa budowa i praca języka
3. terapia kapacyzmu:
-   ćw. oddechowe
-   usprawnianie języka: aktywizowanie tyłu języka(chrapanie, płukanie gardła, ziewanie, głaskanie tyłem języka podniebienia)
-   przy wywoływaniu stosujemy demonstrację: dziecko musi widzieć na czym polega artykulacja danej głoski, prosimy by szeroko otworzyło usta i powtarzało k”
-   mechanicznie możemy przytrzymać czubek języka szpatułką lub palcem na dole jamy ustnej
-   można położyć dziecko na podłodze i w tej pozycji ćwiczyć wymowę głoski. Pozycja ta powoduje, że język stacza się do tyłu jamy.
-   Utrwalanie wg. schematu. Należy jednak pamiętać, aby unikać wyrazów z t” jeśli utrwalamy k”, oraz wyrazów z d” jeśli utrwalamy g”. Może bowiem wystąpić hiperpoprawność(kotek-kokek )

                                      MOWA BEZDŹWIĘCZNA I JEJ TERAPIA.

1. MOWA BEZDŹWIĘCZNA-  bezdźwięczna realizacja fonemów dźwięcznych za wyjątkiem samogłosek i spółgłosek sonornych, gdyż one zawsze są realizowane dźwięcznie.  
2. przyczyny bezdźwięczności:
·   zburzenia słuchu fonematycznego(nieróżnicowanie dźwięków o tym samym miejscu art.) częściowa bezdźwięczność.
·   Obniżenie napięcia mięśniowego warg, policzków
3. terapia bezdźwięczności:
-   ćw. oddechowe
-   W”- wykorzystujemy głoskę i”, rozciągamy dziecku usta tak jak przy wymowie i” pozwalając na obserwację wibracji. Utrwalamy wg. schematu.
-   B”- dziecko długo wymawia m” i opowiada co się dzieje z jego gardłem. Następnie chwyta za nos i imituje pęknięcie balonu, co daje głoskę b”. Utrwalamy.
-   D”- tak jak wyżej tylko z głoską n”.
-   RZ”- wymowa sz” i gwałtowne odchylanie głowy do tyłu.
-   Można ćwiczyć również poprzez przedłużanie dźwięku np. agggggga, agggo, agggu, agggy i tak dalej. Następnie przechodzimy do pojedynczego dźwięku w sylabach: aga, ago, age, agy .

         NOSOWANIE I JEGO TERAPIA.

1. NOSOWANIE-  szczególne nosowe zabarwienie głosu, spowodowane zmianą w bud. Akustycznej dźwięku wynikającej z dołączenia się j. Nosowej do przestrzeni rezonacyjnej. Wyróżniamy :
·   Nosowanie zamknięte- głoski nosowe wymawiane są ustnie.
·   Nosowanie otwarte- głoski ustne łączą się z rezonansem nosowym.

2.   przyczyny nosowania:
-zniekształcenia szczęki górnej lub dolnej)
-   rozszczepy podniebienia twardego i miękkiego
-   wrodzone krótkie wędzidełko podjęzykowe
-   podśluzówkowy rozszczep podniebienia
-   porażenia i niedowłady mięśni podniebiennych
-    przerost śluzówki nosa, trzeciego migdałka,
-   polipy w nosie, skrzywienia przegrody nosowej,
-   nieprawidłowa praca pierścienia zwierającego gardło
3.   Rhinophonia- nosowe zabarwienie głosu na skutek kataru, polipów, skrzywienia przegrody (Kraśko, Torbicka)
4.   Rhinolalia- nosowe zniekształcenie wymowy niektórych głosek. Powietrze wypływa nosem, najtrudniejsze do realizacji są głoski szczelinowe. Przyczynami są rozszczepy podniebienia, warg, szczęk.
5.   terapia nosowania:
-   ćw. oddechowe (dmuchanie na coś przy zatkanym nosie)
-   ćw. motoryki (na podniebienie miękkie i pierścień zwierający)
-   ćw. kształtujące wymowę głosek wybuchowych(k,g,p,b,)
-   ćw. kształtujące wymowę głosek szczelinowych(s,z,c,dz,)
-   utrwalanie bardzo długie wg. schematu.

OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY I JEGO TERAPIA.

1.OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY- występuje gdy wiek dziecka nie jest zgodny z mową dziecka. Proces kształtowania się mowy przebiega niezgodnie z normą przewidzianą dla dziecka w określonym wieku. Opóźnienie to dotyczy rozumienia mowy i samego mówienia, obejmuje wszystkie struktury języka. Wyróżniamy :  
-samoistne rozumienie mowy SORM- dotyczy mówienia a nie rozumienia, brak mowy do 2 roku życia i samoistne jej wyrównanie ok. 4-6 roku życia, dalszy rozwój bez zmian i zakłóceń. Wynika on z braku dojrzałości aparatu artyk. i z opóźnionego dojrzewania struktur nerwowych. Dziecko takie :
-   ma dobry słuch, nie mówi lub mówi mało, wykonuje polecenia słowne
-   głoski izolowane realizuje poprawnie ale nie w połączeniu
-   rozwój intelektualny w normie, nie ma zaburz. Ruchowych mięśni art.
-   trudności w czytaniu i pisaniu, leworęczność.
               * niesamoistne opóźnienie rozumienia mowy  NORM   - wywoływany przez czynniki biologiczne(uszkodzenia cun, obwodowego narz. Ruchu, upośledzenie umysłowe, zaburzenia emocjonalne i psychiczne) a także przez czynniki społeczne. Wyprzedza pojawienie się głębszych zaburzeń mowy.
2. terapia NORM-u:
-   jest to terapia wtórna, zależna od zaburzeń już występujących u dziecka.
3. terapia SORM-u:
-   metody stymulacyjne- wzbogacamy słownik, ćwiczenia motoryki i oddechowe, fonacyjne oraz na percepcję słuchową.
-   metody ortofoniczne o bardzo prostej formie.


TERMINOLOGIA

1. METODYKA POSTĘPOWANIA LOGOPEDYCZNEGO- zespół czynności i zasad postępowania diagnostyczno- terapeutycznego z osobami wykazującymi nieprawidłowości w rozwoju mowy lub mającymi trudności w porozumiewaniu się.
2.DIADNOZA LOGOPEDYCZNA- rozpoznanie zaburzenia mowy lub cale postępowanie logopedyczne w którego skład wchodzą: rozpoznanie zjawiska, program terapii, prognoza. Diagnoza jest to sposób postępowania, którego celem jest potwierdzenie lub wykluczenie możliwości istnienia zaburzenia oraz przewidzenie tendencji rozwojowych. Celem jest także określenie objawów, patogenezy i patomechanizmów.  (wywiad, obserwacja, wstępne bad. Mowy, bad. Uzupełniające)
3.TERAPIA LOGOPEDYCZNA- całość czynników mających na celu usunięcie zaburzenia mowy i złagodzenie jego skutków. Celem jest usunięcie zaburzenia i prawidłowa mowa pacjenta. Wyróżniamy terapię wstępną i właściwą.
4.ZASADY TERAPII- systematyczność, stopniowanie trudności, utrwalanie, indywidualizacja, świadomy i aktywny udział dziecka w terapii.
5.DENTALIZACJA- specyficzne ułożenie szczęk w odległości 1-2 mm od siebie
6.PRAWIDŁOWY SPOSÓB POŁYKANIA- dwa ruchy przeciwne: opuszczanie żuchwy wraz z językiem i unoszenie żuchwy wraz z językiem, który czubkiem zwiera się z podniebieniem(2-3 r.ż). Najważniejszy ruch to pionizacja języka.
7.SPOSOBY POŁYKANIA-·   niemowlęcy (do2r.ż) język porusza się poziomo, wychodzi poza jamę ustną i kontaktuje się z wargami, które są bierne. Nieprawidłowe staje się powyżej 3 r. ż.
-   Dorosły( pojawia się ok. 2-3 r.ż) takie jak prawidłowy.
-   Zespolenie wargowo- językowe- połykanie nieprawidłowe, występuje mocne zwarcie warg i poziome ruchy języka są zatrzymywane przez zaciśnięte wargi.
 
8.   PRZYCZYNY I WADY SPOWODOWANE ZŁYM POŁYKANIEM-
-   sztuczny sposób karmienia(smoczki przyciskają język do dna jamy ustnej)
-   choroby ukł. Oddechowego(oddychanie ustami)
-   wywołują rotacyzm i seplenienie międzyzębowe.
9.   SPRAWDZANIE SPOSOBU POŁYKANIA- lewą ręką przytrzymujemy głowę dziecka z tyłu, dwoma palcami prawej ręki rozchylamy delikatnie wargi a trzeci palec kładziemy na przełyku, by mieć pewność, że dziecko połyka. Prosimy o przełknięcie śliny. Rezultat:
-   2 ruchy przeciwne- połykanie poprawne
-   język wychodzi między zęby, wargi nie wykonują ruchu- połykanie niemowlęce.
-   Język wysuwa się między zęby a wargi dążą do zwarcia co odczuwamy przez palce – zespolenie językowo- wargowe.

10.WŁAŚCIWY TOR ODDYCHANIA- pobór powietrza nosem(oczyszczone, nawilgocone, ogrzane) język czubkiem dotyka wałka dziąsłowego, wydech ustami. Przy oddychaniu ustami język spoczywa biernie na dnie j. Ustnej. Dziecko pobiera zimne, brudne powietrze co powoduje choroby gardła i ukł. Oddechowego a także przerost trzeciego migdałka. Należy obserwować tor oddychania dziecka, długość wydechu i wszystko co towarzyszy oddychaniu.
11.GDY DZIECKO DOBRZE ODDYCHA ALE ŹLE POŁYKA- ustawiamy język w innej pozycji poprzez wymawianie wyrazów rozpoczynających się na li” (linijka, lilia, limba)oraz samego li”.
12.SŁUCH FONEMOWY- zdolność do kwalifikowania wyróżnionych z potoku mowy głosek jako przynależnych do poszczególnych fonemów. Badania słuchu fonemowego wykonujemy przy: seplenieniu, mowie bezdźwięcznej,

                            LOGOPEDIA- EGZAMIN KOŃCOWY

1. LOGOPEDIA- logos-słowo, pedio- wychowanie. Jest to nauka o zakłóceniach procesu mówienia oraz o i jego terapii. Jest to nauka o kształtowaniu prawidłowego językowego porozumiewania się, zakłóceniach i zaburzeniach tego procesu oraz o metodach ich niwelowania, a w przypadku utraty nabytych umiejętności, ich utworzenia. Jest to subdyscyplina pedagogiki specjalnej. Omawiamy ją w kilku aspektach:  
     *  Aspekt treściowy- to nauka o zaburzeniach mowy i sposobach ich usuwania.
-   Aspekt funkcjonalny- to ogół czynności badawczych prowadzących do rozwijania nauki zgodnie z metodami zapewniającymi obiektywne i uporządkowane poznanie rzeczywistości.
-    Aspekt instytucjonalny- to dyscyplina wykładana na uczelniach wyższych jako odrębna dyscyplina.
-   Aspekt dydaktyczny- uczenie się i nauczanie mowy.
- Do zadań logopedii zaliczamy: kształtowanie mowy dziecka od narodzin, diagnoza i terapia zaburzeń mowy, kształtowanie mowy u osób z wadami słuchu, dbałość o kulturę słowną.
- Specjalizacje logopedyczne wg. Kaczmarka-
-   log.wychowawcza- higiena  mowy i głosu
-mowy
-   log. Jako surdopedagogika- nauczanie mowy głuchych
-   log. Artystyczna- z aktorami w teatrze.
2. HISTORIA LOGOPEDII W POLSCE- wiąże się z kilkoma nazwiskami:
o   Jan Siestrzyński- lekarz i pedagog, pracował w latach 1817-1820 w instytucie głuchoniemych w Warszawie, gdzie uczył mowy dźwiękowej.
o   Władysław Ołtuszewski- lekarz, jako pierwszy stworzył w Polsce        klasę dla      dzieci jąkających się. Prowadził także „zakład zboczenia mowy”.
o   Benedykt Dylowski- lekarz, nauczyciel, prowadził badania dzieci wileńskich. W 1959 r powołał w Lublinie komisję logopedyczną, a w 1961 r powstała już Centralna Komisja Logopedyczna w Warszawie.
o    W 1967 r uznano logopedię za przedmiot poboczny studiów pedagogicznych. Pierwsze studia w tym charakterze rozpoczęto w Uniwersytecie Lubelskim.
o   W 1991 r prof. Kaczmarek ogłosił logopedię samodzielną dyscypliną, stanowiącą część bloku humanistyczno- biologicznego. Uznano go za ojca logopedii.
3. KLASYFIKACJE LOGOPEDYCZNE:
                a. wg. L. Kaczmarka (klasyfikacja objawowa)
-   zaburzenia treści- dotyczą zjawisk uogólnienia i abstrahowania sensu tekstu. Wiążą się z ukierunkowaniem myślenia, procesów towarzyszących. Są charakterystyczne dla osób chorych psychicznie. Nie ma wówczas sensu w mówieniu.
-   Zaburzenia języka- brak języka i mowy. Zaliczamy tu różnego rodzaju niemoty, głuchoniemoty, alalię i afazję.
-   Zaburzenia substancji fonicznej- w płaszczyźnie suprasegmentalnej związana jest z akcentem, intonacją, rytmem i tempem mowy. W płaszczyźnie segmentalnej łączy się ze strukturą głoskową. Do zaburzeń w obrębie pierwszej z nich zalicza się: nosowanie, jąkanie, giełkot. Do drugiej natomiast dyslalię jednoraką, wieloraką, całkowitą, prostą( elizję, substytucję) złożoną (defomacja).
b. wg. I. Styczek (klasyfikacja przyczynowa)  
-   egzogenne- środowiskowe ( złe postawy rodzicielskie, styl, wychowania, reakcje na pierwsze wypowiedzi dziecka, wzorce językowe.)
-   endogenne- anatomiczne i psychoneurologiczne-
-   dysglosja- zniekształcenie dźwięków mowy lub niemożność ich wytworzenia. Przyczyną mogą być wady anatomiczne narządów mowy lub zaburzenia słuchu.
-   Afazja- całkowita lub częściowa utrata zdolności mowy na skutek zniszczenia korowych ośrodków mowy.
-   Dyslalia, alalia- niemożność lub opóźnienie w przysfajaniu języka. Przyczyna to uszkodzenie lub wolniejsze dojrzewanie ośrodków korowych.
-brak mowy, na swkutek uszkodzenia ośrodkowych dróg unerwiających narządy mowy.
-   Oligofazja- zaburzenia mowy związane z upośledzeniem umysłowym.
-   Jąkanie- zaburzenie płynności mowy.
-   Logoneuroza- nerwice mowy, związane z chorobami nerwowymi(jąkanie, mutyzm, afonia).
-   Schizofazja- zaburzenia mowy w wyniku chorób psychicznych.
               c.   wg. Międzynarodowego Towarzystwa Logopedów i Foniatrów:
-   nazwa zaburzeń składa się z rdzeni i przedrostków, one wskazują na typ zaburzenia(rdzeń) i opisują patologię (przedrostek):
-   przedrostki :
-   a- brak danej czynności (alalia)
-   dys- zniekształcenie danej czynności (dyslalia)
-   hypo- ograniczenia danej czynności, odnośnie słuchu (hypoacusis)  
     * rdzenie:
-   fazja- zespół czynności neurofizjologicznych odpowiedzialnych za mowę, odbywających się w oun
-   artia- zaburzenia wynikające z uszkodzeń lub dysfunkcjinerwów czaszkowych i ich jąder w oun
-   lalia- zaburzenia czynności narządów artykulacyjnych
-   fonia- zaburzenia w tworzeniu głosu
-   accusis- zaburzenia słuchu.
4. WADY WYMOWY- mówimy o nich wówczas gdy mowa odbiega od normy fonetycznej danego języka. Są to wszelki nieprawidłowości w realizacji głosek lecz nie związane z normalną niedojrzałością mowy dziecka. Głoski kształtują się w różnym czasie i trudno wymagać od 3 latka wypowiadania głoski r” jeśli kształtuje się ona około 5-6 roku życia. (wg. G. Demel )
5. APARAT MOWY- - układ oddechowy- płuca są zbiornikiem powietrza, które potrzebne jest między innymi do powstania mowy. Oddychanie powinno odbywać się torem nos-wdech, usta- wydech. Pozwala to na utrzymanie poprawnej pozycji artykulatorów a przede wszystkim poprawną pozycję spoczynkową języka, jego czubek jest lekko uniesiony do okolic wałka dziąsłowego.
-   układ fonacyjny- powietrze z płuc dociera przez tchawicę do krtani, a  stamtąd do nasady znajdującej się powyżej. Krtań umiejscowiona jest w środkowym odcinku szyi, ma długość 4-6cm. Jej dolna część łączy się z tchawicą, górna z j,gardłową. Wewnątrz krtani znajduje się głośnia, zbudowana ze strun głosowych strzałkowo rozpiętych między chrząstkami: nalewkowymi a chrząstką tarczową.
-    W skład nasady, czyli narządu artykulacyjnego, wchodzą: jama gardłowa, ustna i nosowa a także zespół rezonacyjny, utworzony przez zatoki przynosowe i odpowiedzialny za barwę głosu.
-   Jama gardłowa ma maczugowaty kształt, długość  zależna od wieku, płci, cech osobniczych, ok., 13-14cm,  składa się z części nosowej, ustnej i krtaniowej.

-   Jama nosowa składa się z nosa zewnętrznego, ma kształt piramidy oraz z grzbietu i 2 powierzchni bocznych nosa. Końcówki boków są uwypuklone i tworzą skrzydełka nosa. Wraz z j,ustną tworzą kanał, który ulega zmianom(zwęża się lub rozszerza) dzięki ruchom języka, warg, podniebienia miękkiego i żuchwy.
-   Jama ustna zakończona jest podniebieniem miękkim z języczkiem, który podczas oddychania jest opuszczone a podnosi się zamykając w ten sposób wejście do jamy nosowej, podczas połykania i wymawiania większości głosek. Rozdziela w ten sposób głoski na nosowe i ustne. W jamie ustnej znajdują się również:
1.   Język – wypełniający dno jamy. Pod jego spodem znajduje się wędzidełko. Mięśnie zewnętrzne i wewnętrzne języka umożliwiają jego obniżanie, podnoszenie, wysuwanie, cofanie, rozpłaszczanie, zwężanie, skręcanie, uwypuklanie grzbietu itp. Język składa się z nasady (radix), trzonu (dorsum), koniuszka (apex).
2.   Wargi – to fałdy przedłużające policzki. O ich ruchliwości decydują mięśnie twarzy, dzięki którym możemy je ściągać, rozchylać, napinać, wybrzuszać, ułożyć w ryjek itd.
3.   Szczęki – z łukami zębowymi stanowią ważny element artykulacji, poprawnego współdziałania narządów mowy. Dotyczy to szczególnie głosek dentalizowanych: s, z, c, dz., sz, rz, cz, dż, ś, ź, ć,dź, których wymowa wymaga zbliżenia do siebie zębów górnych i dolnych.
6.   APARAT SŁUCHOWY-  Składa się on z trzech części: z ucha zewnętrznego, środkowego i wewnętrznego. Do ucha zewnętrznego zaliczamy małżowinę uszną, która zbiera wszelkie fale dźwiękowe z otoczenia i przewód słuchowy zakończony błoną bębenkową, którego zadaniem jest ochrona błony przed urazami mechanicznymi. Ucho środkowe to jama, gdzie znajdują się trzy kosteczki: młoteczek, kowadełko i strzemiączko. Ucho to przewodzi drgania i ochrania ucho wewnętrzne. Ślimak, to inna nazwa ucha wewnętrznego, składa się z przedsionka, kanałów półkolistych stanowiących narząd równowagi. Wewnątrz ślimaka umiejscowiony jest narząd Cortiego. Przewodzi on bodźce słuchowe do mózgu, gdzie są one analizowane. Następuje tu dalsza transformacja fal mechanicznych na impulsy nerwowe, doprowadzane następnie do prawej i lewej półkuli mózgowej.
7.   MÓZGOWE MECHANIZMY MOWY-  mechanizmy te dzielimy na nadawcze i odbiorcze. Do odbiorczych zaliczamy receptory, które odbierają bodźce wewnętrzne i zewnętrzne i przekazują je do korowej części mózgu. Każdy ośrodek korowy ma swój rodzaj pola:  
-   pole pierwotne- inaczej projekcyjne, doprowadza bodźce danego charakteru, powstają tam wrażenia (reakcje) jednego analizatora na jedną cechę.
-   Pola wtórne- gnostyczne, otaczają pola pierwotne i przetwarzają informacje przez nie odebrane. Następuje tu analiza i synteza zjawisk ruchowych, czuciowych, słuchowych. Powstają tutaj też spostrzeżenia czyli reakcje natychmiastowe i uświadomione na dany bodziec a także wyobrażenia czyli opóźnione reakcje na bodziec. Uszkodzenie pól gnostycznych nazywamy Agnozją. Uniemozliwia ona identyfikowanie bodźców odbieranych przez pola pierwotne. Pojawiają się trudności w rozpoznawaniu zjawisk. Jeśli dotyczy ona np. słuchu powstają takie zaburzenia jak: afazja, alalia, dyslalia.
-   Pola asocjacyjne- scalają bodźce i dlatego są istotne w powstawaniu złożonych procesów myślowych.  
       * Dla obioru mowy ważne są następujące ośrodki mózgu:
-   okolica słuchowa- tylno-górna część płata skroniowego. Dzięki jego pracy możliwa jest synteza i analiza doznań słuchowych. Jej obustronne zniszczenia powoduje głuchotę.
-   Okolica słuchowo- gnostyczna (Wernickiego)-  interpretuje dźwięki mowy, odpowiada za poprawny słuch fonematyczny.
-   Okolica słuchowo- mnestyczna- słuchowa pamięć werbalna
-   Okolica ciemieniowo- potyliczna- rozszyfrowuje znaczenie wyrazów i treść zdań w zależności od kontekstu.
-   Okolica przedruchowa- rozszyfrowuje znaczenie wypowiedzi.
   * Dla nadawania mowy ważne są następujące obszary mózgu:
-   okolica kinestetyczna- ruchowa, znajdują się tam ośrodek Brocka, organizuje on płynność pracy narządów mowy i za ich poprawne ułożenie.
-   Okolica kinestetyczno- czuciowa- czucie napięcia mięśni przy artykulacji głosek, przybierania odpowiedniej pozycji do ich realizacji.
-   Okolica słuchowa- aktualizuje ślady słuchowe wyrazów. Analiza i synteza słuchowa.
-   Okolica styku ciemieniowo- skroniowo- potylicznego- warunkuje możliwość posługiwania się wyrazami, selekcjonuje je ze względu na znaczenie, umiejętność pisania, czytania i liczenia, orientację w czasie i w przestrzeni.
-   Drogi piramidowe- za ich pośrednictwem odbywają się ruchy zamierzone.
-   Szlak piramidowy- przebiega od okolicy ruchowej, przez pień i rdzeń kręgowy do jąder ruchowych rdzenia kręgowego.
-   Drogi pozapiramidowe- regulują napięcie w mowie, koordynują ruchy oddechowe, fonacyjne i artykulacyjne.  
8. ROZWÓJ MOWY I ARTYKULACJI - . Rozwój mowy trwa kilka lat i w jego przebiegu można wyodrębnić pewne okresy :
a.   Okres melodii – trwa od urodzenia do 1 roku życia dziecka
b.   Okres wyrazu – trwa od 1 do 2 roku życia
c.   Okres zdania – trwa od 2 do 3 roku życia
d.   Okres mowy dziecięcej – trwa od 3 do 7 roku życia.
Pierwszy odgłos, jaki wydaje z siebie dziecko zaraz po urodzeniu to krzyk. Przez pierwszy okres życia właśnie płaczem i krzykiem będzie reagowało na wrażenia sprawiające, że czuje się źle. Będzie to głód, pragnienie, ból, zimno i tym podobne. W drugi – trzecim miesiącu życia, dziecko wchodzi w fazę tzw. głużenia. Wytwarza wówczas dźwięki przypadkowe, charakteryzujące się gardłowością, tylnojęzykowością, pojedynczością występowania lub w połączeniu z samogłoską. Dźwięki te są samorzutne, występują zazwyczaj jako wyraz ogólnego zadowolenia, ożywienia. Zjawisko to nie ma związku ze słuchem, bowiem zarówno dziecko słyszące dobrze, jak i dziecko głuche, będzie głużyć.
Około szóstego miesiąca życia głużenie przechodzi w gaworzenie. I to zjawisko ma, w przeciwieństwie do poprzedniego, ścisły związek ze słuchem. Jak każde dziecko, bez względu na stan słyszalności głuży, tak tylko i wyłącznie dzieci o poprawnie ukształtowanym narządzie słuchu będą gaworzyły. Fakt ten powinien być dla rodziców pierwszą oznaką tego, że ze słuchem ich dziecka jest coś nie w porządku.
Ale na czym polega właściwie owe gaworzenie? Gaworzenie to nic innego jak przypadkowe wymawianie przez dziecko prawie wszystkich samogłosek i wielu, choć nie wszystkich spółgłosek m.in.: p, b, t, d, k, g, n, l, ł oraz dźwięki towarzyszące takie jak mlaski i dźwięki wydawane na wydechu. Sylaby wymawiane mechanicznie nie mają żadnego logicznego znaczenia.
Około 7-8 miesiąca życia dziecko zaczyna reagować na mowę. Znaczenie wyrazu początkowo nie jest rozumiane, najważniejsza jest melodia. Na ostry i wysoki, gwałtowny ton dziecko reaguje płaczem lub krzykiem, natomiast na spokojną i aksamitną barwę głosu, uśmiecha się. Rozumienie znaczenia wyrazu pojawia się w czwartym kwartale. Dziecko potrafi zidentyfikować posłyszane nazwy z konkretnymi przedmiotami, rozumie swoje imię a także proste polecenia. Zakres tego rozumienia zwiększa się wraz z rozwojem.
Pierwsze słowa pojawiają się pod koniec 1 roku życia. Rozpoczyna się okres wyrazu w procesie kształtowania mowy.  Wyrazy, jakie można wówczas usłyszeć od dziecka to: mama, tata, baba, da, na, papu, hau-hau itp. Te powtarzane wyrazy nie są jeszcze przejawem świadomego ich używania a tylko imitacją zasłyszanych dźwięków. I tak każdy mężczyzna to „ tata”, każde zwierzę to „ hau-hau”, każda pani to albo „mama” albo „ baba”. Zjawisko takie nazywamy echolalią.
Mimo, iż w okresie gaworzenia dziecko stosunkowo dobrze wymawia prawie wszystkie głoski, to w późniejszym czasie są one wymawiane źle lub całkowicie omijane. W wieku 14- 15 miesięcy życia dziecko zaczyna wymawiać coraz to więcej nowych wyrazów. Wiąże się to ściśle z rozwojem spostrzeżeń, wrażeń, pamięci, z rozpoczętym chodzeniem, dzięki któremu dziecko zdobywa nowe i ciekawe doświadczenia.  U większości dzieci półtorarocznych można zaobserwować początki mowy spontanicznej. Wyrazy zastępują gesty, oznaczają konkretne przedmioty, a pod koniec 2 roku - wyrażają pierwsze doznania dzieci.
Mowę dziecięcą u schyłku tego okresu charakteryzują wyrazy wypowiadane w mianowniku, zniekształcone brzmieniowo, o przestawionych sylabach, często zastępowanych lub w ogóle nie wymawianych głoskach. Ale jest to dopiero drugi krok w kształtowaniu się mowy. Osiągnięcia są, więc bardzo duże i zasługują na pochwały otoczenia. Nie można jednak zapominać o tym, że dziecko uczy się mowy metodą naśladownictwa i jeżeli chcemy by mówiło ono pięknie i poprawnie, sami musimy się kontrolować i zwracać uwagę na swoje wypowiedzi. Szczególnie ważne jest to w trzecim okresie, a mianowicie w czasie kształtowania się pierwszych zdań.
Ma to miejsce pomiędzy 2 a 3 rokiem życia. Pierwsze zdania mają charakter wyłącznie wypowiedzi dwuwyrazowych i twierdzących, ale bardzo szybko pojawiają się proste zdania pytające i rozkazujące. Słownik dziecka wzbogacony jest o rzeczowniki oznaczające konkretne przedmioty z otoczenia tj. napoje, ubrania, jedzenie, części ciała, zwierzęta, czasowniki związane głównie z ruchem, czynnościami fizjologicznymi, pozycji ciała. Dziecko zaczyna zamieniać bezokoliczniki, na formy poprawne, co do czasu, w jakim dana czynność miała miejsce, używa również strony biernej, czynnej i zwrotnej, choć nie zawsze poprawnie. Artykulacja głosek jest lepsza od tej w poprzednim okresie, ale nadal głoski sprawiające trudności w wymowie, dziecko zastępuje sobie innymi, łatwiejszymi. Okres ten jest najważniejszy w całym rozwoju mowy. Właśnie teraz dziecko przyswaja sobie najwięcej słów, podstawy systemu leksykalnego, fonetycznego i morfologicznego języka. W późniejszym czasie następuje już doskonalenie mowy, zwiększanie zdobytego zasobu słownictwa oraz praktyczne stosowanie zasad gramatycznych w różnego rodzaju wypowiedziach.  Dlatego ostatni okres rozwoju mowy, nazywamy okresem swoistej mowy dziecięcej.
Mowa trzylatka jest już w pewnym stopniu ukształtowana, co nie oznacza wcale, że bezbłędna. Artykulacja jest coraz bardziej poprawna, chociaż nadal głoski trudne są zastępowane ( substytucja), w ogóle nie wymawiane lub mylone. Najczęściej wyliczane są w tym miejscu: e i o (realizowane jako a ), sz, rz, cz, dż (s,z,c,dz,ś,ź,ć,dź)  Czymś wyjątkowym, co pojawia się w mowie dziecka pomiędzy 3 a 7 rokiem życia są jego własne neologizmy. Przykładem może być np..: miałczuś (kotek), zamiatalnia (miotła), mieżak (linijka), kaka (kaczka), śmilak (ślimak), strzelaczek (pistolecik) .
-   wiek 1-2 lata- samogłoski bez nosowych, p,b,m,t,d,n,k,ś, czasem ć .
-   wiek 2-3 lata- p,b,f,w,ś,ź,ć,dź,ń,k,g,h,t,d,n,l,s,z,c,sz,ż,cz,dż, oraz zmiękczenia pi,bi,di,wi,mi,fi, ki,gi, a także ą,ę, j,ł,

9. STOPNIE UPOŚLEDZENIA SŁUCHU:
-   lekkie – 0-20db, z odległości 1,5 m szept niesłyszalny
-   umiarkowane- 20-40 db, mowa słabo artykułowana jest niesłyszalna
-    niezbyt ciężkie- 40-60 db, umiarkowanie głośna mowa jest niesłyszalna
-   ciężkie- 60-80- db, głośna mowa jest niesłyszalna
-   totalna głuchota- poniżej 80 db , bardzo głośny krzyk jest niesłyszalny.
10. TYPY NIEDOSŁUCHU wg VAN UDENA:
-   lekki- słyszalność mniejsza niż 30 db, z odległości 1 m mowa szeptana trudno słyszalna
-   umiarkowany- słyszalność mniejsza niż 60 db, trudności w słyszeniu mowy  
-   Znaczny- słyszalność 60-90 db, po treningu słuchu mowa jest zrozumiała głównie drogą słuchową
-   Głuchota – ubytek większy niż 90db, mowa jest niezrozumiała także przy pomocy aparatu i po treningu słuchu.    
11.   AFAZJA- oznacza częściową lub całkowitą utratę zdolności posługiwania się językiem jego znakami i zasadami gramatycznymi, spowodowana przez uszkodzenie odpowiednich struktur mózgowych. Jest to częściowa lub całościowa utrata znajomości języka, nadawania i rozumienia mowy, występują też trudności w ponownym jej uczeniu się. Przyczynami uszkodzeń mózgu mogą być: udary mózgu, urazy czaszki, zniszczenie tkanki nerwowej, zaburzenia krążenia lub obrzęki znajdujące się zbyt blisko głównego ogniska. W zależności od miejsca wystąpienia uszkodzenia mózgu wyróżniamy siedem rodzajów afazji: wg. Wernickiego :
-   korowa afazja ruchowa- zniszczony ośrodek Broca, rozumienie mowy jest zachowane, zaburzona jest zdolność powtarzania, mówienia i samodzielnego pisania.
-   Korowa afazja czuciowa- uszkodzone okolice Wernickiego. Zachowane czytanie i pisanie chociaż czasami mogą być zaburzone ze względu na brak kontroli słuchowej, zaburzone jest rozumienie i powtarzanie.
-   Afazja przewodzeniowa- przerwanie połączeń między ośr. Broca a ośr. Wernickiego. Zachowane jest rozumienie i mowa spontaniczna, zaburzone jest powtarzanie.  
-   Transkorowa afazja ruchowa- przerwanie dróg łączących ośr. Broca z innymi okolicami kory. Zachowane jest powtarzanie i rozumienie, zaburzona jest mowa spontaniczna.
-   Podkorowa afazja ruchowa- przerwanie połączeń między ośr. Broca a korowymi ośrodkami dla mięśni warg, języka, krtani. Różni się od poprzedniej tym, że chory może pisać.
-   Transkorowa afazja czuciowa- przerwanie połączeń między ośr. Wernickiego a korą. Zachowane jest powtarzanie bez zrozumienia, zaburzone jest rozumienie.
-   Podkorowa afazja czuciowa- przerwanie połączeń między ośr. Wernickiego a projekcyjną okolicą słuchową. Zachowane jest mowa spontaniczna, czytanie i samodzielne pisanie. Zaburzone jest rozumienie, powtarzanie i pisanie pod dyktando.  
Reedukcja powinna nastąpić dopiero po ustąpieniu przyczyn, które wywołały afazję. Początkowe zajęcia powinny trwać kilka minut i należy to ustalić z lekarzem chorego. Ważny jest stosunek logopedy do pacjenta, jego zrozumienie i cierpliwość. Postepowanie logopedyczne powinno dotyczyć charakteru zaburzenia i jego stopnia.
12.   ANARTIA- jest to brak rozwoju mowy  lub utrata już nabytej umiejętności wytwarzania dźwięków, spowodowana zaburzeniami kontroli i koordynacji czynności mięśni biorących udział w mowie i ich porażenia, wskutek uszkodzenia ośrodków i dróg nerwowych, unerwiających narządy mowne. Często towarzyszy jej upośledzenie umysłowe. Anartia może się utrzymać przez kilka lat lub przejść w dysartię.

13. DYSARTIA- jest to zaburzenie mowy wynikające z tych samych przyczyn co anartia. U dorosłych mogą być spowodowane również miażdżycą mózgu, nowotworami, stwardnieniem rozsianym. U dzieci występują często w towarzystwie mózgowego porażenia dziecięcego. Wyróżniamy  5 rodzajów dysartii:
-   dysartia korowa- uszkodzenie  okolicy kory związanej z mową
-   rzekomoopuszkowa- uszkodzenie dróg korowo- opuszkowych
-   opuszkowa- uszkodzenie jąder nerwów znajdujących się w opuszce
-   móżdżkowa- uszkodzenie mózgu
-   podkorowa- uszkodzenia jąder podstawy mózgu.
-   cechy charakterystyczne dysarktyków:
-   hiperkinezje- nadmierna ruchliwość mięśni lub całego układu.
-   Hipertonia- zwiększone napięcie mięśni.
-   Zaburzenia w oddychaniu- w czasie mowy i spoczynku, oddech krótki, przez nos, zależny od stanu emocjonalnego.
-   Głos – słaby, o zmiennym natężeniu i wysokości czasem ochrypły, nosowanie.
-   Artykulacja- rozmazana, zniekształcona, powtarzanie sylab, bełkot, seplenienie, jąkanie, .
-   Twarz- maskowata, bez ruchów mimicznych, mimowolne skurcze, otwarte usta, ściekająca z nich ślina.
-   Inteligencja- nieco obniżona, większość ma II 70, niektóre dzieci mają normalny poziom inteligencji.
      * reedukcja  wymaga wiele cierpliwości , jest długotrwała. Konieczne są ćwiczenia oddechowe, głosowe i motoryczne, wykonywane codziennie, ćw. Podniebienia miękkiego. Ćwiczenia logopedyczne często łączone są z ćwiczeniami gimnastycznymi, fizjoterapią oraz ćwiczeniami manualnymi jak rysowanie i pisanie.

GIEŁKOT I JEGO TERAPIA:
 1.Giełkot to organiczne zaburzenie centralnego mechanizmu mowy, charakteryzujące się szybkim tempem mówienia, powtórzeniami, opuszczaniem i krzyżowaniem sylab i wyrazów, szczególnie podczas pisania i czytania.
 (l. Kaczmarek) . Jest to zniekształcenie substancji fonicznej w płaszczyźnie suprasegmentalnej (tempo, rytm, akcent mówienia). Zaburzenie to dotyczy również procesów myślowych programujących mowę.
2.Przyczyny giełkotu:  
-   dziedziczność
-   brak dojrzałości cun
-   mikrodefekty w okolicy podkorowej
-   wrodzona niezdolność językowa
-   nieustalona lateralizacja
3. Terapia giełkotu:
-   zwolnienie tempa mowy (nagrania na taśmie mag. Mowy poprawnej i bełkotliwej, sylabizowanie, rytmiczne wystukiwanie i sylabizowanie, głośne czytanie przez pacjenta i terapeuty, )
-   psychoterapia (nagradzanie za poprawne mówienie, otucha)
-   terapia rodzinna
-   logoterapia
-   farmakoterapia
Pozdrawionka od Eli:)

Pan Rajek

  • to weteran
  • polecający usługi
  • *******

Offline iwona

  • Raczkujący bywalec
  • **
  • Wiadomości: 254
    • http://iwona.join.pl/moja_strona/iwona/iwona.htm
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #1 dnia: Październik 09, 2004, 07:34:54 pm »
To dobry sposób na ćwiczenie wydechu.

Rób to co słuszne, niezależnie od tego, co na ten temat myślą inni.Iwona mama 17-letniej Agnieszki z ADHD

Offline iwona

  • Raczkujący bywalec
  • **
  • Wiadomości: 254
    • http://iwona.join.pl/moja_strona/iwona/iwona.htm
Rób to co słuszne, niezależnie od tego, co na ten temat myślą inni.Iwona mama 17-letniej Agnieszki z ADHD

Offline Gaga

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 24824
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #3 dnia: Październik 10, 2004, 02:38:47 am »
Afatyczne zaburzenia mowy
Wady wymowy - seplenienie
Wady wymowy możemy usunąć

* Prawidłowy proces rozwoju mowy dziecka
*    Rodzaje zaburzeń mowy i ich przyczyny
*    Zaburzenia mowy a upośledzenie umysłowe
*    Jak postępować, aby rozwój mowy przebiegał prawidłowo ?
*    Jak nauczyciel może pomóc dziecku z wadą wymowy ?
*    Propozycje ćwiczeń oddechowych dla dzieci
*    Propozycje  ćwiczeń narządów artykulacyjnych
"Dużo ludzi nie wie, co z czasem robić.
Czas nie ma z ludźmi tego kłopotu."

Pozdrawiam
"Starsza Jesienna Miotełka"

Online sonia

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 25337
    • Dar Życia
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #4 dnia: Październik 19, 2004, 12:41:13 am »
Tam gdzie warto dotrzeć, nie ma dróg na skróty.
Sonia, mama Moniki z zD- 18,1l. , Domowa terapia

Offline Ulka

  • User z prawami do pisania
  • Rozgadany Weteran
  • *******
  • Wiadomości: 10988
Opóźnienia w rozwoju mowy
« Odpowiedź #5 dnia: Październik 31, 2004, 10:38:27 am »
Opóźnienia w rozwoju mowy
Tomasz, Zaleski;

Cena: 21.00 zl 20.00 zl
ISBN: 83-200-2654-7
Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002r.

Wydanie 2, 120 stron
rozmiar 145 x 205 mm, oprawa miękka foliowana  




Opis:

Bardzo interesująco i przystępnie napisana książka o tym, jak prawidłowo przebiega rozwój mowy i kiedy należy obawiać się nieprawidłowości. Autor podpowiada, w jaki sposób rodzice powinni czuwać nad procesem kształtowania się mowy u dziecka i jak mogą pomagać w tym, aby przebiegał on całkiem prawidłowo.
Dużo praktycznych wskazówek o sposobach postępowania w przypadku kłopotów z rozwojem mowy czyni z tej książeczki poradnik, niezbędny zarówno dla rodziców, jak i opiekunów małych dzieci. Lektura tej publikacji powinna też zainteresować lekarzy pierwszego kontaktu.

Spis treści:

1. Prawidłowy rozwój mowy
2. Wpływ czynników środowiskowych na rozwój mowy
3. Wpływ wad słuchu na rozwój mowy
4. Opóźnienie rozwoju mowy czynnej
5. Upośledzenie umysłowe a rozwój mowy
6. Wpływ uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego na rozwój mowy
7. Nieprawidłowości budowy jamy ustnej i gardła a rozwój mowy
8. Wpływ czynników emocjonalnych na rozwój mowy
9. Badanie i leczenie dzieci z opóźnionym rozwojem mowy
10. Słownik terminów używanych w tekście

http://www.zdrowie.med.pl/ksiazki/index.php?cat=2&kod=777
Ulka-Darek30mpdz & Magda31 &   wspomnienia

Offline Katarzynka

  • Aktywny Gadacz
  • *****
  • Wiadomości: 748
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #6 dnia: Listopad 02, 2004, 09:33:33 pm »
Jeżeli ktoś szuka praktycznych porad, to raczej wbrew obietnicom wydawcy niewiele ich tu znajdzie. Teoria jest na dobrym poziomie, łatwo też wyszukać interesujący problem, ponieważ na marginesach znajdują się hasła.
Mama Oleńki ZD 5 lat i Łukasza 9 lat

Offline Ulka

  • User z prawami do pisania
  • Rozgadany Weteran
  • *******
  • Wiadomości: 10988
DLA RODZICÓW -Z NOWORODKIEM DO LOGOPEDY
« Odpowiedź #7 dnia: Listopad 17, 2004, 04:37:00 pm »
Autorka jest neurologopedą, specjalistą wczesnej interwencji. Pracuje w Zielonej Górze i jest członkiem władz Polskiego Zwiazku Logopedów. Prowadzi w portalu internetową poradnię konsultacyjną

Stwierdzenie, że logopeda może pracować z tak małym dzieckiem jak noworodek, czy niemowlak wciąż jeszcze budzi zdumienie. A przecież rozwój mowy nie zaczyna się od chwili, kiedy dziecko wypowiada pierwsze słowa. Rozwój mowy, jak i innych czynności układu nerwowego, zaczyna się od chwili poczęcia. W czasie życia płodowego kształtuje się miedzy innymi odruchowa reakcja ssania, połykania, wysuwania warg, szukania pokarmu, doskonali się zmysł słuchu. Okres ciąży to również czas, kiedy dziecko poznaje tzw. cechy prozodyczne języka swojego otoczenia, barwę głosu mamy, taty.
Noworodek rodzi się więc z określonym zasobem zachowań, dzięki którym może oddychać, pobierać pokarm czy wydawać dźwięki ( płacz, krzyk), które sygnalizują jego potrzeby .
O prawidłowości rozwoju mowy u dziecka decyduje również budowa narządów mowy: warg, języka, podniebienia. W okresie noworodkowym narządy mowy pełnią przede wszystkim funkcję pokarmową, więc od jej dojrzałości i doskonalenia zależeć będzie rozwój głużenia i gaworzenia.

Logopeda, oglądając malucha, może ocenić prawidłowość odruchowych reakcji : ssania, połykania, szukania, kąsania, lizania, zwracania oraz sprawdzić ich prawidłowość, siłę i częstotliwość. Wielokrotnie wygórowany odruch kąsania ( karmiące mamy nazywają to „gryzieniem”) uniemożliwia ssanie piersi, sprawia mamie ból. Za słaby natomiast uniemożliwia efektywne pobieranie pokarmu. Podobnie zbyt silny odruch zwracania zaburza ssanie, za słaby natomiast nie pełni roli odruchu obronnego krtani.

Zmienianie się jakości odruchów jest dowodem na dojrzewanie układu nerwowego. Część odruchów zanika. Pojawiają się na ich miejsce następne. I tak wygasanie odruchu kąsania jest warunkiem pojawiania się następnego odruchu w wieku niemowlęcym: odruchu żucia, który oprócz prawidłowości pokarmowych gwarantuje płynność ruchów mownych przy gaworzeniu.
Tam, gdzie stwierdzamy deficyty w funkcjonowaniu omówionych odruchów, wskazana jest diagnoza neurologopedy. Odpowiednio stymulując pracę narządów mowy, pomoże zniwelować trudności w karmieniu.
Karmienie piersią jest bowiem czynnikiem niezwykle istotnym dla przyszłego rozwoju mowy . Biorą w nim udział wszystkie mięśnie warg, języka, podniebienia miękkiego, żuchwy, stanowiąc doskonały trening dla przyszłych ruchów artykulacyjnych. Mechanizm ich pracy przy karmieniu sztucznym jest zupełnie inny: mięsień zwierający wargi jest najczęściej zwolniony z napięcia mięśniowego, język nie ulega ruchom pionowym, często poza karmieniem zalega między wałkami dziąsłowymi, co wcale nie jest rzadkim widokiem. Zaskakujące są różnice między reakcjami dźwiękowymi w niemowlęctwie i artykulacyjnymi w późniejszym wieku u dzieci karmionych naturalnie i sztucznie. Karmiąc więc dziecko pokarmem z butelki powinniśmy zadbać o to, by jak najbardziej przypominało karmienie naturalne.

Ocenie logopedy podlega również sposób oddychania maluszka. Dziecko od urodzenia powinno oddychać noskiem, z wyjątkiem oczywiście sytuacji, kiedy jest on niedrożny ( po przebytym katarku należy pomóc dziecku wrócić do oddychania noskiem, ma ono bowiem zbyt wiotkie mięśnie żuchwy, by samemu powrócić do tej funkcji).Oddychanie buzią po katarze powoli może przekształcacić się w nawykowe. Jego skutkiem będzie osłabienie napięcia mięśniowego żuchwy i warg a w konsekwencji późne pojawianie się głosek wargowych, a także (w przyszłości) nieprawidłowe wyrastanie zębów stałych, przerost migdałków podniebiennych, nosowa wymowa. Tym problemom możemy zapobiec, wcześnie diagnozując niemowlęce reakcje odruchowe z obrębu twarzy u neurologopedy - specjalisty wczesnej interwencji.

Mira Rzadzka

http://logopeda.org.pl/?s=39&id=486
Ulka-Darek30mpdz & Magda31 &   wspomnienia

Offline Ulka

  • User z prawami do pisania
  • Rozgadany Weteran
  • *******
  • Wiadomości: 10988
20.11.2004r. Dzień Bezpłatnych Badan Logopedycznych
« Odpowiedź #8 dnia: Listopad 17, 2004, 05:03:25 pm »
Ulka-Darek30mpdz & Magda31 &   wspomnienia

Offline julia-ewa

  • Podglądacz
  • *
  • Wiadomości: 54
    • http://www.juleczka.lovely.pl
''Igraszki logopedyczne Smoka Szczepana''
« Odpowiedź #9 dnia: Sierpień 23, 2005, 11:02:53 am »
Moja Julka nie jest chętna to ćwiczeń i masażu buzi ,jednak bardzo lubi ogladać bajki albo filmy gdzie występują dzieci.Na ostatniej wizycie u logopedy nasza pani doktor poleciła kupić dla Julki ''Igraszki logopedyczne Smoka Szczepana''są to dwie płytki na DVD na których dzieci przy zabawie ćwiczą mowę, ich logopedą jest zielony Smok Szczepan. Jak narazie Julka chetnie przygląda sie tym ćwiczeniom,a przy okazji zaczyna probować naśladować te ćwiczenia.                       www.smokszczepan.pl

Online sonia

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 25337
    • Dar Życia
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #10 dnia: Sierpień 23, 2005, 11:08:13 am »
Od czerwca jest informacja o tym na Darze  :D
programy logopedyczne
Tam gdzie warto dotrzeć, nie ma dróg na skróty.
Sonia, mama Moniki z zD- 18,1l. , Domowa terapia

Offline Gaga

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 24824
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #11 dnia: Wrzesień 03, 2005, 01:09:38 pm »
Interdyscyplinarna ocena opóźnionego rozwoju mowy

Interdisciplinary evaluation of delayed speech development
Anna Bogusławska-Wilczyńska1, Anna Stopa2, Katarzyna Kurywczak2
1 z Poradni Foniatrycznej Specjalistycznego Zespołu Opieki Zdrowotnej nad Matką i Dzieckiem w Zielonej Górze
Kierownik Poradni: Anna Bogusławska-Wilczyńska
2 z Kliniki Foniatrii i Audiologii AM im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. dr h.c. Antoni Pruszewicz
 


Opóźniony rozwój mowy u dzieci stwarzał i wciąż jeszcze stwarza wiele trudności diagnostycznych i terapeutycznych. Termin „opóźniony rozwój mowy” nie jest rozpoznaniem, lecz określeniem pewnych zaburzeń w rozwoju komunikacji słownej dziecka. Na rozwój mowy wpływa bowiem wiele różnorodnych czynników. Mogą one doprowadzić do całkowitego zahamowania rozwoju mowy lub spowodować, że będzie on przebiegał w sposób nieprawidłowy.

Język jest zbiorem symboli, jest kodem, którym posługuje się dana społeczność. Każdy z nas aby rozumiał innych i sam był rozumiany, musi sobie ten kod przyswoić. Język rozwija się historycznie i jest zjawiskiem społecznym, natomiast czynność mówienia jest kategorią fizjologiczną. Mowa jest zjawiskiem późnym w rozwoju ewolucyjnym organizmów żywych. Jest sprawnością nabywaną przez każdego osobnika poprzez kontakt z otoczeniem ludzkim. Dzięki procesom społecznej adaptacji dziecko uczy się używać narządów pierwotnie przeznaczonych do oddychania i spożywania pokarmów jako narząd głosu i mowy. Tworzenie mowy artykułowanej jest jednak sprawnością nabywaną ze znacznie większym trudem niż inne sprawności motoryczne. Wynika to z dużej szybkości i precyzji ruchów artykulacyjnych. Mięśnie artykulacyjne przygotowują się do mającego nastąpić ruchu z 6-gloskowym wyprzedzeniem aby zapewnić sobie precyzję wykonania (6). Aby jakiekolwiek zadanie zostało wypowiedziane, wcześniej musi powstać w centralnym układzie nerwowym jego plan zgodny z regułami gramatycznymi, charakterystycznymi dla danego języka. Jest więc mowa czynnością niezwykle skomplikowaną, zależną od sprawnego funkcjonowania wielu narządów i układów. Czynności związane z rozumieniem i wytwarzaniem mowy określa się mianem mowy zewnętrznej. Są one oparte na wielu nerwowych układach funkcjonalnych. Stadium wstępnym, leżącym u podstaw tworzenia mowy zewnętrznej jest tzw. mowa wewnętrzna. Jest ona produktem procesu myślenia, zapamiętywania i kojarzenia. U wszystkich dzieci rozwój mowy przebiega według tych samych prawideł.
Fizjologiczny rozwój mowy można podzielić na 2 główne okresy (4):
1. prelingwalny,
2. postlingwalny.
Okres prelingwalny rozpoczyna się odruchowym krzykiem początkowo niezróżnicowanym a następnie wyrażającym zadowolenie lub niezadowolenie dziecka. Po nim następuje okres gaworzenia i echolalii czyli naśladowania dźwięków tworzonych przez dziecko i dźwięków otoczenia, trwający do ok. 9 miesiąca życia dziecka. Etapem kończącym okres prelingwalny ok. 1 r. życia jest początek rozumienia mowy.
Okres postlingwalny jest okresem dalszego rozwoju i doskonalenia mowy dziecka: budowania zdań jedno-, dwu- i wielowyrazowych oznajmujących, pytających, zaprzeczających, zastosowania reguł gramatycznych.
Prawidłowo rozwijające się dziecko przyswaja sobie mowę w ciągu pierwszych 5-6 lat swojego życia. Do 5 r. życia dzieci mogą demonstrować pewne zaburzenia mowy, które uważa się za fizjologiczne np. zwolnienie tempa mowy, niegramatyczne wyrażanie się, upraszczanie wypowiedzi, skracanie wyrazów, zamiana sylab, reranie, seplenienie. Opóźniony rozwój mowy dotyczy 6-8% populacji wszystkich dzieci (4).
Opóźnienie to może dotyczyć:
– późniejszego gaworzenia,
– późniejszego pojawienia się pierwszych słów,
– ubóstwa słownika,
– późniejszego pojawienia się zdań prostych i złożonych,
– nieprawidłowego stosowania gramatyki,
– przedłużającego się okresu wymowy dziecięcej.
Prawidłowy rozwój mowy wg. Pruszewicza zależy od wielu czynników.
Do najważniejszych należą:

1. prawidłowo działający analizator słuchowy i wzrokowy,
2. sprawnie działający analizator motoryczno-kinetyczny,
3. sprawnie działający układ nerwowy,
4. odpowiedni do wieku rozwój psychiczny dziecka,
5. czynniki motywujące do rozwoju mowy,
6. prawidłowa budowa anatomiczna narządów artykulacyjnych.

W 90% zaburzenia mowy w wieku dziecięcym są zaburzeniami typu rozwojowego, zależącymi od czynników dziedzicznych, uszkodzeń endogennych i egzogennych, zaburzeń koordynacyjnych oraz od wpływu czynników środowiskowych (1, 4).
Ad 1. Podstawą prawidłowego rozwoju mowy jest sprawnie działający narząd słuchu. Za pomocą słuchu dziecko uczy się mowy od otoczenia i kontroluje własną fonację i artykulację. Szczególnie ważna jest fizjologiczna percepcja w zakresie 250-4000 Hz, gdyż w tym zakresie zawarte są formanty samogłosek i dźwięcznych spółgłosek.
Dzieci głuche nie uczą się samodzielnie mówić, u dzieci niedosłyszących mowa rozwija się z opóźnieniem i w sposób nieprawidłowy (dyslalia audiogenna) (5).
Wymowa dziecka niedosłyszącego zależy od typu niedosłuchu. Niedosłuch przewodzeniowy wpływa na gorsze odbieranie głosek: a, o, u, r, p, b, m, n, i one są także nieprawidłowo wymawiane. W niedosłuchu typu czuciowo-nerwowego najgorzej słyszalne są głoski szczelinowe i zwartoszczelinowe. W ich wymowie występują największe odchylenia gdyż ich artykulacja wymaga dużej precyzji.
Również stopień niedosłuchu ma ogromny wpływ na rozwój mowy dziecka. Upośledzenie słuchu do 20 dB nie wpływa w sposób zdecydowany na rozwój mowy, wymaga jednak wyjaśnienia i leczenia laryngologicznego.
Niedosłuch w stopniu lekkim, do 40 dB, powoduje już opóźnienie w rozwoju mowy, zwłaszcza gdy jest stały i trwa od pierwszych miesięcy życia. Poszczególne stadia rozwoju mowy pojawiają się wówczas dużo później niż normalnie. Mowa jest niewyraźna, z licznymi błędami artykulacyjnymi.
Niedosłuch średniego stopnia – do 65 dB – powoduje zawsze trudności w rozumieniu mowy. Rozwój mowy jest z reguły opóźniony, występują duże zaburzenia w artykulacji, trudności w tworzeniu pojęć i budowaniu wypowiedzi.
Powyżej 80 dB rozciąga się strefa milczenia (4, 5, 6).
Istnieje pogląd, że dziecko nierehabilitowane, z tak głębokim niedosłuchem, nie rozwinie mowy. U dzieci takich stwierdza się także zniekształcenie czynników muzycznych mowy: dynamiki, rytmu i melodii.
W procesie rozwoju mowy w grę wchodzi nie tylko ostrość słuchu i prawidłowa percepcja słuchowa, ale też zdolność różnicowania dźwięków, ich analizy i syntezy w korze mózgowej czyli słuch fonematyczny.
Upośledzenie wzroku powoduje w 40% przypadków zaburzenia artykulacji (4). Jest to spowodowane brakiem kontroli wzrokowej precyzyjnych ruchów artykulacyjnych. Ponadto dzieci niewidzące narażone są na znaczne stresy psychiczne i socjalne, co również może mieć wpływ na prawidłowy rozwój mowy.
Ad 2. Bardzo precyzyjna motoryka obwodowego narządu mowy jest częścią składową motoryki ogólnej. Rozwój mowy jest więc ściśle związany z przebiegiem i poziomem rozwoju ruchowego. Niska sprawność motoryczna narządów artykulacyjnych powoduje, że dziecko nie potrafi wykonać precyzyjnych, subtelnych ruchów potrzebnych do wyartykułowania danej głoski, chociaż nie stwierdza się odchyleń w ich budowie anatomicznej. Dzieci ze znacznie upośledzoną motoryką, koordynacją statyczną i dynamiczną całego ciała, rozpoczynają mówić później i niejednokrotnie mają zaburzenia mowy.
Zdrowe, urodzone o czasie dziecko, demonstruje w czasie pierwszego badania pediatrycznego szereg odruchów, ważnych dla rozwoju mowy dziecka w przyszłości (2). Są to odruchy z okolicy ust: odruch ssania, połykania, wysuwania języka, kąsania, żucia. W trakcie rozwoju dziecka część z tych odruchów zanika a ich przetrwanie jest objawem patologii. Prawidłowy rozwój dziecka, w wyniku którego funkcje aparatu artykulacyjnego doskonalą się i precyzują, stanowi podstawę formowania się innych, wyższych czynności. Np. odruch kąsania w trakcie rozwoju ustępuje miejsca odruchowi żucia, niezwykle ważnemu dla zmiany sposobu żywienia oraz dla prawidłowego kształtowania artykulacji. Podkreśla się też korzystny wpływ naturalnego karmienia dziecka na prawidłowy rozwój i czynność mięśni twarzy i języka a także na prawidłowy sposób oddychania przez nos i sposób połykania, co ma ogromne znaczenie dla uniknięcia wad zgryzu i wad wymowy.
Badania nad rozwojem mowy i jego zakłóceniami wskazują na rolę procesu lateralizacji. Większość z nas sprawniej posługuje się prawą ręką, nogą i prawym okiem co związane jest z dominacją lewej półkuli mózgu u ok.99% osób praworęcznych (4). U osób praworęcznych również ośrodki mowy znajdują się po stronie lewej. Oczywiście wśród dzieci stwierdzamy przypadki leworęczności lub niesprecyzowanej lateralizacji. Przestrzega się obecnie przed próbą korygowania leworęczności, gdyż nierzadko prowadzi to do zaburzeń w postaci zahamowania rozwoju mowy lub jąkania.
Ad 3. Mózgowy układ strukturalno-czynnościowy dla mowy i wydawania głosu składa się z wielu specyficznych obszarów, które dość ściśle reprezentują poszczególne składniki mowy. Jednocześnie w akcie rozumienia i tworzenia mowy mózg działa jako całość. Ogniskowe uszkodzenia wielu okolic ośrodkowego układu nerwowego mogą spowodować nieprawidłowości w rozwoju mowy.
Przyczyny wczesnodziecięcych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego mogą być różnorodne. Czynniki uszkadzające mogą zadziałać w okresie przed porodem (np. choroby wirusowe matki w czasie ciąży, zaburzenia endokrynologiczne, szkodliwe związki chemiczne), w okresie porodu (porody przedwczesne, powikłane), jak też we wczesnym okresie życia dziecka (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, urazy i zapalenia mózgu, zaburzenia endokrynologiczne).
Na szczególną uwagę zasługuje fakt dużej plastyczności czynnościowej mózgu małego dziecka, co powoduje, że uszkodzenia we wczesnym okresie życia nie dają wyraźnych ogniskowych zmian, charakterystycznych dla osób dorosłych. Wynika to z faktu iż ośrodki mózgowe u dzieci mogą być w razie uszkodzenia, zastąpione przez inne okolice mózgu. Ogólny rozwój dziecka, w tym także rozwój mowy, zależy od procesu mielinizacji włókien nerwowych oraz od ostatecznego wykształcenia dominacji jednej z półkul mózgowych (4, 6). W odniesieniu do mowy proces ten kończy się około 5 roku życia dziecka.
U dzieci, u których nie doszło jeszcze do rozwoju mowy, zaburzenia związane z uszkodzeniem ośrodków korowych mowy, określane są mianem dysfazji.
Rozróżnia się 2 typy zaburzeń dysfatycznych (4):
a. ekspresywno-dysfatyczny, spowodowany uszkodzeniem ośrodków ruchowych mowy,
b. receptywno-dysfatyczny, będący następstwem uszkodzenia czynności korowego analizatora słuchu, co daje zaburzenia słuchu fonematycznego i brak rozumienia mowy.
Skrajnie ciężkimi przypadkami dysfazji dziecięcej są niektóre postacie mózgowego porażenia dziecięcego. Mowa u tych dzieci rozwija się bardzo późno i najczęściej nieprawidłowo. Jej rehabilitacja jest często zaniedbywana we wczesnym okresie na korzyść innych ważnych czynności ruchowych. Dzieciom z dysfazją często towarzyszą inne objawy jak trudności w skupieniu uwagi, zaburzenia w orientacji przestrzennej, w spostrzeganiu wzrokowym i słuchowym, nadmierna pobudliwość, co dodatkowo utrudnia rozwój mowy. Dzieci z dysfazją zazwyczaj nie zdają sobie sprawy z nieprawidłowości w ich mowie.
Uszkodzenia wzdłuż całej osi nerwowej, sterującej i kontrolującej czynnością wydawania głosu i artykulacji dźwięków mowy, przejawiają się mową dyzartryczną. W tę czynność sterowania włączony jest także móżdżek i jądra podkorowe. W zaburzeniach dyzartrycznych u dzieci jak i u dorosłych artykulacja jest niewyraźna, bełkotliwa, mowa nierytmiczna powolna lub przyśpieszona. Występują dodatkowo trudności w połykaniu, krztuszenie się, nadmierne ślinienie. Mowa u tych dzieci zwykle rozwija się bardzo późno, mimo prawidłowego jej rozumienia. Głos ma zabarwienie nosowe co spowodowane jest niewydolnością podniebienno-gardłową.
Uszkodzenia układu pozapiramidowego mają istotny wpływ na motorykę mowy. Prowadzą bowiem do wzrostu lub osłabienia napięcia mięśni narządów artykulacyjnych jak też wywołują dyskoordynację ich ruchów w postaci nasilających się ruchów mimowolnych lub ubogich ruchów spastycznych (4). Ogromną różnorodność zaburzeń mowy spotyka się szczególnie u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, począwszy od najlżejszej dyslalii poprzez zaburzenia płynności, dyzartrię aż do dysfazji.
„Minimalne uszkodzenie mózgu” dotyczy dzieci z lekkim uszkodzeniem układu nerwowego w życiu płodowym lub we wczesnym dzieciństwie. W badaniach u tych dzieci stwierdza się zaburzenia w rozwoju percepcji wzrokowej, słuchowej, przestrzennej, zaburzenia motoryki, zaburzenia mowy, dyskretne zmiany neurologiczne, zmiany w EEG. Dzieci te często określane są mianem „trudnych”, mają trudności w uczeniu się, są nadmiernie ruchliwe. Zalicza się je obecnie do zespołu specyficznej niezdolności uczenia się.
Ad 4. Upośledzenie umysłowe jest najczęstszą przyczyną opóźnionego lub nieprawidłowego rozwoju mowy. Jak dotąd nie stwierdzono zaburzeń mowy specyficznych dla upośledzenia umysłowego. Zaburzenia mowy są tym bardziej nasilone im większy jest defekt inteligencji. Przejawiać się one mogą w deformacjach językowych, w wadliwej artykulacji, w zniekształceniach treści wypowiedzi. Często przybierają formę złożoną. W związku z tym wypowiedź bywa bardzo zniekształcona i trudna w odbiorze. Zdania są krótkie i proste. Charakterystyczne jest ubóstwo słownika, wiele głosek wymawianych jest nieprawidłowo, głoski trudniejsze jak szczelinowe i zwartoszczelinowe są często omijane. Tempo mowy jest zwykle wolniejsze, mogą też występować zaburzenia płynności mowy w postaci jąkania. Jąkanie spotyka się w około 16% oligofrenii (4). W wielu przypadkach zaburzenia występujące u osób upośledzonych umysłowo można tłumaczyć osłabieniem naturalnego mechanizmu warunkowania, na bazie którego mowa może się rozwijać. Dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim (iloraz inteligencji IQ w granicach 50-70) tworzą słowa ok. 3 r. życia a zdania w 5-6 r. życia. Upośledzenie w stopniu umiarkowanym (IQ 36-50) powoduje znaczne opóźnienie rozwoju mowy. Słowa pojawiają się około 5 r. życia, zdania do 10 r. życia. Dzieci z upośledzeniem znacznego stopnia (IQ 20-35) używają kilku najprostszych słów lub nie mówią wcale (6).
Ad 5. Powszechnie znany jest fakt, że fizjologiczny rozwój mowy u zdrowego dziecka zależy od istnienia motywacji do mówienia. W procesie rozwoju mowy dziecko wymaga stałej socjopsychologicznej stymulacji ze strony otoczenia, szczególnie w tzw. złotym okresie rozwoju mowy, tj. od momentu urodzenia do 3 r. życia. Dziecko wychowujące się w otoczeniu osób niemówiących i niesłyszących (np. dziecko rodziców głuchych) nie nauczy się mówić lub rozwój mowy będzie znacznie opóźniony. Podobnie dzieje się w przypadku gdy dziecko wychowuje się w środowisku ludzi starych, gdy jest zaniedbywane, pozostawione samo sobie, co ma często miejsce w domach dziecka i żłobkach. Również długi pobyt w szpitalu wpływa hamująco na rozwój mowy dziecka, nie tylko ze względu na jego stan fizyczny lecz głównie z powodu izolacji. Podkreśla się ogromną rolę więzi uczuciowej między matką a dzieckiem dla jego prawidłowego fizycznego i umysłowego rozwoju. Tylko w odpowiedniej, czułej atmosferze małe dziecko jest w stanie pokonać ogromne trudności z opanowaniem ludzkiej mowy. Niezwykle ważne jest, aby dziecko od urodzenia było „otoczone” mową. Utworzono pojęcie „kąpieli słownej” aby określić jak powinien wyglądać kontakt słowny między matką i dzieckiem (6). Motywem do rozwoju mowy jest bowiem chęć kontaktu z drugim człowiekiem.
Ad 6. Nieprawidłowości w budowie narządów artykulacyjnych, szczególnie wady rozwojowe podniebienia oraz wady zgryzu mogą mieć negatywny wpływ na rozwój mowy. Przyczyną opóźnień w rozwoju mowy od 6 miesięcy do ok. 1 roku, są rozszczepy wargi, podniebienia miękkiego i twardego, także podśluzówkowe. W przypadkach tych ulegają znacznym zaburzeniom stosunki anatomiczne narządów artykulacyjnych jak również ma miejsce zaburzenie czucia ułożenia tych narządów w procesie artykulacji. Mowa gdy się rozwinie jest znacznie zaburzona. Głównym objawem jest nosowanie otwarte będące konsekwencją niewydolności podniebienno-gardłowej. Nosowaniu towarzyszy zazwyczaj nieprawidłowa wymowa wielu głosek. Istnieje przekonanie, że skrócenie wędzidełka języka ma niekorzystny wpływ na rozwój mowy dziecka. Dziś uważa się, że pogląd ten jest błędny. Znacznie pogrubiałe i mało elastyczne, może mieć jedynie wpływ na artykulację, szczególnie głoski „r”. Decyzja co do jego podjęcia powinna być rozważna i umotywowana brakiem sukcesu w rehabilitacji logopedycznej.
Opóźnienie rozwoju mowy występuje też w przypadku agnozji akustycznej, która charakteryzuje się trudnością w rozpoznawaniu i różnicowaniu dźwięków akustycznych, także mowy.
W przebiegu wielu enzymopatii takich jak: fenylokentonurii, histydynemii, homocystynurii, w mukopolisacharydozach, spotyka się opóźniony rozwój mowy co prawdopodobnie jest związane z obniżeniem poziomu intelektualnego u tych dzieci (4, 6).
W przypadkach, w których nie stwierdzamy żadnych z wyżej wymienionych przyczyn opóźnienia rozwoju mowy, mówimy o prostym opóźnieniu rozwoju mowy czynnej. Jest on dość często spotykany. Wśród dzieci w wieku przedszkolnym występuje w ok. 3% . Najczęściej są to chłopcy w wieku 3-5 lat. Zarówno słuch jak też rozumienie mowy u tych dzieci jest prawidłowe. W izolacji potrafią one wymówić prawie wszystkie głoski, potrafią składać je w sylaby. Mają jednak ogromne trudności w tworzeniu wyrazów. Zasób słów u tych dzieci jest bardzo skromny. Występują też liczne wady w artykulacji. W procesie rozwoju mowy zdania pojawiają się późno. Poziom umysłowy tych dzieci badany testami bezsłownymi jest zgodny z wiekiem.
Według obecnych poglądów przyczyna tych zaburzeń leży w opóźnieniu mielinizacji włókien nerwowych i związanych z tym trudności w wykonywaniu szybkich i niezwykle precyzyjnych ruchów narządów artykulacyjnych (4, 6). Czynność mówienia jest niezwykle trudna. Jest ona wynikiem szybkich i skoordynowanych ruchów mięśni oddechowych, głosowych i artykulacyjnych. Czas trwania samogłoski wynosi 50, a spółgłoski 10 milisekund. Ruchy muszą więc być bardzo szybkie a ich zakres przy realizacji poszczególnych głosek bardzo duży. Ułożenie poszczególnych narządów artykulacyjnych względem siebie powinno być bardzo precyzyjne aby głoska miała prawidłową budowę akustyczną. Tak więc prosty opóźniony rozwój mowy czynnej wynika z niesprawności narządów artykulacyjnych przy prawidłowo rozwiniętych ośrodkach rozumienia mowy i prawidłowych czynnościach myślenia słownego.
Niekorzystnym następstwem opóźnionego rozwoju mowy czynnej mogą być trudności w nauce czytania i pisania oraz jąkanie.
Pewne odchylenia w rozwoju mowy mogą wynikać z zaburzeń emocjonalnych dziecka. Do tego typu zaburzeń zaliczamy autyzm wczesnodziecięcy, mutyzm i logofobię (4).
Etiologia autyzmu nie jest całkowicie wyjaśniona. Występuje on najczęściej około 30 miesiąca życia dziecka. Wiele czynników wpływa na jego powstanie. Uważano, iż były to przede wszystkim niewłaściwe postawy wychowawcze rodziców. Obecnie przeważa jednak pogląd, że autyzm u dzieci spowodowany jest złożonym zespołem zaburzeń uwarunkowanych zmianami organicznymi mózgu. Natomiast zaburzone postawy rodziców są wtórne, spowodowane niewłaściwymi reakcjami chorego dziecka na bodźce płynące z otoczenia. Brak adekwatnych reakcji na stymulację otoczenia jest zasadniczym objawem autyzmu wczesnodziecięcego. Dziecko nie akceptuje jakichkolwiek zmian w najbliższym otoczeniu. Drugim objawem autyzmu są zaburzenia mowy. Jeżeli mowa rozwinęła się przed wystąpieniem objawów chorobowych, dochodzi do jej stopniowego zaniku. Zwykle jednak rozwój mowy u tych dzieci jest opóźniony. Mowa jest lakoniczna, zasób słów ograniczony. Występują trudności w rozumieniu słów i sytuacji abstrakcyjnych. Charakterystyczny jest objaw echolalii, kiedy dziecko powtarza słyszane słowa lub zdania nie rozumiejąc ich treści. Głos tych dzieci jest monotonny. Zakres stosowanych gestów i mimiki bardzo ubogi.
Szczególnie uciążliwe dla otoczenia są zaburzenia zachowania. Dzieci dążą do izolacji z otoczeniem. Ich zabawy to stereotypowe ruchy, trudne do zmiany. Reakcją na próbę jakiejkolwiek zmiany jest krzyk i awantura. Często występuje przymus niszczenia rzeczy w otoczeniu.
Mutyzm i logofobia są zaliczane do nerwic mowy.
Mutyzm jest zaprzestaniem mówienia z przyczyn psychologicznych. U dzieci najczęściej mamy do czynienia z mutyzmem selektywnym, kiedy dziecko rozmawia tylko z pewnymi osobami ze swojego otoczenia. Zaburzenie powstaje na tle jakiejś konfliktowej sytuacji, w której dziecko się znajduje. W tych przypadkach procesy myślowe, rozumienie mowy oraz mowa zewnętrzna, jeżeli uda się ją wywołać, są prawidłowe.
Logofobia jest krótkotrwałym zaprzestaniem procesu mówienia, wywołanym szczególną sytuacją bądź szczególnym tematem rozmowy. W tym zaburzeniu dominuje uczucie lęku.
Biorąc pod uwagę tak dużą różnorodność czynników mających wpływ na rozwój mowy, można zdać sobie sprawę, jak trudnym zadaniem jest ustalenie właściwego rozpoznania. Nierzadko występują niejednorodne postacie podstawowej jednostki i dopiero przewaga jednej z nich decyduje o ostatecznym rozpoznaniu. Jest to podstawą wyboru właściwego sposobu leczenia i rehabilitacji.
W tym celu niezbędne jest podjęcie szeregu działań zmierzających do kompleksowego spojrzenia na dziecko (2, 3, 4, 6). Należy tu podkreślić rolę wywiadu – jest to bowiem forma nawiązania kontaktu z rodzicami, poznania ich i przede wszystkim jest to podstawa do wnioskowania o stanie zdrowia dziecka. Pediatra, jako lekarz pierwszego kontaktu, powinien właściwie ocenić ewentualne następstwa nieprawidłowej ciąży, porodu, okresu noworodkowego, niemowlęcego i rozważyć konieczność poddania dziecka badaniom specjalistycznym. Najczęściej moment pójścia dziecka do przedszkola zwraca uwagę otoczenia na sposób i poziom jego porozumiewania się. Dojrzałość dziecka w tym wieku powinna objawiać się pewną umiejętnością nawiązywania kontaktów werbalnych, przekazywania informacji jak też korzystania z informacji docierających z otoczenia i reagowania na nie. Ten poziom osiągają dzieci o prawidłowym rozwoju psychoruchowym w toku permanentnej stymulacji zewnętrznej oraz rozwijanej aktywności dziecka. Proces ten przebiega nieustannie, zapoczątkowany już w życiu płodowym. Jednak rozwoju komunikacji u niemowląt nie śledzimy z taką uwagą jak czynimy to wobec rozwoju ruchowego. Niepokój rodziców wywołany brakiem rozwoju mowy u 2-3- letniego dziecka, jest często tłumiony z powodu braku wiedzy na temat prawidłowości rozwoju mowy. Przez co odwleka się kontakt z foniatrą i logopedą – osobami, które w sposób kompetentny mogą pokierować procesem diagnozowania i rehabilitacji dziecka. Ogromne znaczenie mają wprowadzane na oddziałach noworodkowych badania przesiewowe dzieci z obciążonym wywiadem z okresu prenatalnego, perinatalnego, kwalifikujące do grup ryzyka uszkodzenia poszczególnych narządów i układów (np. wzroku, słuchu, narządu ruchu). Umożliwia to zarówno wczesną diagnostykę jak i rehabilitację. Umożliwia – kompleksowe monitorowanie rozwoju dziecka przez specjalistów. Foniatra, do którego trafia dziecko z powodu opóźnionego rozwoju mowy, także rozpoczyna badanie od wywiadu. Musi on jednak uwzględniać pewne specyficzne dane, takie jak: informacje o początku i przebiegu rozwoju mowy, o stanie jej rozwoju w chwili badania – czy dziecko nawiązuje kontakt słowny, czy reaguje na dźwięki, spełnia polecenia bez poparcia gestem, posługuje się pojedynczymi dźwiękami czy też pojedynczymi słowami, ile słów używa, czy buduje zdania, czy popełnia błędy gramatyczne, na ile jego mowa jest zrozumiała dla otoczenia, czy mowa jest przerywana, czy powtarza sylaby i wyrazy. Niezbędne są również dane z wywiadu dotyczące rodzinnego występowania opóźnień w rozwoju mowy lub innych zaburzeń procesu komunikatywnego.
Następnym etapem badania dziecka jest badanie laryngologiczne, mające na celu wykrycie nieprawidłowości anatomicznych jak też czynnościowych w zakresie uszu, nosa i gardła. Stwierdzenie wad wrodzonych małżowiny usznej i przewodu słuchowego zewnętrznego budzi podejrzenie istnienia nieprawidłowości rozwojowych ucha środkowego i wewnętrznego, czego konsekwencją może być niedosłuch. Wymaga to dalszych bardziej szczegółowych badań audiologicznych, badań rentgenowskich, w celu ustalenia dalszego postępowania leczniczego i rehabilitacyjnego. Stwierdzenie w wywiadzie czynników ryzyka uszkodzenia słuchu u dziecka jest bezwzględnym wskazaniem do wykonania badania słuchu. U noworodków, niemowląt i małych dzieci musi to być badanie obiektywne, umożliwiające ustalenie progu słuchowego bez czynnego udziału dziecka. Badania takie są możliwe w ośrodkach audiologicznych wyposażonych w specjalistyczny sprzęt jak też zatrudniających wyszkolony personel. Niezmiernie ważne jest aby ustalić rodzaj niedosłuchu oraz zaopatrzyć dziecko w odpowiednie aparaty słuchowe do 1 roku jego życia. Wdrożona w tym czasie rehabilitacja słuchu i mowy pozwala bowiem na uzyskanie dobrych rezultatów. Laryngolog-foniatra musi ocenić budowę i czynność narządów artykulacyjnych: ruchomość warg, języka, budowę i ruchomość podniebienia miękkiego, ocenić stan zgryzu. Zwykle rozszczepy całkowite wargi, podniebienia miękkiego i twardego rozpoznawane są zaraz po urodzeniu dziecka i jest ono wcześnie kierowane do leczenia chirurgicznego. Natomiast rozszczepy podśluzówkowe, trudniejsze do stwierdzenia, rozpoznawane są znacznie później. Nierzadko i one wymagają zabiegu operacyjnego, celem zlikwidowania nosowania otwartego. Wszelkie wady zgryzu wymagają natomiast konsultacji ortodonty i ewentualnego stosowania aparatów korygujących zgryz.
W dalszym etapie prowadzącym do ustalenia rozpoznania konieczna jest obserwacja dziecka oraz próba nawiązania z nim rozmowy. Nie zawsze możemy tego dokonać już na pierwszym spotkaniu, szczególnie gdy dziecko prezentuje postawę lękową. Celem obserwacji jest poznanie możliwości dziecka ważnych dla kształtowania się mowy. Obserwujemy czy i jak dziecko się bawi, w jaki sposób porusza się po pokoju, czy pokonuje istniejące tam przeszkody, czy próbuje nawiązać kontakt słowny. Zebrane w ten sposób informacje pozwalają określić jego sposób zachowania, żywotność, zainteresowanie otoczeniem, zdolność koncentracji uwagi. Taka obserwacja umożliwia również ocenę rozwoju motoryki całego ciała.
Nawiązanie dobrego kontaktu z dzieckiem umożliwia następnie badanie artykulacji. Ocenia się sposób tworzenia głosek w izolacji, w sylabach, wyrazach. Badanie przeprowadza się w czasie powtarzania, mowy spontanicznej, czytania lub wypowiadania ciągów zautomatyzowanych. U małych dzieci używa się do tego celu odpowiednich obrazków, zabawek czy układanek. Obserwujemy czy dziecko wypowiada tylko pojedyncze słowa, czy też buduje zdania. Czy są to zdania proste, czy złożone.
Przeprowadzona w ten sposób obserwacja dziecka nasuwa w wielu przypadkach konieczność konsultacji specjalistycznych: neurologicznych, psychologicznych, psychiatrycznych, umożliwiających stwierdzenie lub wykluczenie uszkodzeń centralnego układu nerwowego, opóźnień w rozwoju psychoruchowym, czy też określenie zaburzeń zachowania. Istnieją przypadki wymagające wykonania badań dodatkowych takich jak EEG, ultrasonografia, elektromiografia, palatografia czy rentgenografia obwodowego narządu mowy. Oprócz konwencjonalnych technik rentgenowskich, w badaniu narządów artykulacyjnych znalazła też zastosowanie tomografia komputerowa oraz jądrowy rezonans magnetyczny.
Podsumowując „problem” dziecka z opóźnionym rozwojem mowy, należy zdać sobie sprawę, że postawienie ostatecznej diagnozy jest procesem trudnym i niekiedy znacznie rozciągniętym w czasie. Proces ten wymaga niejednokrotnie żmudnej i długotrwałej obserwacji dziecka. Dla uniknięcia błędnego rozpoznania, zawsze niepomyślnie rzutującego na całe jego życie, dla uzyskania podstaw do opracowania optymalnego programu terapeutycznego i postawienia wiarygodnej prognozy jego dalszego rozwoju, niezbędna jest współpraca tak szerokiego grona specjalistów. Każdy z nich wnosi bowiem swój wkład w proces poznania dziecka. Następnym etapem jest ustalenie schematu postępowania leczniczo-rehabilitacyjnego. W leczeniu i rehabilitacji należy brać pod uwagę przyczynę, która wywołała opóźnienie w rozwoju mowy. Zawsze jednak konieczne jest działanie logoterapeutyczne, pobudzające lub korygujące rozwój mowy.
W niektórych przypadkach niezbędne jest jednoczesne leczenie farmakologiczne, w innych jak rozszczepy wargi i podniebienia, rehabilitacja musi być poprzedzona pewnym schematem postępowania chirurgicznego i uzupełniona korygowaniem wad zgryzu. U dzieci niedosłyszących i niesłyszących wymagane jest wdrożenie schematu postępowania pedoaudiologicznego (rozpoznanie niedosłuchu, dopasowanie aparatów, zastosowanie ćwiczeń słuchowych). U wielu z nich prowadzona dodatkowo rehabilitacja ruchowa wspomaga terapię logopedyczną.
Należy podkreślić, iż dużą rolę w postępowaniu leczniczo-rehabilitacyjnym odgrywa czas. Kształtowanie się mowy przebiega według dość ścisłego schematu i w określonym czasie. Wszelkie opóźnienia odbijają się na jej jakości. Wczesne wykrycia wad i jak najwcześniej zastosowana rehabilitacja zapewniają dobre wyniki. Nawet w przypadku upośledzenia umysłowego intensywne postępowanie leczniczo-rehabilitacyjne może spowodować poprawę funkcjonowania tych dzieci. Zwłoka oznacza zaprzepaszczenie szansy opanowania mowy. Bez tej umiejętności trudno jest dziecku odnaleźć miejsce w ludzkiej społeczności.
Piśmiennictwo
1. Mitrinowicz-Modrzejewska A.: Fizjologia i patologia głosu, słuchu i mowy. PZWL, Warszawa 1963. 2. Stecko E.: Zaburzenia mowy u dzieci – wczesne rozpoznanie i postępowanie logopedyczne. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1994. 3. Parol U.: Dziecko z niedokształceniem mowy. Diagnoza, analiza, terapia. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1997. 4. Pruszewicz A. (red.): Foniatria kliniczna. PZWL, Warszawa 1992. 5. Pruszewicz A. (red.): Zarys audiologii klinicznej. Wydawnictwa AM im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 1994. 6. Zaleski T.: Opóźniony rozwój mowy, [W:] Diagnoza i terapia zaburzeń mowy. Red. T. Gałkowski, Z. Tarkowski, T. Zalewski. Wydawnictwo Uniwersytetu M. Curie-Skłodowskiej, Lublin 1993.

Nowa Medycyna – Adiologia I zeszyt 99 (3/2000)
"Dużo ludzi nie wie, co z czasem robić.
Czas nie ma z ludźmi tego kłopotu."

Pozdrawiam
"Starsza Jesienna Miotełka"

Offline Gaga

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 24824
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #12 dnia: Wrzesień 17, 2005, 12:04:50 am »
"Ono może dużo powiedzieć"
Cytuj
Artykuł ukazał się w dniu 23 sierpnia 2004 r.
w Dzienniku Bałtyckim
Dziękujemy redakcji za zgodę na zamieszczenie artykułu na naszym wortalu.

Mówić bez słów. Nie skazuj dziecka na to, by żyło we własnym świecie, bo …..
"Ono może dużo powiedzieć"

Dlaczego tak ważna jest komunikacja?- pytam Katarzynę Koniecką, psychologa, zastępcę kierownika Samodzielnego Publicznego Ośrodka Terapii i Rehabilitacji dla dzieci w Kwidzynie. – Dlatego, że każdy powinien mieć szansę porozumiewać się z bliskimi i rówieśnikami. To istota życia społecznego- jego podstawa. Nie należy nikogo skazywać na życie w izolacji. Gdy rodzi się dziecko niepełnosprawne, jest to tragedia. Brak z nim kontaktu, boli jeszcze bardziej. Wielu rodziców płakało, gdy na naszych zajęciach po raz pierwszy zobaczyło, że ich dziecko może się porozumiewać- usłyszałam w odpowiedzi.

Więcej na stronie GEN>>>
"Dużo ludzi nie wie, co z czasem robić.
Czas nie ma z ludźmi tego kłopotu."

Pozdrawiam
"Starsza Jesienna Miotełka"

Offline Gaga

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 24824
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #13 dnia: Wrzesień 29, 2005, 10:28:25 pm »
Wpis do Księgi Gości

Matka Karolina
Cytuj
Lokalizacja:
Polska
 dodano 2005-09-29 22:15:56
--------------------------------------------------------------------------------
Mój 4,5 synek ma opóźniony proces mowy.Niby błahostka,ale...Mieszkam w mieście, gdzie zdobycie profesjonalnej pomocy graniczy z cudem.Szukam osób, które mają podobny problem.I może komuś z Was udało się zapewnić dziecku wczesne wspomaganie.Proszę o kontakt  

I tu
wątek:
matkakarolina
Podglądacz
Cytuj
Opóżniony proces mowy.    
 
Jestem bezradna.W moim mieście nie mam co marzyć o profesjonalnej pomocy dziecku z opóźnionym procesem mowy.Mój Miś ma 4,5 roku i mówi zwroty dwu wyrazowe, ma zaburzoną artykulację.Zrobiłam wszystkie możliwe badania : słuchu, neurolo9giczne z rezonansem magnetycznym, widział go foniatra.Czy ktoś z Was ma taki problem.Czy komuś udało się zapewnić dziecku wczesne wspomaganie?

Witaj :lol:
Zapoznaj sie z całym działem Mowa  
Tu powinnaś znaleść odpowiedzi na swoje watpliwości.
Napewno ktos sie odezwie i cos doradzi wiecej Tobie  :P
"Dużo ludzi nie wie, co z czasem robić.
Czas nie ma z ludźmi tego kłopotu."

Pozdrawiam
"Starsza Jesienna Miotełka"

Online sonia

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 25337
    • Dar Życia
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #14 dnia: Wrzesień 30, 2005, 09:56:29 am »
Cytuj
Czy komuś udało się zapewnić dziecku wczesne wspomaganie?


Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka zaczyna się od poczęcia, poprzez naukę mowy biernej, dostarczanie dziecku dźwięków otoczenia, stymulację słuchu, oddychania...
Ciekawi mnie czy Twój synek zna na tyle mowę bierną (czy rozumie polecenia, zakazy, nakazy).?
Jeśli ma dobry słuch (czy woknałaś mu specjalistcyzne badanie słuchu? ABR lub tympanometrię)?
Dziecko pozornie może słyszeć, ale równie dobrze może mieć uszkodzony słuch na wysokich częstotliwościach. Aby o tym przekonać się niezbędne jest  porządne badanie.
Potem badanie laryngologiczne czy nie ma anomalii w budowie narządów artykulacyjnych.
Bywa, że dziecko ma wiotką krtań.
Do mowy niezbędne jest parwidłowe oddychanie, sprawna i mocna przepona brzuszna, a także sprawność manualna.

Do dziecka należy dużo mówić (prawidłowo, bez spieszczania), najlepiej zaczać sy-la-ba-mi.
Pokazuj mu obrazki i anzywaj je spokojnie, powoli- a potem poproś aby Ci przyniósł np obrazek kotka i nazwał choćy pierwszą sylabą "ko"- Ty dodasz "tek" , "kotek"
Czy sprawdzałaś wędzidełko u laryngologa? (bywa, ż jest krótkie, zrośnięte)
Poczytaj w kąciku "Mowa" , porównaj z sytuacją synka.
Tam gdzie warto dotrzeć, nie ma dróg na skróty.
Sonia, mama Moniki z zD- 18,1l. , Domowa terapia

Offline Katarzynka

  • Aktywny Gadacz
  • *****
  • Wiadomości: 748
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #15 dnia: Wrzesień 30, 2005, 04:13:04 pm »
Kiedy dziecko nie mówi, trzeba zacząć od badań (kilka z nich juz zrobiłaś). Trzeba iść z dzieckiem do logopedy. Powinien sprawdzić kilka aspektów związanych z mową:
- rozumienie (!) - bardzo ważne, bo pozwala zróżnicować ewentualną alalię, czy ma charakter sensorycznu czy motoryczny;
- słuch fonematyczny (zdolność słyszenia i rozróżniania dxwięków mowy), bo aby mówić poprawnie słuch fizyczny nie wystarczy;
- sprawność motoryczną narządów mowy;
- wymowę (ale rozumiem, że w przypadku Twojego synka ten punkt jeszcze nie wchodzi w rachubę).

Poza logopedą powinnaś trafić do psychologa (trzeba dziecku wykonać testy psychologiczne, ale uwaga nawet jeśli stwierdzą niepełnosprawność intelektualną trzeba stymulować rozwój mowy, a nie dac się zbyć, że trzeba poczekać, bo wszystko przychodzi w tej sytuacji wolniej).

Zajrzyj do tematu "moje dziecko nie mówi" - znajdziesz tam propozycje zabaw rozhamowujących mowę, w innych watkach będa ćwiczenia sprawności motorycznej języka, warg, żuchwy, podniebienia. Wykonuj je z dzieckiem przed lustrem, bawcie się w minki, naśladowanie zwierzątek.
Pozdrawiam.
Mama Oleńki ZD 5 lat i Łukasza 9 lat

Offline Katarzynka

  • Aktywny Gadacz
  • *****
  • Wiadomości: 748
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #16 dnia: Wrzesień 30, 2005, 04:20:48 pm »
I jeszcze jedno:
mamo Karolino i wszystkie inne mamy - logopeda może postawić diagnozę tylko po wywiadzie, badaniach i wnikliwej obserwacji dziecka.
Na pierwszym spotkaniu można określić, że ma się do czynienia z dyslalią (zaburzona wymową), z jąkaniem, ale na pewno nie, że z alalią.

Chyba, że ktoś ma rentgena w oczach i jest jasnowidzem! :lol:
Mama Oleńki ZD 5 lat i Łukasza 9 lat

Online sonia

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 25337
    • Dar Życia
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #17 dnia: Wrzesień 30, 2005, 04:25:44 pm »
W moim odczuciu najlepiej pójść już z wynikami niezbędnych badań.
Logopeda powinna zorientować się czy jest zaburzenie mowy spowodowane mikrouszkodzeniem mózgu, narządów artykulacyjnych, wszelkich anomalii, ubytkiem słuchu, czy też brakiemj właściwej opieki logopedycznej podczas wychpwywania dziecka.
Tam gdzie warto dotrzeć, nie ma dróg na skróty.
Sonia, mama Moniki z zD- 18,1l. , Domowa terapia

Offline Gaga

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 24824
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #18 dnia: Październik 29, 2005, 10:26:40 pm »
Krótki przewodnik po komunikacji niewerbalnej
red. Monika Rzeczkowska
psycholog
Cytuj
Mimika
Kontakt wzrokowy
Dotyk
Gesty
Pozycja ciała
Zachowania przestrzenne
Komunikacja niewerbalna w kontaktach interpersonalnych
Spójność pomiędzy poszczególnymi rodzajami ekspresji
"Dużo ludzi nie wie, co z czasem robić.
Czas nie ma z ludźmi tego kłopotu."

Pozdrawiam
"Starsza Jesienna Miotełka"

Offline Emilianka

  • User z prawami do pisania
  • Wyjadacz
  • *****
  • Wiadomości: 3124
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #19 dnia: Luty 23, 2006, 09:55:57 pm »
"Wady wymowy w pigułce"
referat - Opracowanie mgr Beata Strzelecka

Mowa jest czynnością niezwykle złożoną, jej opanowanie zależy od czynników zewnętrznych i wewnętrznych. Do czynników warunkujących rozwój mowy należy zaliczyć :
- prawidłowo ukształtowany obwodowy narząd mowy:
- prawidłowo ukształtowany ośrodkowy układ nerwowy:
- prawidłowo funkcjonujący narząd słuchu:
- prawidłowy rozwój umysłowy:
- prawidłowe warunki środowiskowe i wychowawcze

Prawidłowy rozwój mowy dziecka stanowi podstawę kształtowania się  i rozwoju jego osobowości. Dzięki rozumieniu mowy poznaje ono otaczający go świat i jest wstanie wyrazić swoje uczucia i spostrzeżenia.

Rozwój mowy dziecka można podzielić na cztery okresy :
- okres melodii ( 0-1)
- okres wyrazu (1-2 )
- okres zdania ( 2-3 )
- okres swoistej mowy dziecięcej ( 3-7 )
Przedstawiony wyżej podział pozwala na określenie, kiedy mowa dziecka jest pod poprawna pod względem artykulacyjnym,  gramatycznym i składniowym.

Jeśli proces rozwoju mowy przebiega prawidłowo, prawidłowo  przebiega też proces myślenia, podobnie jest z rozwojem społecznym. Częste kontakty werbalne dziecka z otoczeniem doskonalą jego wymowę, bogacą słownictwo, uczą prawidłowego  stosowania zasad gramatycznych, właściwego posługiwania się melodią, akcentem i rytmem  mowy. W przypadku  zaniedbań środowiskowych, braków wzorców do naśladowania (np. rodzice głuchoniemi ) lub gdy istniejący wzorzec jest nieprawidłowy (np. rodzice z wadami mowy, jąkający się) następuje opóźnienie  rozwoju mowy lub jej zaburzenie.

Poprawne myślenie , rozwój społeczny i prawidłowy rozwój mowy  świadczą o dojrzałości dziecka do podjęcia nauki szkolnej, szczególnie nauki czytania i pisania.

Gdyby rozwój mowy wszystkich dzieci w przedszkolu przebiegał prawidłowo, to w momencie podjęcia nauki w szkole podstawowej  dziecko posiadałoby  czystą wyraźną mowę ,bogaty na miarę wieku zasób słownikowy a  forma wypowiedzi byłaby logiczna..
Niestety  tak nie jest, gdyż część dzieci rozpoczynających naukę w szkole dotkniętych jest różnymi zaburzeniami mowy.
 
Do najczęściej występujących wad wymowy u dzieci, wymagających interwencji logopedy można zaliczyć :

- Kłopoty artykulacyjne wynikające z naśladownictwa złego wzoru mowy:
rodzice głuchoniemi,  z wadami wymowy, jąkający się, mający wymowę gwarową.

- trudności motoryczne:
zbyt mała ruchliwość języka i warg, krótkie wędzidełko, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi górnej.

- nieprawidłowe nawyki utrwalone w okresie kształtowania  się wymowy - dyslalie                      

Dyslalie objemują:

-wadliwe wymawianie jednej, wielu lub wszystkich głosek, np. ”r” języczkowe
-opuszczanie dźwięków
-wymawianie głosek dźwięcznych  bezdźwięcznie, bez drgań wiązadeł głosowych np. krowa-kowa, bada-pada.
-zastępowanie głosek innymi, np. koło-toło, rower-jowej
-mowa nosowa (nosowanie)- głoski nosowe ( m,mi,n,ni,ę,ą) wymawiane są jak ustne i odwrotnie, głoski ustne wymawiane z poszumem nosowym.
-brak głosek miękkich, np. pies-pes :
-palatalizacja ( zmiękczanie głosek – "mowa  dziecinna"), np. czapka-ciapka:

- Seplenienie

-seplenienie międzyzębowe - dotyczyć może gł.
(s,z,c,dz ) ,(ś,ź,ć,dź),(z,cz,ż,dż) w czasie wymowy język wsuwa się między zęby,
-seplenienie boczne –  dotyczy wymienionych powyżej głosek, język ułożony  niesymetrycznie, dźwiękom towarzyszy  charakterystyczne nieprzyjemne dla ucha brzmienie,
-seplenienie  wargowe – dotyczy wyżej wymienionych głosek, język nie bierze udziału w ich wymowie. Głoski wymawiane są  wargami  charakterystycznie wysuniętymi  do przodu jak  przy dmuchaniu.

- Reranie :

-dotyczy głoski r – zamiast drgań czubka języka głoska ta może być  wymawiana poprzez drgania języczka podniebiennego, warg, policzków.

- Nieprawidłowe wymawianie głosek  k, g :
-głoski te zastępowane są głoskami  t, d, np. kapa - tapa.


- Opóźnienie  rozwoju słowno pojęciowego :

-dziecko ma ubogi słownik
-mówi mało i trudno nawiązuje kontakt słowny
-buduje zdania niepełne i niegramatyczne
-nie rozumie wielu pojęć
-ma trudności w analizie słuchowej
-jest nieśmiałe i zahamowane


- Brak dźwięczności  w realizacji głosek dźwięcznych, wynikające z zaburzenia słuchu fonematycznego

-brak głosek dźwięcznych : b ,d , g, w , z , ż , ź , np. dama-tama :
-mylenie głosek dźwiękopochodnych , np. c-s , sz - cz i inne , np. sala-cala:
-trudności w pisowni powyższych dźwięków:

-Zniekształcenie niektórych głosek ,spowodowane niedosłuchem:

-zniekształcanie artykulacji niektórych głosek, szczególnie syczących i szumiących:
-brak w ogóle niektórych głosek :
-zaburzana melodia mowy :
-zaburzona intonacja :


-Jąkanie funkcjonalne wynikające z różnych przyczyn, np. z zaburzeń koordynacji narządów : oddechowego , fonacyjnego , artykulacyjnego:

-powtarzanie sylab , wyrazów:
-napięcie mięśniowe, zahamowanie wypowiedzi :
-oddech krotki ,przerywany lub  zatrzymany:
-współruchy mięsni  twarzy , szyi , rąk, nóg :
-podniecenie  emocjonalne, pocenie się , czerwienienie :
-mowa niewyraźna ,  monotonna :
-utrudniony kontakt słowny :


Przedstawiona powyżej klasyfikacja nie obejmuje wszystkich zaburzeń. Opisane objawy mogą pomóc w rozpoznaniu i reedukacji.

Cała terapia powinna obejmować dwa etapy.
Pierwszy to wywołanie prawidłowego wzorca artykulacyjnego danej głoski, drugi to utrwalenie tego wzorca w ciągu mownym.

Metodyka ćwiczeń logopedycznych w nauczaniu prawidłowej  artykulacji obejmuje :

-ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mowy np.  języka , warg, podniebienia, żuchwy.
-ćwiczenia oddechowe
-ćwiczenia rytmizujące
-ćwiczenia słuchu fonematycznego
-ćwiczenia polegające na ustawieniu narządów mowy dla uzyskania prawidłowego brzmienia
-ćwiczenia usprawniające wymowę wyćwiczonych głosek w izolacji, w sylabie, w wyrazie, w zdaniu, w mowie potocznej.
-współpracę z rodziną

W ćwiczeniach należy pamiętać o zasadzie stopniowania trudności  w doborze jakości, ilości głosek i tekstów do ćwiczeń oraz zasadę doboru interesujących  dla dziecka pomocy dydaktycznych. Ćwiczenia powinny przebiegać w spokoju i sprzyjającej atmosferze.


Dzieci, u których występują zaburzenia mowy mają trudności w osiąganiu sukcesów w szkole. Związek ten jest dwustronny, z jednej strony zaburzenia mowy przyczyniają się do powstawania trudności w nauce, z drugiej strony przedłużające się niepowodzenia w nauce powodują powstawanie zaburzeń mowy. Wiadomo że, dzieci z wadami artykulacyjnymi popełniają błędy w czytaniu i pisaniu. Najczęściej spotykane błędy wiążą się z seplenieniem,
reraniem, ubezdźwięczaniem głosek dźwięcznych,co powoduje zmianę znaczenia wyrazu  np. dom-tom, bułka-półka. Zmiana znaczenia poszczególnych słów utrudnia uchwycenie sensu czytanego tekstu, co ma negatywne znaczenie dla procesu uczenia się. W pisaniu   wypracowań i w pisaniu ze słuchu pojawiają się błędy będące  odzwierciedleniem wadliwej wymowy. Często bywa że przedłużające się niepowodzenia szkolne  powodują pojawienie się nerwic u dziecka, których objawem może być jąkanie. Właśnie warunki szkolne stanowią czynnik sprzyjający nasilaniu się jąkania
(przeciążenie nauką, napięcie nerwowe, lęk przed stopniami,  wyśmiewanie przez kolegów). Dlatego uczniowie z zaburzeniami
mowy nie potrafią wykorzystywać swoich umiejętności nawet w znikomym zakresie.

Pomoc nauczyciela uczniom z zaburzeniami mowy jest niezbędna, a wiedza dotycząca przyczyn i objawów  powstawania trudności pozwala na dobranie odpowiednich metod postępowania reedukacyjnego. Nauczyciel jest wzorem dla swoich wychowanków, dlatego tak ważne jest dbanie o prawidłowy sposób mówienia, o poprawne budowanie wypowiedzi, stwarzanie życzliwej atmosfery na zajęciach, zachęcanie dzieci do stawiania pytań i wyrabiania gotowości do mówienia, podnoszenia ich pewności siebie, cierpliwego wysłuchiwania wypowiedzi dziecka, dyskretnego i taktownego poprawiania w miarę rzeczywistych potrzeb, czuwania nad atmosferą klasy, poszerzania własnej wiedzy logopedycznej.

źródło: http://www.republika.pl/interedu
http://www.republika.pl/interedu/pub/pub0312010.zip

Offline Gaga

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 24824
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #20 dnia: Marzec 04, 2006, 04:30:43 pm »
Prawdy o nauce mowy

Co to jest głużenie, do czego niemowlęciu potrzebny jest płacz i jakie będzie pierwsze słowo malucha – o te i inne ciekawe sprawy pytamy doktor Joannę Szuchnik, terapeutę mowy z Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu.

Już w pierwszych dniach życia noworodek interesuje się głosem mamy, wsłuchuje w wypowiadane przez nią słowa, sam wydaje pojedyncze dźwięki. Nic w tym dziwnego, rozwój mowy to proces bardzo długi. Najważniejszy jest jednak pierwszy rok i to, co w rozwoju dziecka wówczas się dzieje.

Płacz przygotowuje do mówieniaJest pierwszym dźwiękiem, jaki wydaje dziecko tuż po urodzeniu, znakiem, że płuca wypełniły się powietrzem i noworodek zaczyna oddychać. Płacz to również ćwiczenie układu oddechowego – malec przygotowuje się w ten sposób do artykułowania pierwszych dźwięków. Gdy krzyczy – wdech jest krótki, a wydech długi. Oddychanie przebiega więc tak jak przy mówieniu, gdyż mówimy tylko na wydechu.

Niemowlęta na całym świecie głużą tak samo
Po ukończeniu pierwszego miesiąca niemowlę zaczyna wydawać gruchające dźwięki, takie jak „hrr”, „grr”. To tzw. głużenie (gruchanie). Pojawia się ono w sposób przypadkowy i nie ma związku ze słuchem. Dzieci, które nie słyszą oraz słyszące głużą identycznie, ale u malców, które dobrze słyszą, gruchanie po kilku miesiącach zanika. Natomiast dzieci niesłyszące mogą głużyć aż do około 18. miesiąca życia.
Gruchanie jest takie samo w różnych obszarach językowych – dzieci polskie i na przykład arabskie robią to identycznie! Wydają przy tym wiele dźwięków, których nie ma w ich ojczystym języku.

Ssanie piersi pomaga w nauce mowy
Tak, gdyż wymaga współdziałania warg i języka, a to podstawa dla prawidłowej wymowy dźwięków. By dziecko dalej ćwiczyło usta i język, po ukończeniu szóstego miesiąca powinno być karmione łyżeczką.

W czwartym miesiącu życia maluszek reaguje na intonację głosu innych
Umie już rozpoznać nastrój mówiącej osoby. Jest zadowolony, gdy mama przemawia czule, a robi smutną minkę, jeśli jest zdenerwowana czy mówi ostrym tonem.

Dzieci, których mamy dużo i chętnie do nich przemawiają, wcześniej zaczynają mówić
Jeśli często śpiewasz swemu maluchowi, śmiejesz się do niego i opowiadasz mu o świecie, ma on szansę wcześniej rozwinąć zdolności językowe i będzie prawdopodobnie miał bogatsze słownictwo niż malec wychowywany w otoczeniu osób, które mniej chętnie wyrażają swoje myśli i uczucia.
Bardzo ważna dla rozwoju mowy jest też więź uczuciowa z rodzicami. Dziecko otoczone czułością i opieką odczuwa potrzebę komunikowania się z nimi. I tak tworzą się podstawy porozumienia językowego.

Maluchy uwielbiają, gdy je naśladujemy
Sześciomiesięczne niemowlę wsłuchuje się w głos mamy czy taty, próbuje po nich powtarzać i cieszy się, gdy to oni je naśladują. Najpierw wypowiada spółgłoski i samogłoski. Między ósmym a dziesiątym miesiącem pojawiają się ciągi sylab, np. „ma-ma”, „ba-ba”. Lubi też gaworzyć, gdy jest samo, wygłasza długie „monologi” rano po obudzeniu.

Niemowlę z radością bawi się wydawaniem dźwięków
W okresie gaworzenia prócz sylab malec potrafi kląskać, mlaskać, świszczeć, wydaje też dźwięki gardłowe i wibrujące. Wypowiadając je, bawi się głosem, śliną, językiem i ustami. I tak, bezwiednie, doskonali artykulację i usprawnia wargi oraz język.

Mały brzdąc rozumie więcej, niż umie powiedzieć
Około ósmego miesiąca zaczyna reagować na swoje imię – zwraca główkę w stronę osoby, która je wypowiada. Gdy ma 9–10 miesięcy, rozumie i stosuje niektóre gesty – „pa-pa” na pożegnanie, „kosi, kosi łapci”, pokazuje, gdzie ma oczko i nosek. Słowa, które doń kierujesz, powinny odnosić się bezpośrednio do tego, co się dzieje: „A teraz uczeszemy włoski!”. Dziecko powinno nie tylko słyszeć, co mówisz, ale też widzieć to lub odczuwać. Dzięki temu szybciej się uczy.

Pierwszym świadomie wypowiedzianym słowem nie musi być „mama”
Może to być np. „tata”, „baba” albo jeszcze coś innego. Zazwyczaj dziecko mówi pojedyncze słowa ze zrozumieniem między 10. a 14. miesiącem. Często używa sylab na określenie całego słowa, np. „da” zamiast „daj”. Bywa, że posługuje się słowem „mama”, gdy chce coś osiągnąć, np. dostać zabawkę. Mówi z naciskiem: „mamaaa...” i wyciąga rączkę w kierunku przedmiotu.

Część dzieci zaczyna mówić dopiero w trzecim roku życia Spodziewasz się, że twój maluch nauczy się mówić, gdy skończy roczek? No cóż, z tym bywa różnie. Jedne dzieci już w 11. miesiącu wypowiadają świadomie kilka słów, inne robią to dopiero po drugich urodzinach. Jeśli twój roczny lub dwuletni brzdąc nie mówi, ale słyszy i rozumie, gdy się do niego zwracasz, nie ma powodów do obaw. Jeżeli jednak bardzo się tym niepokoisz, zabierz go do psychologa lub logopedy.

Joanna Kieniewicz-Górska
Konsultacja: dr n. med. Joanna Szuchnik
"Dużo ludzi nie wie, co z czasem robić.
Czas nie ma z ludźmi tego kłopotu."

Pozdrawiam
"Starsza Jesienna Miotełka"

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #21 dnia: Październik 13, 2006, 05:38:17 pm »
Schematyczny przebieg terapii zaburzonej głoski [z] mgr Anna Magdalena Mróz

Praca wykonana w celu ukończenia
     kwalifikacyjnych studiów
     podyplomowych w zakresie
     pedagogiki korekcyjno – kompensacyjnej
     z logopedią szkolną


Szeroka, wyczerpująca temat praca.

Fragment:
ĆWICZENIA PRZYGOTOWUJĄCE DO WYMOWY GŁOSKI [z]
(Źródło: Styczek I., 1979; Sachajska E., 1981; Wójtowicz J., 1993)
•   logopeda wymawia wielokrotnie głoskę [z], której dziecko nie rozróżnia, a następnie głoskę opozycyjną – bezdźwięczną .
Spółgłoski należy wymawiać uważnie, w izolacji, nie dodając samogłoski, np. y, aby nie powstała sylaba:
z, z, z, z, z, z, z, z – s, s, s, s, s, s, s, s,
W trakcie wypowiadania głoski [z] logopeda przykłada dłoń dziecka do swojej krtani.
•   logopeda wymawia ćwiczone głoski w różnej kolejności, a dziecko wskazuje na krtań, gdy usłyszy spółgłoskę dźwięczną:
z, s, z, z, s, s, s, z, s, z, z, s, z, s, s
•   logopeda wymawia głoski w sylabach , a dziecko podnosi lizak z narysowaną prostą kreską, gdy słyszy i z linią falistą, gdy słyszy [z]:
za, sa, sa, za, sa, za, za, sa, za, za, za

•   logopeda podaje pary wyrazów, a dziecko wykonuje ustaloną czynność (klaszcze, tupie nogą, wkłada klocek do pudełka...), gdy usłyszy wyraz z głoską [z]
koza – kosa         zero – ksero
sad   – zad         zuch – słuch
    złota – słota          syta – Zyta
•   zabawa „Miś bawi się razem z nami”
Dziecko trzyma w ręce lizak, na którego jednej stronie jest naklejony miś, a na drugiej – kolorowy papier. Nauczyciel wymienia słowa, zaś dziecko unosi misia wtedy, gdy:
-   wyraz rozpoczyna się głoską [z]:
zając, dom, zupa, zegar, drzewo, zeszyt, lalka, piórnik, zamek, sałata, zabawka
-   wyraz zawiera głoskę [z] w śródgłosie:
brzoza, koza, lampa, lizak, stół, szafa, wazon, dywan, prezent, serce, wózek
•   zabawa „Pokaż, co słyszysz”
Logopeda wymawia nazwy przedmiotów znajdujących się na obrazkach, a dziecko wyszukuje właściwy obrazek
            
 

•   logopeda podaje zestaw wyrazów, a dziecko wskazuje tylko ten obrazek, który ilustruje przedmiot, którego nazwa zawiera głoskę [z];
•   dziecko dobiera obrazki parami tak, aby nazwy zilustrowanych przedmiotów rymowały się                            (lizak – pisak,
        zebra – żebra,
        zegarek – kanarek)
•   zabawa „Gramy w słowa”
Logopeda przygotowuje loteryjkę składającą się z 16 obrazków, których nazwy rozpoczynają się od głosek: [z], , [š], [ž], np.
zamek, zegar, zając, zebra; sowa, serce, samolot, sanki;
szafa, szalik, szyszka, szuflada; żaba, żołnierz, żarówka, żyrafa
Tasuje obrazki i rozdaje po 4 grającym dwóm uczestnikom. Reszta obrazków leży na stole. Grający dobierają obrazki parami tak, aby ich nazwy rozpoczynały się tą samą głoską. Wolno dobierać obrazki ze stołu lub ciągnąć od partnera, jeżeli na stole ich zabraknie. Wygrywa ten, kto ułoży więcej par.
•   logopeda podaje kolejne sylaby z głoską [z], zaś dziecko dopowiada drugą sylabę tak, aby powstał wyraz:
logopeda:         dziecko:
 za       -        mek
Zo      -       sia
 ze       -      szyt
zu      -      pa
Zy      -      ta
Ze względu na ograniczoną liczbę wyrazów mających w nagłosie sylabę zu i zy, logopeda może więcej uwagi poświęcić sylabom: za, zo, ze.

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #22 dnia: Październik 13, 2006, 10:27:52 pm »
Przebieg terapii logopedycznej dziecka w młodszym wieku szkolnym
z trudnościami w wymowie głosek zwarto-szczelinowych


Terapia logopedyczna dziecka
mgr Alicja Zyzańska



Fragment:

Opiszę teraz krótko sposób postępowania podczas wywoływania głoski c. Zbliżony model postępowania stosowałam też przy innych głoskach zwarto-szczelinowych.

Ucząc wymawiania c, wyszłam od układu języka i warg koniecznego w artykulacji głoski s, tzn. język leży płasko, jest szeroki, dotyka dolnych zębów, zęby są zwarte i widoczne, a wargi rozchylone, jak przy uśmiechu. Dążyłam do tego, aby dziecko kontrolowało na dłoni strumień powietrza w czasie artykulacji głoski s i odczuło jego jednostajność. Następnie przeszłam do wywołania c. Odwołałam się tu do metody fonetycznej przez modyfikację głoski t. Polecałam chłopcu wymawiać t przedłużone, z lekkim uśmiechem i cofniętymi jednocześnie kącikami warg, co dało głoskę c. Nowo uzyskanego dźwięku początkowo nie nazwałam głoską c, aby uniknąć niepotrzebnych skojarzeń z poprzednią artykulacją. Podczas wymawiania nowo uzyskanego dźwięku zwracałam uwagę na krótki strumień powietrza, przypominający uderzenia. Równocześnie wykorzystałam schematy przedstawiające układ narządów mowy, charakterystyczny dla s i c. Wprowadziłam również ćwiczenia z użyciem tych schematów. Po uprzednim, krótkim i prostym wyjaśnieniu oraz pokazaniu pozycji języka przy s oraz c, wymawiałam głoskę, a dziecko pokazywało właściwy układ języka i odwrotnie - pokazywałam dany schemat (ale już bez znaków graficznych), a chłopiec mówił jaka to głoska. Te ostatnie ćwiczenia były wskazane w przypadku Krzysia, gdyż służyły wyrabianiu czucia ułożenia języka właściwego dla tych dwóch głosek. Kolejność łączenia spółgłoski c z innymi głoskami, była ważna. Najpierw ćwiczyliśmy sylaby z c w nagłosie, następnie w śródgłosie, a potem w wygłosie. Z kolei przystąpiłam do ćwiczeń głoski w wyrazach. Kolejność ćwiczeń była taka sama jak w przypadku sylab, a wiec w nagłosie, potem w śródgłosie, między samogłoskami, np. taca, placek, Jacek itd. oraz na końcu wyrazu, czyli np. plac, pajac, noc. Z kolei ćwiczyliśmy głoskę c w grupach spółgłoskowych oraz w wyrazach, w których oprócz ćwiczonej głoski, występował wcześniejszy jej substytut, np. scyzoryk. Po opanowaniu wymowy c we właściwych pozycjach i odróżnianiu jej od s przeszłam do wywoływania głoski z, a właściwie podkreślenia różnicy między z a z. Ponieważ głoska z różni się od c tylko dźwięcznością, z którą chłopiec nie miał problemów, więc uzyskanie właściwej artykulacji nie było trudne. Dla wzmocnienia prawidłowej wymowy skorzystałam tak jak poprzednio z metody fonetycznej, wymawiając przedłużone d z cofniętymi kącikami warg i ze zbliżonymi do siebie siekaczami, co w rezultacie dało głoskę z. Ćwicząc wymowę c i z, równocześnie ćwiczyliśmy artykulację s i z, a szczególnie umiejętność ich różnicowania zarówno w mowie, jak i w piśmie.

Prawidłową artykulację głoski c, uzyskałam przez wymawianie spółgłoski t, wymawianej przy dziąsłach jako t. Krzyś powtarzał ją wielokrotnie z lekko rozchylonymi szczękami, ale bez dużego napięcia mięśniowego i silnego wybuchu. Zwracałam przy tym uwagę, aby wargi były zaokrąglone i wysunięte do przodu nie w formie "dziobka" lecz lekkiego wysunięcia, jak przy samogłosce o. Kolejność wprowadzania c do sylab i wyrazów była analogiczna jak przy c.

Po uzyskaniu prawidłowych artykulacji s, z, c, wadliwa artykulacja z likwiduje się zazwyczaj samoistnie. Tak stało się w przypadku Krzysia. Metodyka postępowania korekcyjnego była w tym wypadku taka sama jak w opisywanych wcześniej przykładach c i c. Istotna była praca nad różnicowaniem dziąsłowej zwarto-szczelinowej z od dziąsłowej szczelinowej z, toteż ćwiczenia utrwalające obejmowały cały szereg głosek dziąsłowych. Przy okazji ćwiczeń szeregu dziąsłowego, poświeciliśmy trochę czasu głosce r. Rozpoczęliśmy od przygotowania języka do wibracji przez szybkie wymawianie t, d, td, dd, tdn, tede, tedo, tedu (składające się na etap przygotowawczy). Ważne było tu trzymanie języka nie przy samych zębach, ale cofnięcie go ku tyłowi za wałek dziąsłowy. Ćwiczyliśmy przy otwartych ustach, podstawiając w miejsce głoski r grupy: deda, tedo, tedu. Jednocześnie Krzyś uczył się redukować głoskę e, aby była jak najkrótsza, np. tedak (rak), tedama (rama), tedadio (radio), tddak (rak) itd. Efekt wibracyjny uzyskuje się przez zwiększenie szybkości, a można go spotęgować przez potrącane języka palcem. U Krzysia nie było to konieczne, gdyż samoistnie pojawiło się tr i dr i od nich zaczęliśmy wywoływać głoskę r, np. tra, tro, tre, tru, try, dra, dro, dre, dru, dry. Następnie w wyrazach z grupa tr, dr w nagłosie, a więc trawa, tramwaj, drabina, droga. Z kolei w środku wyrazu, np. jutro, futro, metro itd. Kolejne ćwiczenia obejmowały wyrazy zaczynające się od pr, br. I tak ćwiczyliśmy: pra, pro, pre, pru, pry i odpowiednio bra, bro, bre, bru, bry. Właściwe r utrwalałam na wzór innych głosek, w połączeniach z samogłoskami w wyrazach i zdaniach.

Spółgłoski palatalne charakteryzują się zbliżeniem środkowej części języka ku podniebieniu. Krzyś miał kłopoty z uniesieniem środkowej części języka do góry. Toteż, na etapie przygotowawczym, niezbędne stały się ćwiczenia usprawniające wspólne dla całego szeregu: ś, ź, ć, ź. Skuteczne w tym wypadku okazało się opieranie języka o dolne zęby z unoszeniem środka języka ku górze, podwijanie języka w stronę wędzidełka, cofanie go w głąb jamy ustnej, kląskanie środkiem języka czy ssanie wyimaginowanego cukierka. Gdy powyższe układy chłopiec wykonywał w miarę sprawnie, przeszłam do wywołania głoski ć. Jak w przypadku innych zwarto-szczelinowych zwracałam tu uwagę na istotę artykulacji oraz wymagany układ narządów artykulacyjnych. Głoskę ć otrzymałam łącząc miękkie t' ze spółgłoską ś, tj. t'ś, t'śa, t'śo. Po przyswojeniu wymowy ć, prawidłowa artykulacja ź pojawiła się spontanicznie.

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #23 dnia: Październik 15, 2006, 02:02:57 pm »
Adres strony, na której zamieszczono całą książkę pt:

"LOGOPEDYCZNE WIERSZYKI I RYMOWANKI DO UTRWALANIA GŁOSEK SZUMIĄCYCH,
SYCZĄCYCH, CISZĄCYCH, [L], [R] ORAZ [K], [G]”.


(32 strony wierszyków, które można przekopiować i wykorzystywać w terapii.)


http://www.klobuk.gck.pl/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=75

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #24 dnia: Październik 16, 2006, 09:27:22 pm »
STUDIUM PRZYPADKU ZABURZNEJ GŁOSKI
opracowała: mgr Jadwiga Banach




http://www.plock.edu.pl/zawidz/sp/publikacje/studium.html

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #25 dnia: Październik 16, 2006, 09:51:16 pm »
Piosenki logopedyczne

LATO (sł.i muz. J. Nowak, akomp. M. Bober)
Ściągnij!>>  http://mariae.webd.pl/LATO.mp3

Szumi, szumi woda,
szumi, szumi las,
szumią ,szumią pola,
lato wita nas.


Szumi, szumi woda,
szumi, szumi las,
szumią, szumią pola,
wiatr ochłodzi nas.


PIOSENKA I DZIECI (sł. i muz. J. Nowak, akomp. M. Bober)
 Ściągnij!>> http://mariae.webd.pl/PIOSENKA-I-DZIECI.mp3

Sza, sza, sza,
sza, sza, sza,
śpiewają dzieci,
sza, sza, sza,
sza, sza, sza,
śpiewam ja sam.

Szo, szo, szo,
szo, szo, szo,
śpiewają dzieci,
szo, szo, szo,
szo, szo, szo,
śpiewam ja sam.

szu, szu, szu,
szu, szu, szu,
śpiewają dzieci,
szu, szu, szu,
szu, szu, szu,
śpiewam ja sam.

Sze, sze, sze,
sze, sze, sze,
śpiewaja dzieci,
sze, sze, sze,
sze, sze, sze,
śpiewam ja sam.

Szy, szy, szy,
szy, szy, szy,
śpiewaja dzieci,
szy, szy, szy,
szy, szy, szy,
śpiewam ja sam.

WESOŁA PIOSENKA (sł. i muz. J. Nowak, akomp. M. Bober)
Ściągnij!>> http://mariae.webd.pl/WESOLA-PIOSENKA.mp3

Powiedz wąs, potem wąż,
to podobne słowa,
wąs, wąs, wąs,
wąż, wąż, wąż
słychać dookoła

Powiedz kos, potem kosz,
to podobne słowa
kos, kos, kos,
kosz, kosz, kosz
słychać dookoła.

Powiedz sum, potem szum,
to podobne słowa,
sum, sum, sum,
szum, szum, szum
słychać dookoła

SKRZATY (sł. J. Nowak, muz. W. Krenz, akomp. M. Bober)
 Ściągnij!>> http://mariae.webd.pl/SKRZATY.mp3

Szara jesień szara,
szumią, szumią liście,
poszły małe skrzaty
szukać ciepłej chaty

Szukają, szukają,
mało czasu mają,
gdy się nie pospieszą
kaszlu wnet dostaną.

Online sonia

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 25337
    • Dar Życia
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #26 dnia: Październik 16, 2006, 10:41:40 pm »
To jest świetne Anno :ok:
akurat Monika moja też trenuje "sz" i "s" na zajęciach rewalidacji indywidualnej z logopedką-zaczęła mylić.

przepisałam z jej zeszytu z tych zajęć:

ona przykleja obrazki w zeszycie, koloruje je, czyta

puszka z fasolą
Łukasz kupił w sklepie puszkę fasoli.

szklanka na spodku
obok szarlotki stoi szklanka na spodku

odki biszkopt

Miłoszowi smakują słodkie biszkopty

srebrne szyszki
obok koszyka narysowano srebrne szyszki.

wojskowy sztandar
na słupie powieszono wojskowy sztandar

szproty i pstrągi]
na statku szproty i pstrągi są pakowane do puszek

szkolna sala

w szkolnej sali postawaiono szafki i stoliki

szerokie schody

obok szatni są szerokie schody

sałata i szpinak
mama szykuje kaszę, sos, sałatę i szpinak.
Tam gdzie warto dotrzeć, nie ma dróg na skróty.
Sonia, mama Moniki z zD- 18,1l. , Domowa terapia

Offline Katarzynka

  • Aktywny Gadacz
  • *****
  • Wiadomości: 748
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #27 dnia: Październik 18, 2006, 10:31:06 am »
Warto przy obrazkach rysować strzałki: skierowaną do góry przy "sz" (bo język w górę) i skierowaną w dół (bo język w dół). Przy wymowie warto podnosić rękę odpowiednio w dół lub w góre w zależności od wymawianej głoski. Także taką zabawę można wykorzystac w ćwiczeniach słuchowych. Słyszę "sz", więc ręka w górę, słyszę "s" więc ręka w dół.

Można pytąć dziecko, nie gdzie słyszy "sz" i "s" , ale w których słowach szumi las, a w których syczy wąż (oczywiście mówiąc te "szumy i syczki", możemy przeciąnąć głoskę w czasie).
Mama Oleńki ZD 5 lat i Łukasza 9 lat

Online sonia

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 25337
    • Dar Życia
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #28 dnia: Październik 18, 2006, 10:37:15 am »
Dobrze trafia do Moniki nagranie wierszy rymowanych do komputera lub na DVD - potem Play-lista, ona bawi się czymkolwioek a słucha i powtarza. Niwe znosi rutynowych ćwiczeń, ale w formie zabawy wszystko chce.
Ona ma dobry słuch, ale jednak ćwiczyć trzeba nieraz.
Każdy sposób jest dobry jak skuteczny dla danego dziecka.
Tam gdzie warto dotrzeć, nie ma dróg na skróty.
Sonia, mama Moniki z zD- 18,1l. , Domowa terapia

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #29 dnia: Październik 19, 2006, 08:06:18 am »
Ciekawa publikacja, warta zapoznania się z uwagi na to, że opisywane zaburzenia są też charakterystyczne dla naszych dzieci.


Diagnoza i program terapii dla dziecka z zaburzeniami mowy.


(...)Matkę zaniepokoił fakt, że chłopiec miał wciąż otwarte usta. Według jej opinii zaczęło się to około 3 roku życia. Matka zaczęła dostrzegać, że dziecko ma problem z oddychaniem przez usta. Miała wrażenie istnienia nierównego oddechu. Badanie laryngologiczne potwierdziło obawy matki. Okazało się, że przerośnięty migdał powoduje niedrożność nosa i dlatego usta podczas oddychania są otwarte.(...)


(...)informacje uzyskane z wywiadu z matką dziecka wskazywały na dyslalię - seplenienie międzyzębowe, które dotyczy realizacji głosek "s", "z", "c", "dz" oraz "sz", "ż", "cz", "dż".

Zjawisko to wywołane jest niską sprawnością warg i języka. Ponadto opuszczona szczęka dolna przy otwartych ustach u chłopca nie dawała zwarcia zębów potrzebnego do prawidłowej realizacji głosek syczących i szumiących. W tworzącą się przestrzeń między zębami wsuwał się język czyniąc seplenienie - międzyzębowym.

TERAPIA

Terapię opracowałam na podstawie obserwacji, wywiadu, badań podstawowych i specjalistycznych (laryngologiczne odnotowane z dokumentacji lekarskiej).
Biorąc pod uwagę rodzaj zaburzenia z jego elementami terapia chłopca spełniać powinna następujące cele:
- nauczyć oddychania prze nos z zamkniętymi ustami, wyrównać oddech;
usprawnić język i wargi;
- wywołać i utrwalić szereg głosek syczących i szumiących;
- utrwalić położenie języka za zębami podczas wymowy wymienionych wyżej głosek i połykania;.

Terapię rozpoczęłam od ćwiczeń, których efektem miało być doprowadzenie do oddychania nosem przy zamkniętych ustach. Wykorzystam do tego płytkę przedsionkową, którą równocześnie dziecko ćwiczyło wargi (wyciąganie z zatrzymywaniem wargami i wciąganie płytki). Dążąc do nawyku naturalnego zamykania szczęk zastosowałam ćwiczenia żucia (zwracając uwagę, że zęby zbliżają się do siebie a nie stykają się ze sobą) oraz płukanie jamy ustnej.

Ponadto odpowiednie były również ćwiczenia oddechowe. One pomagać miały wyrównać oddech oraz poprawić ukrwienie mózgu, ze względu na niedotlenienie występujące u dzieci oddychających przez usta. Równocześnie zaplanowałam prowadzenie ćwiczeń usprawniających wargi, język i żuchwę.

Kiedy narządy artykulacyjne były dostatecznie usprawnione rozpoczęłam ćwiczenia wywołujące szereg głosek syczących, początkowo przy pomocy patyczka przyciskającego język i ze zwartym językiem za zębami. Kiedy dziecko odpowiednio artykułowało tą głoskę zaczęłam wprowadzać kolejne głoski syczące. Następnym etapem terapii były głoski szumiące w tej samej kolejności.

Terapia końcowa obejmowała różnicowanie głosek opozycyjnych.

Niżej przedstawiam proponowane bardziej szczegółowe przykłady ćwiczeń, które wykorzystywałam.

ĆWICZENIA ODDECHOWE

- wdech nosem, wydech nosem;
- wdech jedną dziurką nosa, wydech drugą;
- zdmuchiwanie kawałków waty na gładkiej powierzchni;
- powolne nadmuchiwanie balonika;
- wąchanie kwiatków (wdech nosem, wydech ustami);
- puszczanie baniek mydlanych;
- zanurzamy rurkę w wodzie, nabieramy powietrza przez nos, wydychamy przez rurkę;
- zdmuchiwanie świeczki tak aby nie zgasł płomień (wdech nosem - wydech ustami),
- ćwiczenia w oddychaniu przeponą,
- ćwiczenia oddechowe wspomagane ruchem rąk, nóg.

ĆWICZENIA JĘZYKA

- kierowanie języka w kąciki ust w prawo i w lewo;
- unoszenie języka na górne zęby i cofanie go do podniebienia miękkiego;
- dotykanie językiem zębów trzonowych dolnych i górnych;
- liczenie językiem zębów dolnych i górnych;
- lizanie językiem miodu ze spodka, lizaka, loda;
- mlaskanie czubkiem język, środkiem języka;
- przyssanie języka do podniebienia miękkiego przy szeroko otwartych ustach;
- masowanie językiem podniebienia;
- czubek języka unosimy do góry zębów, otwieranie i zamykanie ust z takim samym położeniem języka (to samo ćwiczenie, kiedy język dotyka dolnych zębów);
- czubek języka unosimy raz do góry, raz na dół;

ĆWICZENIA WARG

- szerokie otwieranie i zamykanie warg;
- wysuwanie warg do przodu jak przy "u", rozchylanie jak przy "e";
- złączyć wargi płasko - rozciąganie warg przez cofnięcie kącików ust;
- układanie górnej wargi na dolnej i odwrotnie;
- ssanie wargi górnej i dolnej;
- wysunąć wargi do przodu, ściągnąć je i przesuwać w kąciki ust w prawo, w lewo, wykonywać ruch okrężny;
- dolną wargą zasłonić zęby górne, dolną zęby dolne -w takiej pozycji otwieramy i zamykamy buzię;
- dmuchanie prze złączone wargi;
- nadymanie policzków;
- ściągamy wargi jak do głoski "u", robimy ryjek i podciągamy górną wargę do nosa;
- ściągamy wargi jak wyżej i wciągamy policzki do wewnątrz buzi; dodajemy cmokanie.

WPROWADZENIE GŁOSKI "S" I KOLEJNYCH SYCZĄCYCH

wywołanie głoski z utrzymaniem języka za zębami (w razie problemów przyciśnięcie czubka języka patyczkiem - wytworzenie szczeliny);
ćwiczenia głoski "s" w sylabach w nagłosie, śródgłosie i wygłosie
sa, so, se, su, sy,
asa, oso, ese, usu, ysy,
as, os, es, us, ys,
ćwiczenia głoski "s" w grupach spółgłoskowych
psa, pso, pse, psu, psy,
apsa, opso, epse, upsu, ypsy,
aps, ops, eps,ups,yps,
ćwiczenia w wyrazach, zdaniach,
np.
sad, sala, sanki, sałata
masa, kasa, pasek, wesele,
las, kaktus, owies, autobus,
słodki sok, jasna smuga, miejski autobus,
Na wiosnę Stach postanowił przestawić budę psa Kosmatka do sadu.
analogiczne wprowadzenie głosek z,c,dz,
utrwalenie głosek syczących - zastosowanie wierszyków, zagadek, piosenek;

WPROWADZENIE GŁOSKI "SZ" I KOLEJNYCH SZUMIĄCYCH

wywołanie głoski "sz" (np. przez podniesienie języka lub stosując inne sposoby);
ćwiczenia głoski "sz" w sylabach (nagłos, śródgłos, wygłos);
ćwiczenia głoski w grupach spółgłoskowych;
ćwiczenia głoski w wyrazach;
ćwiczenia w zdaniach;
analogiczne wprowadzenie pozostałych głosek szumiących;
utrwalenie głosek szumiących.

RÓŻNICOWANIE GŁOSEK SYCZĄCYCH I SZUMIĄCYCH

ćwiczenia w różnicowaniu głosek

Ponieważ terapia logopedyczna powinna być również dostosowana do możliwości pacjenta, jego osobowości i motywacji założyłam, że w trakcie realizacji jej układ, rodzaj ćwiczeń może ulec zmianie. Działania logopedyczne powinny być nastawione na powodzenie. Zatem jeśli przy którymś z proponowanych przeze mnie ćwiczeń zabrakło sukcesu i wystąpiło zniechęcenie u chłopca - dawało mi to nowe wskazówki do pracy i spowodowało zmianę kierunku działań logopedycznych.


http://www.profesor.pl/mat/na8/na8_m_lemanczyk_031217_3.php

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #30 dnia: Październik 19, 2006, 08:16:20 am »
Scenariusz

Temat: Utrwalenie prawidłowej wymowy głoski „s” – automatyzacja




http://www.womczest.edu.pl/rodn/pliki/materialy/pr_00045.doc

Offline Katarzynka

  • Aktywny Gadacz
  • *****
  • Wiadomości: 748
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #31 dnia: Październik 19, 2006, 03:36:44 pm »
Konspekt zajęć: różnicowanie "sz" "s".

Temat: Wycieczka do lasu.

Środki dydaktyczne: plansza przedstawiająca las, obrazki z leśnymi zwierzętami, szyszki, kasztany, listki, koszyk

Wprowadzenie dziecka w tematykę zajęć:
- piosenka: Jadą, jadą misie (wyklaskujemy rytm),
- zabawa słowno- ruchowa(szu, szu, szu - naśladowanie jadącego pociągu ze zmianą tempa mówienia od bardzo wolnego do szybkiego).

Część właściwa:
- ćwiczenia czucia położenia języka przy głoskach sz i s (na górne dziąsła inny smak niż na dół, za zęby)- dziecko porusza językiem, odgadując smaki;
- ćwiczenia słuchowe z zastosowaniem umownych ruchów rąk - wymieniamy nazwy zwierząt leśnych, w których wymowie występuje sz lub s, a dziecko odpowiednio unosi lub opuszcza rękę (np.szarak, wąż, jeż, pliszka - sarna, borsuk, sowa, lis).
- ćwiczenia koordynacji wzrokowo-ruchowej i słuchowo-ruchowej:
przygotowujemy obrazki z leśnymi zwierzętami, obrazki z listkiem, kasztanem, szyszką,
które dziecko układa na planszy - nazywa samodzielnie lub powtarza za terapeutą, następnie na sygnał bębenka dziecko zbiera do koszyka rozsypane szyszki i kasztany, mówiąc:" Chodź kasztanku/ szyszko do koszyka.
- ćwiczenia oddechowe: dmuchamy na rozsypane listki (szeleszczą listki - zwracamy uwagę dziecka na odgłos

Konspekt jest nieco fragmentaryczny, ale jest częścią dłuższej pracy, z komentarzami do poszczególnych ćwiczeń, ich celowości, itd , odnośnie konkretnego dziecka.
Mama Oleńki ZD 5 lat i Łukasza 9 lat

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #32 dnia: Październik 21, 2006, 11:13:25 pm »
Sposoby wywoływania i automatyzowania nieprawidłowo realizowanej głoski "sz"

http://www.archiwum.literka.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=6533

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #33 dnia: Październik 21, 2006, 11:23:45 pm »
.PROGRAM
     PROFILAKTYCZNY


          „MÓWIĘ  ŁADNIE I  POPRAWNIE”

WSPOMAGANIE  ROZWOJU  MOWY  DZIECKA
            W  WIEKU  PRZEDSZKOLNYM





                          Opracowanie i koordynator programu -
                                              Marzena Czyczyło

http://www.p16o.ids.bielsko.pl/docs/program_mowa.doc

A w nim ciekawe propozycje usprawniania mowy dziecka:



 PROPOZYCJE ZABAW I ĆWICZEŃ LOGOPEDYCZNYCH
  Ćwiczenia języka
Może pokażesz język(tak jak czasem robią niegrzeczne dzieci)
■  Spróbujmy zrobić z języka:
-   szpilkę (jeszcze cieńszy język),
-   skocznię narciarską lub zjeżdżalnię,
-   koci grzbiet,
-   łyżkę (język lekko stulony, z uniesionym do góry końcem),
-   łopatkę (płaski, szeroki język),
-   szufelkę (uniesione lekko boki języka, płaski środek),
-   rurkę (chcemy wypić sok, a nie mamy czym).
■ Pokaż jak:
-   kot pije mleko (szybkie, krótkie ruchy języka w przód, do góry i do tyłu),
-   miś oblizuje się po zjedzeniu miodu (staranne oblizywanie warg przy szeroko
otwartych ustach; język wolno krąży dookoła, zaczynając raz od lewej, raz od
prawej strony).
Zabawę można uatrakcyjnić smarując wargi dziecka czekoladą, miodem, dżemem, śmietaną.

■ Spróbujmy zrobić językiem kółko do gry w serso,
-   teraz dużo kółek (wiele ruchów okrężnych języka).
 Wszystkie podstawowe ruchy języka można wykonać w zabawie o nazwie
„Języczek-wędrowniczek".  
Prowadzący może ułożyć do niego fabułę.
W ćwiczeniu tym język „wędrując" dotyka:
-   wargi górnej,
-   wargi dolnej,
-   kącików ust,
-   stara się sięgnąć do nosa, do uszu.
„Liczy zęby": dotyka końcem języka każdego zęba:
-   na górze,
-   na dole,
-   po stronie zewnętrznej i wewnętrznej.
Dotyka dziąseł na górze i na dole. Głaska wargi. Masuje podniebienie, starają się sięgnąć aż do tylnej ściany gardła i z powrotem.
Zabawie może towarzyszyć bębenek, tamburyn, czy inny instrument rytmizujący te czynności. Można je wykonywać w różnym tempie: szybciej lub wolniej. Prowadzący, uważnie śledząc sposób wykonywania ćwiczeń przez poszczególne dzieci, może zaobserwować, a nawet określić stopień trudności, na jakie napotka dziecko w wykonywaniu ruchów językiem, dostrzec wady zgryzu, nieprawidłowości uzębienia i podniebienia.
■ Podobnie diagnostyczne jest ćwiczenie- zabawa w „Konika, wożnicę i żrebaczka”
Jedziemy jak konik –czubek języka uderza o podniebienie i z klaśnięciem opada na dół. Jeśli ćwiczenie to wykona się  przy naprzemiennie zaokrąglonych (jak u) i odwiedzionych (jak e) wargach, dzwięk nabiera głębi. Uzyskuje się charakterystyczny odgłos bardzo dobrze naśladujący uderzenie kopyt o podłoże.
Koń idzie wolno, przyśpiesza, biegnie. Porusza się naprzemiennie raz wolno raz szybciej, przy czym:
-   parska
-   chrapie
-   śmieje się – iha – ha
Wożnica kieruje koniem:
-   popędza – wio!
-   skręca: Hetta – wiśta!
-   zatrzymuje :prrrr (lub trrr)...
-    jedzie wolno i ssie cukierek , żuje gumę
-   jest gorąco popija colę: gul, gul...
-   hamuje :piii...
-   woła żrebaczka ; Cieś! , cieś!
-   Żrebaczek podbiega i parska: prr..
( Na czubek języka kierujemy silny strumień powietrza .Język powinien drgać wydając charakterystyczny dzwięk. Sprawdzamy kierunek i siłę  wydmuchiwanego powietrza, zbliżając do warg w czasie parskania pasek papieru. Jest to ćwiczenie przygotowujące do wymawiania głoski r .Powietrze nie może uchodzić bokiem.)
Konik wjeżdża na ruchliwą ulicę gdzie mija go karetka pogotowia, dając sygnały (dzwięki oparte o samogłoski, wymagające charakterystycznego układu warg: szerokie – wąskie)
eo, eo,eo, albo au, au , au.-. mija konny pojazd.
Koń musi się zatrzymać, zjechać na bok, aby pogotowie przepuścić.
Jadący zaprzęgiem może spotkać po drodze różne zwierzęta i podwozić je. Zwierzęta proszą o podwiezienie oczywiście w swoich językach.
Na przykład o zabranie prosi małpka ( język wsunięty między zęby i dolną wargę, którą mocno wypycha do przodu.)
Koń może się wystraszyć, uciekać, przewrócić wóz wraz z pasażerami (tri bum!). Pasażerowie krzyczą - wzywają „swoimi" językami pomocy. Jedno z lepszych ćwiczeń artykulacyjnych angażujących prócz języka, także  wargi, policzki, żuchwę. Daje się ono łatwo fabularyzować, modyfikować, fragmentami.

■ Najprostsze i najprzyjemniejsze ćwiczenia języka to:
■ naśladowanie kota wylizującego talerzyk (np. po budyniu, bitej śmietanie it.)
■ oblizywanie łyżeczki z resztką kremu, miodu, marmolady...
■  ssanie cukierków „mordoklejek", *- ssanie gumy „balonówy" i wydmuchiwanie balonika.
Uwaga! Gumy „balonówy" nie zaleca się dzieciom z seplenieniem międzyzębowym, gdyż to utrwala jeszcze wadę.
Ćwiczenia języka można prowadzić w grupach kilkuosobowych. Jeśli w zespole są dzieci nadpobudliwe, zahamowane, opóźnione w rozwoju, a przede wszystkim z wadami wymowy - korzystniej jest poprowadzić z nimi zajęcia indywidualne! gdyż w grupie mogą wykonywać je niedokładnie. Poza tym, mogą wymagać dłuższego treningu niż pozostałe dzieci.






Ćwiczenia warg

■  Spróbujmy pokazać, jak wyglądają:
-   „wesołe" usta (płaskie wargi - rozciągnięte od ucha do ucha, jak przy głosce
dodatkowo kąciki warg uniesione jeszcze ku górze),
- „smutne" (podkówka z warg),
-   „obrażone" (wargi nadęte),
-   „złe" (wąskie, cienki pasek),
-   wargi w ciup (ściągnięte, wysunięte do przodu).
■ A jak wyglądalibyśmy bez warg?
-   wargi wciągnięte do wewnątrz („obejmują zęby").
■  Wymawiamy teraz na zmianę: i-y, i-u, ...
■   A teraz zamieniamy się w małe dzidziusie. Będziemy ssać smoczek. (Naprzemienne wciąganie i wypychanie warg.)
■ Spróbujmy nagryźć zębami wargę dolną, a potem górną. Zróbmy to kilka razy,
■ Rozciągamy mocno usta (jak przy głosce e), a następnie mocno ściągamy (jął przy głosce u).
■ Cmokamy ustami przy ich różnym ułożeniu. (Układy proponuje prowadzący.)
■ Gwiżdżemy, ale tylko na jednym tonie (przykład prowadzącego). ■ Wciągamy mocno usta i próbujemy się uśmiechnąć.
■    Wyobraźmy sobie, że nasze usta to słodkie cukierki. Ssiemy najpierw górną,
potem dolną wargę.
■  Potrzebny nam lejek, ale go nie mamy. Musimy zrobić go z warg. ■ Spróbujmy pokazać jaki pyszczek ma rybka.
(Wargi wysunięte do przodu, rozszerzone na końcu.)
■ Chcemy pocałować mamę, ale ona jest daleko.
Musimy wysunąć wargi do przodu. Cmokamy.
■ Pokażmy jak wygląda ryjek świnki.
(Wargi wysunięte do przodu, lekko rozchylone na brzegach.)
■   Robimy z warg dziobek ptaka.
(Złączone wargi wysunięte daleko do przodu.)
■Próbujemy zrobić z buzi pyszczek wielbłąda.
(Górna warga wystaje nad dolną, lekko ją przykrywa.)
■ Jak warczy zły pies?
(Unosi górną wargę, pokazuje zęby.)
■ Jak królik zajada trawę?
(Górna warga pracuje we wszystkich płaszczyznach.)
■ Jak wiewiórka gryzie orzechy?
(Pracuje dolna warga.)
■Jak śmieje się koń?
(Uniesiona do góry górna warga, widać wszystkie zęby. Górna warga jest ruchliwa.)
    ■ Jak królikowi wystają zęby?
(Wysunięta do przodu warga górna, cofnięta dolna, widoczne górne zęby.)
  ■ Czy potrafisz:
-   utrzymać górną wargą słomkę (ołówek),
-schwytać wargami krople deszczu (uniesiona do góry głowa, wargi „chwytają" krople; dziecko je „wypija"),
-   schwytać deszcz dolną wargą (warga dolna wysunięta, ruchliwa żuchwa)
  Ćwiczenia policzków

■  Może widziałeś chomika, jak trzyma w policzkach swoje zapasy? Spróbuj pokazać jak wyglądał.
■  Robimy z buzi duży, duży balon. Powoli wypuszczamy z niego powietrze (albo nagle pęka).
■ Mamy buzię spuchniętą jak balonik. A teraz jest spuchnięta z lewej (z prawej) strony.
-   Na dole (u góry). (Przy zaciśniętych wargach nabieramy dużo powietrza tworząc balon. Potem przesuwamy powietrze kolejno do lewego i prawego policzka. Następnie pod górną i dolną wargę.)
■  Dmuchamy na talerzyk zrobiony z dolnej wargi.
■ Chudniemy (wciągamy silnie policzki do wewnątrz tak, by ściśle obejmowały zęby, tworząc wklęśnięcie).
■  Rybce brakuje powietrza (przy zaciśniętych zębach maksymalnie otwieramy i zamykamy wargi).
■ Co się stało z naszymi ustami? Raz są z jednej strony twarzy, raz z drugiej. Jak się nam nie będzie podobało - wrócą na swoje miejsce. (Wargi i policzki silnie ściągamy raz w lewo, raz w prawo.)


Ćwiczenia podniebienia miękkiego

Niemal wszystkie ćwiczenia, jak wspomniano wyżej, można ubrać w fabułę. Tak też jest z dość trudnymi ćwiczeniami podniebienia miękkiego.
Do dobrych i skutecznych ćwiczeń podniebienia miękkiego zaliczyć należy:
■ grę na instrumentach dętych( trąbki, piszczałki, organki)
■ puszczanie baniek mydlanych, dmuchanie przez nos na papier czy watkę, wymawianie przy dość szeroko otwartych ustach ka, ko, ke, ku, ak, oko,oke, tiku, ga, go, ge, gu, ago, ogo, ege, ugu itd.
■nadciąga chmurka, pada deszcz. Chwytamy jego krople i połykamy je.
■   spróbujmy pobawić się razem w „kłapanie szczęką". Zrobimy to tak: mocno napinamy mięśnie żuchwy, czyli szczęki dolnej. Język leży spokojnie na dole ,nie wysuwa się przed zęby. Wargi są luźne, nie poruszają się. Teraz opuszczamy jak najniżej, a potem podnosimy jak najwyżej żuchwę. Udało się?
■ opuszczamy znowu żuchwę, ale teraz robimy jej „czapeczkę" z szerokiego płaskiego języka. Żuchwę podnosimy i opuszczamy.
■otwieramy usta i wysuwamy żuchwę mocno do przodu. Następnie cofamy. Niech sobie odpocznie. I tak kilka razy.
■ zamykamy usta i żujemy coś smacznego. Pyszne!
■   zajrzymy teraz, co tam było takiego smacznego. Najpierw obejrzymy jedną,a potem drugą stronę. Musimy to zobaczyć dokładnie! (Przesuwamy żuchwę w lewo i w prawo, przy uchylonych wargach.)
Ćwiczenia artykulacyjne powinna cechować duża dokładność wykonania. Zatem nie jest zalecany pośpiech, ani zbyt duża liczba ćwiczeń w ciągu jednych zajęć. Lepiej powtarzać je przy różnych okazjach, aż zostanie osiągnięta precyzja i szybkość wykonania.



  . PROPOZYCJE  ZABAW  I  ĆWICZEŃ  ODDECHOWYCH
 
ODDYCHANIE – jest czynnością ważną dla poprawnego mówienia, a także dla prawidłowego rozwoju naszego aparatu artykulacyjnego.
W sytuacjach kiedy dziecko nie mówi ( np. sen, zabawa, oglądanie telewizji )
Usta i szczęka powinny być zwarte, a powietrze powinno spokojnie wypływać przez jamę nosową. Niezbędnym warunkiem jest tu oczyszczanie nosa. Dzięki takiemu oddychaniu prawidłowo będzie rozwijał się aparat artykulacyjny, dlatego zwróćmy uwagę, kontrolujmy to w jaki sposób oddychają nasze dzieci.
Dzieci, które mają duże zaburzenia oddechowe, czasem wręcz nie mogą mówić.
Tak bywa zarówno w przypadku słabych mięśni oddechowych, jak i wtedy, gdy napięcie mięśniowe jest zbyt silne – dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym.

Proponowane i przedstawione ćwiczenia i zabawy oddechowe są zarówno typową formą gimnastyki oddechowej jak i ćwiczeniami dmuchania i chuchania.

Ćwiczenia oddechowe, które proponuje mają na celu:
-   wydłużenie fazy wdechu i wydechu
-   utrwalenie prawidłowych nawyków oddychania
-   wyrobienie oddechu przeponowego
-   poszerzenie pojemności płuc
-   mówienie tylko na wydechu
-   dostosowanie długości wydechu do czasu trwania wypowiedzi
-   zsynchronizowanie pauz oddechowych z treścią wypowiedzi.

*** Ćwiczenia oddechowe powinno wykonywać się systematycznie, przynajmniej raz lub dwa razy w ciągu dnia około 5 minut, a więc przy rozma do możliwości fizycznych dziecka, a więc wymaga formy zabawy.
*** W każdym ćwiczeniu ruchowym przestrzegamy zgodności faz ruchu z fazami oddechowymi:
•   przy uniesieniu ramion w górę – wdech nosem
•   przy opuszczaniu – wydech ustami
•   przy wyproście tułowia – wdech nosem
•   przy skłonie – wydech ustami

 ZESTAW ĆWICZEŃ ODDECHOWYCH I RELAKSACYJNYCH

1.   Ćwiczenia w pozycji stojącej:
-   wdech nosem, wydech ustami
-   wdech z wyciągnięciem rąk przed siebie, wydech z opuszczeniem rąk
-   wdech z wyciągnięciem rąk ku górze, wydech z opuszczeniem rąk w dół.

2. Ćwiczenia w pozycji leżącej:
-   głęboki wdech z uwypukleniem klatki piersiowej i długi wydech zakończony rozluźnieniem całego ciała
-   wdech wraz z uniesieniem nóg, wydech wraz z opuszczeniem kończyn
-   wdech z wyciągnięciem rąk za głowę, wydech z opuszczeniem rąk do tułowia.


3.   Ćwiczenia w pozycji siedzącej i klęczącej:
-   dziecko siedzi ze skrzyżowanymi nogami : wdech z uniesieniem ramion,
wydech z opuszczeniem ramion
-   dziecko siedzi ze skrzyżowanymi nogami: wdech w pozycji
wyprostowanej, wydech przy skłonie w przód
-   wdech z uniesieniem rąk ku górze w pozycji klęczącej, siad na piętach,
wydech ze skłonem w przód, ręce oparte na podłodze.



ĆWICZENIA NA ROZRUSZANIE PRZEPONY:

Śmiech – wesoły, beztroski, gwałtowny, cichy, lekki, tłumiony i naśladowanie śmiechu różnych ludzi:
•   staruszki – he-he-he
•   kobiety – ha-ha-ha ( wysoki)
•   mężczyzny – ho-ho-ho (niski)
•   dziewczynki – hi-hi-hi (piskliwy)
•   chłopca – ha-ha-ha (wesoły, hałaśliwy)


ZABAWY  ODDECHOWE (scenariusze zabaw )

         
Zabawa z lusterkiem
Chuchnij na lusterko. Widzisz, jak pokrywa się parą wodną Narysuj na zaparowanym lusterku kropkę, słoneczko, chmurkę.
Chuchnij parę razy na swoją dłoń. Czujesz ciepło swojego oddechu?

                                       *  *  *  *  *

Wesoły wiatraczek
Na pewno lubisz dmuchać na wiatraczek i obserwować jak się obraca.
Wykorzystanie w zabawie składanek z papieru – wiatraczków, dmuchamy mocno i obserwujemy jak wiatraczek się porusza, a co dzieje się jak dmuchamy leciutko?

                                       *  *  *  *  *
Balonik
Nadmuchiwanie balonika – naśladowanie dmuchania balona.
Wypuszczanie powietrza z balona – długie ssss.


                                        *  *  *  *  *

Śpiewak
Śpiewanie na jednym wydechu samogłosek i spółgłosek s, z, sz, ż, w, f oraz sylab: ma, mo, me, mu, my, na, no, ne, nu, ny (cicho, głośno, wysoko, nisko)

                                        *  *  *  *  *

Spacer po łące
Spacerujemy po łące pełnej pachnących kwiatów, każdy z nich pachnie inaczej, aby się przekonać podchodzimy do nich i wąchamy je.

                                        *  *  *  *  *
Miś śpioch
Leniwy miś Marcel lubił przechadzać się po lesie , ale co to za przechadzka co ujdzie kawałek zwija się w kłębuszek i śpi- misie oddychają nosem, leśne odgłosy budzą go – misiu ziewa –wdech i wydech ustami.

                                          *  *  *  *  *
Frędzelki
Weź kartkę papieru i dmuchnij na nią. Teraz porozdzieraj kartkę do połowy, tak żeby powstały frędzelki. Dmuchaj teraz na nie.

                                          *  *  *  *  *

Samolocik
Wykonanie składanki z papieru – samolocik, dmuchanie na niego mocno, tak żeby pofrunął wysoko.

                                            *  *  *  *  *
Dmuchawka
Wykorzystanie rozwijającej się dmuchawki. Dmuchanie w nią mocno żeby rozwinęła się do końca.

                                            *  *  *  *  *
Bańka mydlana
Puszczanie baniek mydlanych.

 
                                            *  *  *  *  *
Korale jarzębiny
Masz rozsypane na stole korale jarzębiny, rozdmuchaj je na wszystkie strony, teraz będzie bardzo trudne zadanie przedmuchaj paciorki tak aby ułożyły się w korale.
                                            *  *  *  *  *

Papierowe kulki
Zrób dużo kulek z papieru, włóż je do pojemnika. Rozdmuchaj je we wszystkie strony ( można do dmuchania użyć plastikowej rurki)

   *  *  *  *  *
Tor wyścigowy
Zrób tor wyścigowy z klocków. Mam tu dla ciebie piłeczkę – twoim zadaniem będzie przeprowadzić przez zbudowany przez ciebie tor piłeczkę ( może być też korek, kulka z papieru, mały plastikowy samochodzik)

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #34 dnia: Październik 22, 2006, 08:32:55 pm »
Opowiadania i wierszyki logopedyczne

http://www.publikacje.edu.pl/publikacje.php?nr=3459

Jest tego siedem stron, więc nie wiem, czy tu wklejać.
Mam nadzieję, że uda się wam rozpakować.

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #35 dnia: Październik 22, 2006, 09:35:59 pm »
Ćwiczenia ortofoniczne w  przedszkolu


Opracowala:mgr Małgorzata Żywicka
nauczyciel dyplomowany
Przedszkole nr 2 w Bytowie

http://www.przedszkolanki.ota.pl/cwiczenia%20ortofoniczne.doc


"Mowa otwiera drzwi,
 które wcześniej były przed dzieckiem zamknięte"
 Barry J. Wadsworth

Online sonia

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 25337
    • Dar Życia
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #36 dnia: Październik 22, 2006, 10:03:48 pm »
Opowiadania i wierszyki logopedyczne z linku Anny

Opowiadanie  logopedyczne:  „ Burek z podwórka” ( ćwiczenie artykulatorów i ćwiczenia ortofoniczne)

W wiejskiej zagrodzie, pies zwany Burkiem
Skrzętnie zarządza całym podwórkiem.
Niech Burkiem będzie w buzi języczek,
Wnet obowiązki jego wyliczę:

Rankiem, gdy tylko ślepia otwiera,
Już za porządki się zabiera.
Najpierw wokół swej budy posprząta:
 Zamiecie ( oblizywanie warg ruchem okrężnym),
 Zakopie kości do kąta ( wysuwanie i chowanie do jamy ustnej języka ułożonego w
                                                  łopatkę).
 Następnie w budzie zrobi sprzątanie ( masowanie czubkiem języka wewnętrznej strony
                                                                        policzków)
  I zerknie w miseczkę, co dziś na śniadanie ( kierowanie języka w kąciki warg).
  Na widok ciepłej kaszy smacznie się oblizuje ( oblizywanie językiem „wąsów „ i
                                                                                        „brody”)
 Zjada wszystko, bo bardzo mu smakuje ( głośne mlaskanie).
 Teraz już Burek biegnie zliczyć kurki do kurnika
 I sprawdzić, czy tej nocy nie było tam liska zbójnika ( liczenie ząbków „kurek”,          
                                                                 poprzez dotykanie każdego zęba czubkiem
                                                                 języka).
Są wszystkie, lecz tuż za płotem słychać gąsek gęganie ( gęganie: gę, gę, gę)
Biegnie Burek na ratunek, dając znak szczekaniem ( szczekanie: au, au, au)
A tu  już gąsior groźnie sycząc ( syczenie: s…………),
Broni swego stada.
Niesfornych łobuziaków ucieka gromada,
Pufając ze zmęczenia ( nadymanie policzków i wypuszczanie powietrza)
Szumiącego lasu dopada ( szumienie sz…………..).
Teraz Burka czeka nie lada zadanie,
Musi krówkę wyprowadzić na łąkę, na śniadanie.
Krowa muczy przyjaźnie ( mu……….)
Już idą drogą wśród lasu,
Nagle się przestraszyli
Okropnego hałasu.
Spogląda Burek za siebie, z prawej i z lewej strony ( wysuwanie języka i kierowanie go w prawo i w lewo)
Co widzi? Wóz strażacki pędzi jak szalony.
i–a, i–a, i–a, słychać już z oddali,
Co znaczy, że w pobliżu gdzieś się chyba pali.
Wtem słyszy Burek  gwizd znajomy ( gwizdanie)
Znajome cmokanie ( cmokanie).
To jego pan go wzywa, ma nowe zadanie.
Przeciska się Burek do domu, na skróty, przez dziurę w płocie ( przeciskanie języka przez zaciśnięte zęby),
Gdy nagle wzrok jego skupił się na kocie,
Który miaucząc groźnie ( miauczenie), na rybki polował,
Lecz widząc kota, na drzewo się schował.
Wdzięczne rybki Burkowi całuski ślą spod wody  ( całuski),
Lecz psina nie ma już czasu, pędzi w stronę zagrody.
Koń stoi już w zaprzęgu, parska niecierpliwie ( parskanie)
Pan cmoknął na niego ( cmokanie), ruszyli leniwie.
Słychać miarowy bieg konia ( kląskanie), Burek biegnie z boku,
Nie chce być gorszy, pragnie dotrzymać mu kroku.
I tak dzień cały Burka pracą wypełniony.
Pod wieczór wraca psina do budy zmęczony,
Zjada smaczną kolację ( mlaskanie), poprawia posłanie ( wypychanie językiem policzków)
I już po chwili słychać jego smaczne chrapanie ( chrapanie)



„ W zagrodzie Małgosi” – bajeczka ortofoniczna

Wieczorem w zagrodzie cioci Małgosi
Każde zwierzątko o jedzenie prosi.
Piesek szczeka: HAU, HAU, HAU,
Kotek miauczy: MIAU, MIAU, MIAU,
Kura gdacze; KOD, KO, DA
Kaczka kwacze: KWA, KWA, KWA.
Gąska gęga: GĘ, GĘ, GĘ
Ona też chce najeść się.
Owca beczy: BE, BE, BE,
Koza muczy: ME, ME, ME,
Indor  gulaga: GU, GU, GU
Krowa ryczy: MU, MU, MU,
Konik parska: PRR, PRR, PRR
A pies warczy: WRR, WRR, WRR.
I tak gra orkiestra ta, aż  Małgosia jeść im da.

„ Na wiosennej łące” – piosenka ortofoniczna

Na wiosennej łące
Słychać głosów koncert:
                        KUM, KUM, KUM
                        KUM, KUM, KUM
Żabki w stawie robią: PLUM.

Na wiosennej łące
Słychać głosów koncert:
                      KLE, KLE, KLE,
                       KLE, KLE, KLE
Bociek żabkę złapać chce.

Na wiosennej łące
Słychać głosów koncert:
                      CYK, CYK, CYK,
                      CYK, CYK, CYK
To świerszcz wypił wody łyk.

Na wiosennej łące
Słychać głosów koncert:
                       HOP, SA, SA
                       HOP, SA, SA
Jasiek z Olą w piłkę gra


„ Myszki” – wierszyk do ćwiczeń logorytmicznych utrwalających głoskę  „sz” w sylabach:
(dzieci powtarzają sylaby)


Myszek sto do norki szło:           SZO, SZO, SZO           SZO, SZO, SZO
Wtem wybiegły koty dwa:          SZA, SZA, SZA           SZA, SZA, SZA
A, że były bardzo złe                  SZE, SZE, SZE             SZE, SZE, SZE
To złapały myszki dwie              SZE, SZE, SZE             SZE, SZE, SZE
Potem jeszcze zjadły trzy            SZY, SZY, SZY           SZY, SZY, SZY
I ostrzyły ciągle kły                     SZY, SZY, SZY           SZY, SZY, SZY
Ale, że im brakło tchu                 SZU, SZU, SZU           SZU, SZU, SZU
Nie złapały wszystkich stu          SZU, SZU, SZU           SZU, SZU, SZU

„Kot i myszka” – utrwalanie grupy spółgłoskowej „ dr”

Myszka jedna mała – DRAP, DRAP, DRAP, DRAP, DRAP
Na płot się wdrapała – DRAP, DRAP, DRAP, DRAP, DRAP
Za nią stary kot – DRAP, DRAP, DRAP, DRAP, DRAP
Wdrapał się na płot – DRAP, DRAP, DRAP, DRAP, DRAP
A za kotem pies Agatki – DRAP, DRAP, DRAP, DRAP, DRAP
Cały w drobne białe łatki – DRAP, DRAP, DRAP, DRAP, DRAP

„ Deszczyk” – tekst logorytmiczny utrwalający grupę spółgłoskową: „szcz”

Deszczyk kropi, deszczyk mży,
Człapią w deszczu żuczki trzy.
Po kałużach: CZŁAP, CZŁAP, CZŁAP
Woda pluszcze: SZLAP, SZLAP, SZLAP

„ Gruszki i muszelki” – utrwalanie głoski „sz” w sylabach i wyrazach

SZA, SZA, Szymek ma,
SZE, SZE, muszle dwie
SZY, SZY gruszki trzy
SZU, SZU, wpadły mu
SZO, SZO, aż na dno
Do koszyka szarego.


„ Koszyk Szymka” – różnicowanie głosek trzech szeregów

U Szymka w koszyku
 pyszności bez liku.
Mieszka tam szczypiorek z gruszką
I szpinak wraz z białą pietruszką.
Zielony groszek z puszki
I przepyszne pączuszki.
Szymek to wielki łakomczuszek,
Zjadł wszystko i boli go brzuszek.

„ Skrzynia” – różnicowanie głosek szumiących i syczących

W skrzyni skarbów dużo leży,
Każdy po nie chętnie bieży.
Szymek, Leszek i Bożena,
Przemek, Błażej i Marzenka.
       Trzy bursztyny, broszki trzy,
       Naszyjniki i krzyżyki
Wszyscy skrzynię otwierają
Różnych skarbów w niej szukają.

„ Co nam jesień w darze niesie?” – utrwalenie głosek trzech szeregów

Czerwone jarzębiny
 na korale dla dziewczyny,
Grzybów pełne koszyki
 na grzybowe smakołyki,
Smaczne warzywa
 w ziemi ukrywa,
 Kasztany i żołędzie
Pod drzewami leżą wszędzie.
               Lecz także:
Jesienne szarugi
I deszczu strugi,
Olbrzymie kałuże, liści kolor żółty
I przemoczone jesienne buty.

„ Deszczyk” – piosenka logorytmiczna do utrwalania głoski „sz” w izolacji

Deszczyk pada KAP, KAP, KAP
Ty kropelkę ŁAP, ŁAP, ŁAP.
Woda szumi  SZ……, SZ……, SZ…..
Do kałuży wpadłe(a)ś ty ( szumi kolejno każde dziecko)

„ Szymek – Szarodymek” ( utrwalanie głoski „sz” w tekstach)

Oto Szymek Szarodymek.
A to Szymka kotek Puszek
I jego szary kłębuszek.
A pod szafą myszka
I szynki okruszek.
Puszek szuka myszki,
A myszka okruszka,
A Szymek szuka
Szarego kłębuszka.

„ Szary szarak” – utrwalanie głoski „sz” w sylabach i tekstach

Szarak szary sza, sza, sza
Szare futro, uszy ma.
Szu, szumi woda,
Sze, szeleści krzak,
Szarak umyka cicho, jak szpak

„ Sowa” – utrwalenie głoski” „w” w tekstach

Poważna, odważna sowa
W wysokim lesie się chowa.
W noc na łowy wylatuje,
W dzień się w drzewie wyleguje.

„ Znaki” – głoska „z” w tekstach

Obok jezdni znaki stają
I zadanie wspólne mają:
Zaplanować jazdę tak,
By kolizji było brak.
Zakręt, zebra, zakaz wjazdu,


„ Indyk” – utrwalenie głoski „g” w sylabach

Indyk strasznie się indyczy:
GUL,  GUL,  GUL
Wciąż korale swoje liczy
GUL,  GUL,  GUL
Ciągle pióra swe ogląda
GUL,  GUL,  GUL
Dumny, że jak paw wygląda
GUL,  GUL,  GUL
Kolorowy niby król
Ciągle gulga: GUL. GUL. GUL

„ Jaś i Małgosia” – utrwalanie głoski „ś”

W uśpionym lesie Jaś i Małgosia
Śmiało wśród świerków szli.
Chatkę ujrzeli, a w niej światełko
O, ktoś na progu śpi.

Tatuś się martwi, mamusia płacze,
Zginęli w lesie siostra i brat,
A oni śladami Baby Jagi
Leśny witają świat.

„ Osioł” –  usprawnianie warg i utrwalanie sylaby „sio”

Był kiedyś osioł siodłaty
Śmieszny, bo w siwe łaty.
W kurniku się osioł wychował
Kur mowę opanował.
Na próżno wszyscy się wysilali
I oślej mowy go nauczali.
Prosiła go gosposia:   „Osiołku, i – o,  i –o”,
Lecz osioł odpowiadał: „ A sio, a sio, a sio”.
Przynosił Tosiek siano: „ Osiołku, i –o, i –o”,
A osioł powtarzał uparcie: „A sio, a sio, a sio”.
Basia siekała mu sieczkę: „ Osiołku, i –o, i –o”,
A osioł wciąż odpowiadał: „ A sio, a sio, a sio”.
Prosiły go gęsi i rysie, prosiaki oraz misie:
„Osiołku, i –o, i –o”.
Osioł uparcie swoje: „ A sio, a sio, a sio”.
Silili się nie na żarty,
Lecz osioł był uparty,
Aż wreszcie zrezygnowali i osła przedrzeźniali:
„ A sio, a sio, a sio”
A osioł spojrzał leniwie
I ryknął do nich złośliwie:
„ Znudziło mi się to,  i –o, i –o, i –o”.

„ Żaba” – usprawnianie artykulatorów

Pewna żaba, chociaż mała
Raz na spacer się wybrała.
Ja z języka żabkę zrobię
Niechaj w buzi skacze sobie.
W prawo, w lewo, w górę w dół,
Wreszcie złoży się na pół.
Po kamykach przeskakuje, górne ząbki porachuje.
Gdy spragniona żabka była,
Chłodnej wody się napiła.
Pocmokała, pomlaskała,
Pyszczek żabi oblizała.
Teraz sobie smacznie śpi,
Chrapiąc mocno, tak jak ty.

„ Chory miś” – usprawnianie podniebienia miękkiego.

CHA, CHA, CHA    CHA, CHA, CHA
To  Halinka misia ma.
Ale misia boli głowa,
Bo misio się rozchorował.
Kaszel cięgle mu przeszkadza ( kaszlanie)
Więc pan doktor mu doradza:
Gardło płukać ( naśladować płukanie gardła),
Miodek jeść ( wysuwać i chować głęboko język)
I tabletek łykać sześć ( przełykanie śliny 6 razy).
Miś przestrzega zalecenia,
Lecz wciąż ziewa z osłabienia ( ziewanie).
Ciągle kicha ( kichanie), parska ( parskanie), sapie (wciąganie powietrza przez usta,    
            przy zatkniętym nosie),
A jak zaśnie, mocno chrapie ( chrapanie)

- Autor: Ewa Michałowska
http://www.publikacje.edu.pl/materialy5/dodatki/3459.zip
Tam gdzie warto dotrzeć, nie ma dróg na skróty.
Sonia, mama Moniki z zD- 18,1l. , Domowa terapia

Online sonia

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 25337
    • Dar Życia
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #37 dnia: Październik 22, 2006, 10:06:30 pm »
Tam gdzie warto dotrzeć, nie ma dróg na skróty.
Sonia, mama Moniki z zD- 18,1l. , Domowa terapia

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #38 dnia: Październik 22, 2006, 10:16:17 pm »
1.   Program terapii logopedycznej dla dzieci
z głębszym stopniem upośledzenia

WSPOMAGANIE ROZWOJU MOWY
 DZIECI Z UPOŚLEDZENIEM UMYSŁOWYM
W STOPNIU UMIARKOWANYM I ZNACZNYM


Orzechowska Teresa

http://www.modn.elk.edu.pl/publikacje/2006/program_terapii.doc

WSTĘP


Każde dziecko, bez względu na poziom rozwoju umysłowego, ma prawo do miłości, akceptacji, do wszechstronnego rozwoju. Działanie szkodliwych czynników, które działają w czasie ciąży i porodu sprawiają, że rodzą się dzieci niepełnosprawne. Stanowi to zawsze cios dla rodziców, często oznacza cierpienie dla dziecka. Duży odsetek wśród dzieci niepełnosprawnych stanowią osoby z niepełnosprawnością intelektualną. W przeważającej większości są to dzieci spontaniczne, przyjacielskie i ujmujące – zwłaszcza te, które spotykają się z pełną aprobatą osób, wśród których przebywają (rodzina, szkoła, dom pomocy społecznej). A gdy zajęte są stosowną do ich poziomu zabawą czy nauką, są równie ożywione i zainteresowane, jak ich sprawni rówieśnicy. Aby wspomagać ich rozwój, należy poznać istotę uszkodzenia i prowadzić właściwą rewalidację. Wnikliwe oszacowanie możliwości intelektualnych dziecka i indywidualnie zarysowany program mogą przyspieszyć tempo jego rozwoju umysłowego,
a zajęcia będą dostarczać dziecku radości. Wszystko zależy od szans, jakie będą im dane, aby mogły rozwinąć swoje możliwości. Najczęściej potrzebna jest też terapia logopedyczna, Im większy stopień upośledzenia umysłowego, tym większe opóźnienie w rozwoju mowy.
Dla dziecka z głębszym stopniem upośledzenia niezrozumienie go przez otoczenie, a szczególnie przez rodzinę jest czynnikiem zakłócającym jego rozwój społeczny i emocjonalny. Zwłaszcza, jeśli nie może zaspokoić swoich potrzeb. Jedne z nich w następstwie prowadzonej terapii logopedycznej opartej na współpracy z domem, lub na skutek pracy pedagogicznej prowadzonej w szkole i kontaktów rówieśniczych potrafią posługiwać się mową. Inne z otoczeniem będą komunikować się za pomocą gestu i mimiki wspartych pojedynczymi, nieartykułowanymi dźwiękami. Ważne jest, by nauczyć je takich sposobów komunikowania się z otoczeniem, by mogły nawiązywać stosownie do swoich możliwości i potrzeb dialog z osobami z najbliższego otoczenia.

Online sonia

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 25337
    • Dar Życia
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #39 dnia: Październik 23, 2006, 08:27:32 am »
Zaintrygowały mnie te książki i postanowiłam je zamówić w Toruniu za pośrednictwem Netu:

http://www.ksiazkiedukacyjne.pl/index.php?direct=goToBookSer&srID=2&cm=11
Beata Dawczak, Izabela Spychał

MIKS Ciszków, Syczków, Szumków
SYCZKI - zabawa z głoskami s, z, c, dz
SZUMKI - zabawa z głoskami sz, ż, cz, dż
CISZKI - zabawa z głoskami ś, ź, ć, dź
RERKI - zabawa z głoskami: r, l
KAPKI I WAFKI - zabawa z głoskami: k, g, f, w

Tam gdzie warto dotrzeć, nie ma dróg na skróty.
Sonia, mama Moniki z zD- 18,1l. , Domowa terapia

Online sonia

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 25337
    • Dar Życia
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #40 dnia: Październik 23, 2006, 10:35:13 am »
Polecam kopalnię wiedzy
Główne problemy logopedii
oraz
Multimedialne rentgenogramy
Rentgenogramy w postaci multimedialnej są nowoczesnym medium dydaktycznym i terapeutycznym. Ukazują dynamiczną realizację wybranych głosek języka polskiego. Forma taka pozwala zademonstrować ruchy poszczególnych narządów artykulacyjnych oraz drogę powietrza przy wymowie głosek.
Zakres prezentownych w "Wersji rozszerzonej" animacji obejmuje 45 głosek: a, ą, b, bi, c, cz, ć, d, dz, dź, dż, e, ę, f, fi, g, gi, h, hi, i, j, k, ki, l, li, ł, m, mi, n, ni, o, p, pi, r, s, sz, ś, t, u, w, wi, y, z, ź, ż.
Tam gdzie warto dotrzeć, nie ma dróg na skróty.
Sonia, mama Moniki z zD- 18,1l. , Domowa terapia

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #41 dnia: Październik 24, 2006, 09:23:42 pm »
Najczęściej występujące zaburzenia mowy  i praca korekcyjna. :

Sygmatyzm, czyli nieprawidłowa realizacja głosek dentalizowanych.

Przyczyną sygmatyzmu jest nieprawidłowa budowa narządów artykulacyjnych, głównie języka ( język zbyt duży, gruby, krótkie wędzidełko podjęzykowe), zniekształcenie zgryzu, które powoduje brak dentalizacji ( zgryz otwarty na pierwszym miejscu, lecz również przodozgryz i tyłozgryz), anomalie zębowe (trwałe bądź przejściowe w okresie wymiany uzębienia), rozszczep podniebienia, który powoduje niedostateczne zamknięcie jamy nosowej przez podniebienie miękkie (seplenienie nosowe).
 
Niska sprawność narządów artykulacyjnych- zwłaszcza języka, którego mięśnie mogą być zbyt słabe lub zbyt mocno napięte; brak pionizacji języka co powoduje „infantylne połykanie” ( podczas przełykania język znajduje się przy dolnych zębach, a nie przy wałku dziąsłowym), a to sprzyja wysuwaniu go w trakcie artykulacji między zęby, czyli tak zwanej wymowy międzyzębowej.

Upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich, czyli tych właśnie, które stanowią o barwie głosek dentalizowanych. Prowadzi to do niedostatecznego różnicowania tych głosek .
Obniżenie słyszalności – nawet niewielkie – gdy wystąpi w okresie rozwoju mowy może spowodować wadliwą wymowę głosek: s, ś, sz.
Częste choroby górnych dróg oddechowych. Niedrożność nosa zmusza do oddychania ustami, a to sprzyja wysuwaniu języka.

Praca korekcyjna – sygmatyzm (sz,ż,cz,dż)

Wywoływanie zaczynamy zwykle od głoski sz. Polecamy w tym celu unieść czubek języka do dziąseł. Ćwiczenie powtarzamy kilkakrotnie polecając język unosić i opuszczać, przytrzymywać w górze przez chwilę itp. Następnie ćwiczymy zaokrąglenie warg, potem łączymy te dwa elementy układ języka, warg i zbliżamy siekacze. Proponujemy dziecku naśladowanie szumu drzew, szelestu liści...Zwykle otrzymujemy głoskę sz , którą po kilkakrotnym powtórzeniu wprowadzamy do sylab, wyrazów, zdań.

Wywoływanie głosek s,z,c,dz, jest trudniejsze. Pracę nad tym szeregiem prawie zawsze rozpoczynamy od głoski s. Jedną z technik jest przekształcenie t. Wymawiamy tę głoskę delikatnie i z przedłużeniem równocześnie zbliżając siekacze (dentalizacja) i cofając kąciki warg. Otrzymujemy w ten sposób tsss. Następnie po kilku powtórzeniach prosimy dziecko, aby t było bardzo słabo artykułowane lub w końcu tylko pomyślane, więc cały akcent przeniesie się na s. Powtarzamy potem kilkakrotnie s, jeśli dziecku nie sprawia to trudności – łączymy je z samogłoskami. Niektórym dzieciom łatwiej jest łączyć np. st niż sa. Rozpoczynamy utrwalanie od wyrazów typu sto, stoi, stopa, stołek, studnia.
Przy międzyzębowości lepiej rozpocząć pracę od dziąsłowych, aby uzyskać choćby częściowe cofnięcie masy języka

I. Styczek radzi, aby włożyć dziecku zapałkę poprzecznie między siekacze tak, by wypowiadało ono s nie gubiąc zapałki. Dziecko uświadomi sobie, że można wymówić tę głoskę nie wkładając języka między zęby.
Przy artykulacjach bocznych pewną pomocą może być buteleczka po lekarstwie. Podczas wymawiania przedłużonego s przesuwamy wylot buteleczki wzdłuż warg dziecka. Ustalamy w ten sposób miejsce wychodzenia powietrza (słychać głośniejszy szum). Jeśli jest ono zlokalizowane nie na środku, zaczynamy od dmuchania do buteleczki umieszczonej przed środkowymi siekaczami i stopniowo przekształcamy to dmuchanie w sss. Jest to tylko pomoc dodatkowa.

Pozostałe głoski szeregu przedniojęzykowo – zębowego nie wymagają odrębnych technik wywoływania. Wszystkie one charakteryzują się płaskim ułożeniem języka, więc wywołanie i utrwalenie s jest przygotowaniem do wymowy z, c, dz. Pracujemy nad utrwalaniem kolejno każdej głoski.

Wady głosek środkowojęzykowych (ś, ż, ć, dź) są rzadko spotykane. Mogą one mieć substytuty w postaci s, z, c, dz lub sz ,ż, cz, dż, czasem przez t, d, ch. Bywają one też deformowane; wówczas obserwujemy niepełną miękkość , artykulacje boczne lub międzyzębowe.

Wywoływanie prawidłowej artykulacji głosek środkowojęzykowych jest znacznie trudniejsze niż uzyskiwanie zębowych czy dziąsłowych. Najczęściej stosuje się tu (po uprzedniej gimnastyce języka, szczególnie ćwiczeniu „kociego grzbietu”) przekształcanie głoski ch . Od precyzji wykonania tego ćwiczenia w dużej mierze zależy sukces.
Takie chi należy zacząć wymawiać z opuszczoną szczęką dolną i w trakcie tejże artykulacji zbliżać do siebie zęby. Podobnie można przekształcić i przedłużając je i wymawiając szeptem (rozpocząć wymawianie od opuszczenia szczęki dolnej).
Wywołujemy więc zwykle głoskę ś, którą następnie utrwalamy. Na początku należy wprowadzać sylaby typu si i wyrazy takie jak siny, siwy, sito, sikorka. W następnej kolejności mogą być wprowadzane wyrazy typu śpi, śpiewa, śliwka, ślimak, czyli połączenia ś ze spółgłoską miękką.

Rotacyzm to nieprawidłowa wymowa głoski "r".
przyczyną rotacyzmu może być nieprawidłowa budowa narządów artykulacyjnych, głównie języka, który może być zbyt duży, gruby, zbyt krótkie wędzidełko podjęzykowe, co ogranicza sprawność języka, anomalie podniebienia twardego-podniebienie gotyckie, to znaczy zbyt mocno wysklepione, zbyt wysokie. Naśladowanie nieprawidłowych wzorców, niedostateczne słuchowe różnicowanie dźwięków.

Praca korekcyjna – rotacyzm

W większości przypadków rotacyzmu prowadzi się ćwiczenia wstępne, których celem jest doprowadzenie do wibracji czubka języka. Do podstawowych ćwiczeń języka należą:
1. Rozciąganie języka leżącego swobodnie w jamie ustnej tak, aby jego boki dotykały zębów trzonowych, a następnie wysuwanie szerokiego języka.
2. Ujmowanie brzegów języka między zęby trzonowe i delikatne żucie.
3. Układanie szerokiego języka i wykonywanie wdechów i wydechów przy lekko rozchylonych wargach.
4. Ujmowanie brzegów języka między zęby trzonowe i unoszenie jego czubka do wałka dziąsłowego.
5. Liczenie górnych, a następnie dolnych zębów.
6. Masaż języka przez wysuwanie go i wsuwanie przez lekko zbliżone zęby.
7. Zdmuchiwanie skrawków papieru z czubka języka.
8. Unoszenie szerokiego języka za górne zęby.
9. Kląskanie językiem.

Szybkie i delikatne wymawianie dziąsłowych głosek t i d oraz t, d, n, przy znacznym otwarciu ust.
Metody umożliwiające przekształcenie dźwięków pomocniczych, które muszą być przez pacjenta tworzone prawidłowo, w głoskę (r). Delikatne tworzenie d możemy osiągnąć polecając dziecku nucenie znanych melodyjek za pomocą dźwięku d.
Wymawiamy lekko i delikatnie sylaby te-de, przy czym podczas wymowy głoski d czubek języka powinien stykać się z dziąsłami.

W czasie tworzenia pomocniczego dźwięku l szybko poruszamy palcem wskazującym pod czubkiem języka dziecka.
W czasie przedłużania dźwięku pomocniczego ż opuszczamy energicznie szczękę dolną. Innym sposobem jest potrącanie palcem wędzidełka podjęzykowego w czasie wymawiania ż.
W miejscu gdzie powinna występować głoska r, wstawiamy podwójne dd, wymawiając np. bddat – brat, pddanie – pranie, tddawa – trawa.
Ważne i zasadnicze znaczenie ma dobór wyrazów do ćwiczeń logopedycznych. Jest to problem zależny od indywidualnych możliwości i warunków. Optymalna kolejność utrwalania wymowy r to ćwiczenia w których głoska ta występuje po spółgłoskach: p, b, t, d, k, g, ch, m, f, w, ś, s, z, ź, sz, ż, w nagłosie i śródgłosie.

Mowa bezdźwięczna ( ubezdźwięcznienie ) to:

nieumiejętność realizowania głosek dźwięcznych, zanik lub brak dźwięczności w danym fonemie zaburzenia w realizacji dźwięczności , które polegają na nie wymawianiu głosek dźwięcznych ( wyjątek stanowią samogłoski oraz spółgłoski sonorne: r,l,m,n,j,ń) zastępowaniu ich odpowiednimi głoskami bezdźwięcznymi lub myleniu obu szeregów.
Zastępowanie spółgłosek dźwięcznych bezdźwięcznymi pojawia się jako wada samodzielna lub w połączeniu z innymi zaburzeniami artykulacji. Z reguły towarzyszą jej błędy w pisaniu i czytaniu.

Przyczyny mowy bezdźwięcznej:
-niedokształcenie słuchu fonematycznego
-zaburzenia słuchu
-trudności koordynacji pracy wiązadeł głosowych z artykulacją nasady. Zakłócona praca mięśni przywodzących i napinających wiązadła głosowe, warunkujące ich drgania.
-niedokształcenie kinestezji mowy
-uszkodzenie centralnego systemu nerwowego

Przy m. bezdźwięcznej z reguły występuje obniżenie napięcia mięśniowego, wargi i policzki są wiotkie, głos cichy, monotonny i bezbarwny.
Korekta jest dość długotrwała ze względu na występujące trudności w pisaniu i czytaniu, liczbę odkształconych dźwięków i utrudnienia związane z automatyzacją tych dźwięków w sylabach, wyrazach i w większych jednostkach.

Praca korekcyjna-mowa bezdźwięczna

Metody korekcji mowy bezdźwięcznej to ćwiczenia słuchowe:

1. Ćwiczenia słuchu niewerbalnego, np. rozpoznawanie różnych dźwięków z otoczenia.
2. Ćwiczenia słuchu werbalnego, które pozwolą dziecku świadomie rozpoznawać właściwy dźwięk:
a) wypowiadanie samogłosek ustnych - a o e u i y – szeptem i cicho.
b) Nucenie melodyjek za pomocą izolowanych głosek, np. f f f f, s s s s, ś ś ś ś. Śpiewanie głosek bezdźwięcznych powoduje najczęściej ich udźwięcznienie – w sposób łatwy i przyjemny dla dziecka.
c) Wysłuchiwanie przez dziecko z taśmy magnetofonowej specjalnie nagranych wyrazów.
Mogą to być wyrazy wypowiadane przez dziecko. W czasie odtwarzania nagrania można pokazywać rysunki obrazujące wypowiedziane wyrazy. Ćwiczenie to ma na celu uświadomienie dziecku wadliwej wymowy głosek dźwięcznych.
3. Rozpoznawanie przez dziecko drogą słuchową danego dźwięku wśród innych dźwięków. Na przykład prosi się dziecko o podniesienie ręki, gdy usłyszy z wśród innych dźwięków, np. r d m k z s t z . Dzieci starsze , tzn. 6, 7 – letnie, mogą w ten sposób rozpoznawać sylaby z udziałem głoski dźwięcznej, np.: zzzzzz - sssa, i głoski dźwięczne w wyrazach, np.: Gruba – grupa, goni – koni.

Fonetyczne metody korekcji mowy bezdźwięcznej to:

1. Powtarzanie dźwięków izolowanych. Ćwiczenie to polega na przedłużaniu jakiejś spółgłoski, najpierw przez logopedę, potem przez dziecko. Metoda ta przynosi dobre rezultaty przy udźwięcznianiu głosek: f fi s ś sz, nieco gorsze przy udźwięcznianiu głosek c ci cz, niewielkie przy pozostałych głoskach bezdźwięcznych mających swoje bezdźwięczne odpowiedniki, tzn. p pi t k ki W ćwiczeniach tych nie wskazane jest wzmacnianie artykulacji głosek dźwięcznych.
2. Metoda fonetycznej analogii polega na tym, że dźwięczność jednej głoski przenosi się na inne głoski, np. wata – zamek – ziarno – żyto
3. Metoda fonetycznej asymilacji polega na wykorzystaniu sąsiedztwa fonetycznego głoski, której dźwięczna wymowa została opanowana, np. głoska w może być wykorzystana do ćwiczenia d w wyrazach: dwoje, dwója, dwór; głoska dz do ćwiczenia b w wyrazie: dzbanek, głoska wi do ćwiczenia g w wyrazach: gwiazda, gwizdać, gwizdek itd..
Wykorzystanie głosek nosowych m, mi do ćwiczenia b, bi oraz n,ni do ćwiczenia d, di. Ćwiczenie to polega na bardzo szybkim i rytmicznym wymawianiu głosek nosowych i jednoczesnym zaciskaniu skrzydełek nosa.

Kappacyzm, gammacyzm to wady wymowy polegające na nieprawidłowej realizacji głosek tylnojęzykowych zwartych: k, g, ki, i.

Kappacyzm- zaburzona wymowa głoski k i ki. Wyraża się np. zamianą k głoską t lub jego opuszczaniem. Podobnie w przypadku gammacyzmu.
Przyczyną tych zaburzeń mogą być:
-niska sprawność ruchowa języka
-zła praca języka – zwłaszcza jego tylnej części – wynikająca z ograniczonych możliwości fizjologicznych powoduje, że zamiast wysklepienia się tylnej części języka i zwarcia z podniebieniem miękkim, szczególnie gdy po k, g występuje któraś z samogłosek szeregu przedniego np. e, i, to miejsce zwarcia przesuwa się do przodu jamy ustnej.

Praca korekcyjna – kappacyzm, gammacyzm

Dla wywołania głoski k często wystarczy, aby dziecko szeroko otworzyło usta i próbowało wymawiać k. Jeśli ma kłopoty z ułożeniem języka, wtedy czubek języka przytrzymujemy szpatułką, trzonkiem łyżeczki lub palcem i polecamy wymawiać t, ta. Unieruchomiony czubek języka nie będzie się mógł podnieść do góry, będzie natomiast podnosiła się tylna jego część.
Inny sposób to ułożenie dziecka na wznak i odchylenie głowy ku tyłowi; język cofa się w głąb jamy ustnej pod wpływem własnego ciężaru. W tej pozycji dochodzi do zwarcia tylnej części języka z podniebieniem miękkim.
Przytrzymując język, zawsze zaczynamy od t, ta, to, te, tu. Polecamy wymawiać k, ka, dopiero wtedy, gdy dziecko opanuje pracę języka potrzebną do wyprodukowania prawidłowego dźwięku.
G po nauczeniu k pojawia się zwykle samoistnie. Układ języka jest taki sam jak przy k. Jako dźwięczna nie jest wymawiana w wygłosie wyrazu. Zniekształceniu ulega tak jak k. Wadliwa wymowa zwykle polega na zamianie g na d (góra = dura, noga = noda ).

-Rynolalia (nosowanie) zachodzi wówczas, gdy głoski nosowe wymawiane są jak głoski ustne i jest to wtedy nosowanie zamknięte lub odwrotnie, gdy głoski ustne są wymawiane jak głoski nosowe, tzn. łączą się z rezonansem nosowym, co określamy mianem – nosowanie otwarte.
Zarówno nosowanie otwarte, jak i zamknięte można podzielić na funkcjonalne i organiczne.

Podział ten uwzględnia przyczyny wywołujące rynolalię.
-nosowanie funkcjonalne może być spowodowane brakiem kontroli słuchowej
-nosowanie organiczne to wymowa nosowa spowodowana rozszczepem podniebienia, zbyt krótkim podniebieniem miękkim lub jego wrodzonym niedorozwojem.

Przyczynami powodującymi nosową artykulację są:

-przy nosowaniu zamkniętym – przejście do jamy nosowej jest zamknięte (niedrożne) na skutek: przerostu śluzówki nosa, obrzęku przy ostrych stanach kataralnych, przerostu trzeciego migdałka, polipów, skrzywienia przegrody nosa. Wymienione przyczyny sprawiają, że wszystkie głoski są wymawiane z rezonansem ustnym. Warunkiem poprawy wymowy jest zlikwidowanie przyczyny (np. zabieg operacyjny lub leczenie stanów kataralnych).

-przy nosowaniu otwartym – przejście do jamy nosowej cały czas jest otwarte z powodu: rozszczepów podniebienia (czasem niewidocznych, bo podśluzówkowych), krótkiego podniebienia, nieprawidłowej pracy pierścienia gardłowego, co powoduje, że wszystkie głoski mają zabarwienie nosowe. Nosowanie otwarte powstaje w wyniku niedostatecznego oddzielenia jamy ustnej od jamy nosowej i dlatego pojawia się rezonans nosowy największy – w wypadku samogłosek – przy u,i, najmniejszy przy a.
Przy wymowie wszystkich spółgłosek miejsce artykulacji zostaje przesunięte do tyłu, w kierunku podstawy języka, tylnej ściany gardła i krtani.

Przy nosowaniu otwartym największemu zniekształceniu ulegają spółgłoski szczelinowe i zwarto-szczelinowe. Wszystkie głoski, niezależnie od sposobu ich realizacji wymawiane są z silnym zabarwieniem nosowym.

Praca korekcyjna w przypadku rynolalii na skutek rozszczepu podniebienia musi być prowadzona indywidualnie w zależności od rodzaju zaburzeń mowy, wieku, poziomu wiedzy i inteligencji pacjenta. Właściwe leczenie foniatryczne następuje raczej po operacyjnym leczeniu. Wykonywanie ćwiczeń przed operacją jest możliwe tylko przy zatykaniu nosa watą lub zaciskaniu skrzydełek nosa palcami w celu zniesienia nosowania. Wzbudza to świadomość prawidłowego brzmienia dźwięków mowy i wytwarza bodźce samokontroli. Kolejność ćwiczeń ustala się indywidualnie.

 Ćwiczenia stosowane w rehabilitacji dzieci z rozszczepami podniebienia dzielimy na trzy główne grupy:
1. ćwiczenia dla wytworzenia właściwego toru oddechowego i prawidłowej czynności zwierającego pierścienia gardła,
2. ćwiczenia warg i języka,
3. ćwiczenia artykulacji.

Jąkanie stanowi osobną grupę wad wymowy.

Powstaje ono zwykle w wieku przedszkolnym, a ujawnia się wtórnie lub nasila w okresie dojrzewania.
W toku kształtowania się mowy istnieje szczególna podatność na wszelkie jej zaburzenia, bowiem wchodzą w grę ogólna ruchliwość dziecka, szybkie wzbogacanie słownika oraz rozwój myślenia. Rozumienie mowy rozwija się szybciej niż umiejętność wysławiania. Reagując zwykle emocjonalnie, dziecko nie może wyrazić swoich myśli. Czuje, że nie potrafi mówić płynnie, że musi powtarzać wyrazy dopóty, dopóki nie zjawi się inny wyraz, który nie sprawi mu trudności. Powstaje dysproporcja pomiędzy tym, co dziecko chciałoby, a co może powiedzieć. Jest ona źródłem napięć, które – przy braku rozumnej pomocy i życzliwości otoczenia – pogłębiają się i w końcu towarzyszą każdej wypowiedzi dziecka.

Jąkanie – najogólniej mówiąc – polega na zaburzeniu koordynacji pracy narządów oddechowego, fonacyjnego i artykulacyjnego. Obserwuje się wzmożone napięcie mięśni związanych bezpośrednio lub pośrednio z aktem mowy. Dodatkowe skurcze mięśni oddechowych obejmują przede wszystkim przeponę. Mogą one pojawiać się w czasie wdechu i wydechu. Oddech jest krótki, przerywany lub przeciwnie – strumień powietrza bywa zatrzymany. Pacjent często mówi na wdechu.
Skurcze mięśni fonacyjnych uniemożliwiają rozwarcie strun głosowych. Struny zaciskają się, zachodzą jedna na drugą, głos wydobywa się z trudem, przy dużym oporze. Może zresztą nie dojść do zwarcia strun głosowych; stąd długie przerwy w mówieniu lub mowa szeptem.
Wzmożone napięcie mięśni fonacyjnych i artykulacyjnych uniemożliwia ich właściwe ruchy. Napięcia te (skurcze toniczne-blok) powstają przy głoskach zwartych, np. dziecko nie może płynnie powiedzieć wyrazu koza, gdyż wypiera początkowy dźwięk k (k-k-koza). Natomiast przy skurczach klonicznych ten sam ruch jest powtarzany kilka razy (powtarzanie sylab). W naszym przykładzie: ko-ko-koza.
Mowa jąkających się jest wybuchowa lub odwrotnie – monotonna, cicha, często z zabarwieniem nosowym.

Praca korekcyjna związana z jąkaniem to dobór właściwej terapii np.
1. technika powolnego, przedłużonego mówienia
2. terapia oddechowa
3. technika delikatnego startu mowy
4. echokorekcja
5. rytmizacja mówienia, śpiewoterapia
6. analiza objawów jąkania się
7. psychoterapia
8. relaksacja

Ćwiczenia z dziećmi jąkającymi się obejmują trzy zasadnicze elementy:
- prawidłowe oddychanie
- rozluźnienie napięcia mięśni narządów mowy poprzez relaks i psychoterapię
- regulację tempa i rytmu mowy

Po badaniu mowy rodzice powinni być powiadomieni o stanie mowy dziecka. Jest to konieczne ze względu na współpracę. Trzeba informować rodziców, nad czym obecnie pracuje i jak mają oni współdziałać, utrwalając uzyskiwane efekty.
Nawet kilkuminutowe, ale codzienne ćwiczenia rodziców z dzieckiem będą już wielką pomocą.

Elżbieta Ćwiertnia
Logopeda
Szkoła Podstawowa
im. Henryka Sienkiewicza
w Grojcu

http://www.literka.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=11746

Offline Anna

  • User z prawami do pisania
  • Weteran
  • ******
  • Wiadomości: 4459
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #42 dnia: Październik 24, 2006, 10:02:52 pm »

Dziecko głuche i niedosłyszące jako podmiot oddziaływań rewalidacyjnych (terapia mowy).
 


http://www.klobuk.gck.pl/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=73&mode=thread&order=0&thold=0

Offline Emilianka

  • User z prawami do pisania
  • Wyjadacz
  • *****
  • Wiadomości: 3124
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #43 dnia: Wrzesień 08, 2007, 12:42:51 am »
Zaburzenia mowy spowodowane uszkodzeniem struktur korowych - alalia i dyslalia

PRZYCZYNY I ROZPOZNANIE

Alalia (zwana też niemotą, słuchoniemotą, afazją rozwojową) i dyslalia różnią się od afazji dziecięcej tym, że afazja jest częściową lub całkowitą utratą umiejętności mówienia lub rozumienia, podczas gdy przy alalii uszkodzenie struktur korowych następuje jeszcze przed rozwojem mowy i uniemożliwia jej prawidłowy rozwój.
Mowa rozwija się z opóźnieniem, które może się wyrównać do 6-7 roku życia (alalia prosta) lub trwa dłużej (alalia złożona).


Alalię charakteryzuje:
* Dostateczny rozwój umysłowy (jeżeli jest upośledzenie, to wtórne spowodowane brakiem mowy).
* Dobra ruchomość narządów mowy.
* Prawidłowy słuch fizjologiczny (chociaż w alalii percepcyjnej może być obniżenie słyszalności).
* Dziecko nie mówi w ogóle (głównie w alalii motorycznej).
* Posługuje się gestami, krzykami, onomatopejami lub kilkoma wyrazami z własnego słownika.
* Dziecko nie jest w stanie powtarzać.

Alalia może trwać do 7, a nawet 14 roku życia, stopniowo przechodząc w dyslalię.
Dziecko rehabilitowane coraz rzadziej używa gestów i onomatopei, przyswaja sobie coraz więcej wyrazów, wymowa staje się coraz bardziej poprawna. Alalia występuje częściej u chłopców niż u dziewcząt.

Rozpoznanie alalii jest trudne i wymaga przeprowadzenia wielu badań:
- głównie badania słuchu - aby wykluczyć głuchotę,
- badania rozwoju umysłowego - by wykluczyć upośledzenie umysłowe,
- oraz dłuższej obserwacji dziecka.

Trudne jest określenie przyczyn alalii. Przypuszcza się, że mogą to być:
- uszkodzenia mózgu spowodowane urazem porodowym, zapaleniem mózgu i opon mózgowych,
- zatrzymaniem się w rozwoju pewnych struktur korowych,
- urazy czaszki, przed rozwojem mowy.

Zazwyczaj dziecko ma świadomość swojej ułomności, poczucia mniejszej wartości. Dzieci alaliczne bywają więc niekiedy trudne, zahamowane ruchowo lub nadmiernie pobudliwe, złośliwe, agresywne w stosunku do innych dzieci.


Rozróżnia się dwie zasadnicze formy alalii: ekspresywną i percepcyjną, jednak najczęściej występują zaburzenia typu mieszanego z przewagą jednej z nich.


ALALIA PERCEPCYJNA - sensoryczna
Zwana też recepcyjną, impresywną, słuchoniemotą sensoryczną, głuchotą słowną, częściej spotykana nazwa to alalia sensoryczna. Występuje rzadko, bywa rozpoznawana mylnie jako głuchota lub oligofrenia, z powodu braku reakcji dziecka na kierowane do niego pytania i wypowiedzi. Kontakt z otoczeniem utrzymuje dziecko za pomocą gestów i mimiki. Zdarza się, że dziecko powtórzy automatycznie posłyszany wyraz, nie rozumiejąc jego sensu. Alalia percepcyjna może przechodzić w dyslalię percepcyjną, której może towarzyszyć amuzja, czyli trudności w rozpoznawaniu i śpiewaniu słyszanych melodii.

Rozumienie w alalii sensorycznej:
- bardzo ograniczone,
- możliwość posługiwania się mową przewyższa możliwość rozumienia,
- w pewnym stopniu - rozumienie zależne jest od stopnia zainteresowania i zaangażowania emocjonalnego dziecka tematem czy sytuacją,
- odpowiedzi bywają bezsensowne lub ich brak, niekiedy powtarza mechanicznie pytanie czy polecenie,
- rozumienie ułatwia powtórzenie wypowiedzi oraz powolne mówienie - proste, krótkie zdania (złożone ze znajomych słów).

Mówienie w alalii sensorycznej:
- gesty, miny używane są często, niekiedy także odpowiedzi słowne; potrafi za pomocą gestów i min odtworzyć całe sytuacje i sceny,
- rysunek jest pewnym sposobem wypowiadania się - bywa ze skąpym komentarzem słownym,
- słownictwo - względnie bogate, przeważają w nim rzeczowniki i czasowniki,
- dziecko mówi dość dużo, ale jego wypowiedzi są niezrozumiałe, nie stanowią sensownej całości,
- powtarza wyrazy dość dobrze (robi to mechanicznie, bez zrozumienia),
- głoski wymawia prawidłowo, ale wyrazy zniekształca, w różny sposób wypowiada ten sam wyraz, zapewne z powodu braku wzorca słuchowego,
- nie poprawia się, nie szuka prawidłowego brzmienia,
- używa krótkich zdań lub równoważników zdań.

Rodzaje wymówień i błędów:
1. Onomatopeje: szczekać - au.
2. Własne słownictwo: kot - kicia.
3. Paralalie werbalne: czytać - pisać.
4. Paralalie głoskowe: mówi - wówi.
5. Wstawki: ryba - tryba.
6. Elizje: kotek - kote.
7. Metatezy (przestawki): most - smot.
8. Agramatyzm: nie uwzględnia form odmiany wyrazów.

Alalia sensoryczna przechodzi w dyslalię, dziecko nie potrafi jeszcze wymawiać poprawnie wyrazów, mowa jego jest agramatyczna, ale zasób słów rozumianych się zwiększa. Może mieć trudności w znajdowaniu wyrazów potrzebnych w danej sytuacji, z powodu niedokształcenia słuchu fonematycznego, duże trudności sprawia mu identyfikowanie głosek różniących się tylko jedną cechą dystynktywną (np. s: ś).


ALALIA I DYSLALIA EKSPRESYWNA
Dla alalii i dyslalii ekspresywnej (zwanej też ruchową, rozwojową lub motoryczną) charakterystyczne jest dobre rozumienie mowy, a jeżeli jest ono zaburzone, to w mniejszym stopniu niż mówienie. Natomiast utrudnione może być rozumienie długich i złożonych zdań. Zaburzeniom mowy o charakterze motorycznym dużego stopnia może towarzyszyć ogólna niesprawność motoryczna lub tylko niezręczność w wykonywaniu precyzyjnych ruchów. Opóźniony może być początek chodzenia, trudności w odtwarzaniu usłyszanej melodii. Dyslalia może występować w różnym stopniu, w dylalii dużego stopnia dziecko posługuje się zaledwie kilkoma głoskami (są to najczęściej samogłoski a, o oraz spółgłoski t, d), ma też trudności z wymową grup spółgłoskowych oraz sylab zamkniętych.

Rozumienie w alalii motorycznej w zasadzie jest dosyć dobre, jedynie trudności występują, gdy wyraz użyto w nowym związku frazeologicznym, dotychczas nie znanym dziecku (np. nogi stołu).

Mówienie w alalii motorycznej:
1. Gesty używane tylko w początkowej fazie rozwoju mowy; ruchami rąk w sposób plastyczny i precyzyjny określa funkcje przedmiotów, które znikają w miarę rozwoju słownictwa.
2. Słownictwo w początkowej fazie ubogie, ograniczone do kilku określeń onomatopeicznych lub do kilku wyrazów "własnych".
3. Trudności w zapamiętaniu wzorca ruchowego wyrazu, które przejawiają się:
- zapominaniem artykulacji wyrazów już znanych;
- zniekształcaniem wyrazów, mimo umiejętności artykułowania wszystkich głosek;
- dzieleniem wyrazów na sylaby dla ułatwienia sobie ich wymowy;
- wymówieniem cichym, jakby próbnym przygotowaniem się do wymówienia głośnego;
- poszukiwaniem właściwego wzorca ruchowego wyrazu, poprawianiem się.
4. Artykulacja - liczba wymawianych głosek jest ograniczona, najczęściej są to: t, d, b, m, n, l oraz samogłoski. Występują paralalie głoskowe:
- substytucje (krowa - trowa),
- wstawki (ucho - chucho),
- elizje (łódka - łuka),
- metateza (lampa - mlapa),
- asymilacje (motyl - motym),
- poszukiwania (Jacek - La-cek, Jasiek).
5. Agramatyzm - w początkowej fazie mowy brak zupełny form odmiany wyrazów, wypowiedzi są ograniczone do jednego wyrazu.


RÓŻNICE MIĘDZY ZABURZENIAMI W ALALII MOTORYCZNEJ A SENSORYCZNEJ

Alalia motoryczna
* Dziecko rozumie, a nie mówi.
* Rozumie nazwy przedmiotów, czynności, a ma trudności z rozumieniem relacji, jakie zachodzą między przedmiotami.
* Występuje rozumienie sytuacyjne.
* Wzorca ruchowego szukają słuchem.
* Realizację wyrazu ułatwiają sobie dzieleniem na sylaby.
* Nie ma u tych dzieci zespołów neurologicznych (prawidłowy zapis EEG).
* Dzieci te nie gaworzą, są milczące w czasie zabawy, cicho płaczą.
* Intelektualnie rozwijają się prawidłowo.
* Postęp w mówieniu zależy od ciężkości zaburzenia - czasem zaczynają mówić w 3-4 roku życia, często jednak nie mogą wymówić samogłoski bez ćwiczeń.
* Bardzo dobrze piszą ze słuchu, szybko się uczą czytania.
* W najcięższej postaci - dziecko wypowiada tylko element słowa, głoski, za każdym razem inaczej.
* W okresie przedszkolnym jako symptomy występują:
- mała sprawność aparatu artykulacyjnego,
- słaba sprawność manualna,
- zaburzenia koordynacji oddychania z fonacji.
- bardzo trudne jest określanie stosunków przestrzennych.
* Oprócz trudności w artykulacji dziecko ma kłopoty z jedzeniem (ślinienie).

Alalia sensoryczna
* Dzieci nie mają trudności w łączeniu głosek w większe całości - wyrazy.
* Zniekształcają wyraz, ale nie poprawiają się ze względu na brak wzorców słuchowych.
* W czasie jednej wypowiedzi dany wyraz może być inaczej wymawiany.
* Mając trudności w mówieniu wykorzystują gesty i mimikę.
* Występują duże trudności w rozumieniu.
* Zapamiętanie i różnicowanie nowego zespołu dźwiękowego wymaga bardzo dużego wysiłku i długiej pracy.
* Dzieci te gaworzą, mają dużą wokalizację.
* W wieku 3-4 lat nie reagują na swoje imię, nie nazywają osób z otoczenia - nie mówią, bo nie rozumieją.
* Często występują rozbieżności wyników między badaniem audiometrycznym, a badaniem orientacyjnym.
* Cechy zachowań dzieci:
- bardzo dobrze reagują na muzykę,
- źle reagują na nowe osoby,
- szybko przyporządkowują nazwy przedmiotom i uczą się czytać - nie rozumiejąc treści,
- opóźnione reakcje na mowę.


POSTĘPOWANIE LOGOPEDYCZNE W ALALII I AFAZJI

Z dzieckiem alalicznym postępuje się podobnie jak z dzieckiem afatycznym o podobnym charakterze zaburzeń. Postępowanie logopedyczne jest długotrwałe i stanowi część składową kształtowania całej osobowości dziecka.
Przebieg reedukacji
* Indywidualne zajęcia rozwojowe w celu przyspieszenia rozwoju poszczególnych funkcji psychicznych dzieci:
- uwagi, pamięci, spostrzegawczości, myślenia,
- naukę mówienia i rozumienia,
- naukę czytania, pisania i liczenia,
- gimnastykę i rytmikę,
- zajęcia artystyczno - techniczne.
* Nawiązanie kontaktu z dzieckiem pełnego życzliwości, zaufania, wytworzenie tej atmosfery również w przedszkolu i domu.
* Częste przebywanie dziecka z rówieśnikami.
* Metody należy dostosować do możliwości psychofizycznych dziecka.

W alalii motorycznej i sensorycznej jeżeli dziecko nie mówi, to reedukację zaczyna się od elementów najprostszych:
- od uczenia słuchowego rozróżniania,
- od prób wymawiania dźwięków naturalnych, lecz odpowiadających pewnym głosom (np. usypianie lalki - aaa, syczenie węża - sss)
- następnie przechodzimy do łatwiejszych wyrazów.

Nie możemy zmuszać dziecka do mówienia, ani do powtarzania, zacznie mówić dopiero wtedy, gdy będzie kojarzyć konkretne wyrazy z odpowiednimi przedmiotami lub czynnościami. Należy wzbudzać u dziecka chęć do mówienia oraz zainteresowanie mową, a przede wszystkim rozwijać rozumienie mowy. Wykorzystujemy w tym celu zabawy, gry, inscenizacje, barwne ilustracje. Materiał wyrazowy powinien być odpowiednio dobrany pod względem stopnia trudności. Początkowo wymagania winny być niewielkie, ale stopniowo i bardzo ostrożnie je zwiększamy. Systematyczną pracę rozpoczynamy jak najwcześniej, choć często jest to trudne przed 5 rokiem życia dziecka. Wykorzystujemy dodatkowo wzrok i czucie, zarówno u dzieci z zaburzeniami w nadawaniu i odbiorze mowy. Znaczenie wyrazów wyjaśniamy dziecku z zaburzeniami percepcji mowy za pomocą gestów i ilustracji. Jak najwcześniej włączamy do reedukacji naukę pisania i czytania, gdyż te umiejętności pozwolą utrwalić osiągnięte wyniki w mówieniu i rozumieniu mowy.

Dzieci alaliczne i afatyczne mają duże trudności w uczeniu się, proces uczenia się następuje bardzo powoli. W dalszym ciągu prowadzimy ćwiczenia, usuwając wszelkie wadliwe artykulacje z dziećmi, które uczęszczają już do szkoły.


LITERATURA:
Kaczmarek L.: Nasze dziecko uczy się mowy, Lublin 1977, Wydawnictwo Lubelskie.
Kordyl Z.: Psychologiczne problemy afazji dziecięcej, Warszawa 1968, PWN.
Nowak J. E.: Wybrane problemy logopedyczne, Bydgoszcz 1993, PWN.
Styczek I.: Logopedia, Warszawa 1983, PWN.


Opracowanie: Bożena Smyczek

Offline amara

  • Aktywny Gadacz
  • *****
  • Wiadomości: 781
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #44 dnia: Październik 15, 2007, 07:54:26 pm »
KSZTAŁTOWANIE OSOBOWOŚCI A ZABURZENIA MOWY

W wyniku uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego bardzo często dochodzi do zaburzeń mowy. Mowa jest bardzo ważna dla rozwoju dziecka. To dzięki niej może ono wyrazić swoje uczucia, powiedzieć co mu się nie podoba. Ogólnie rzecz biorąc może się kontaktować z otoczeniem.
        Osobowość jest kształtowana przez całe życie. Ważnym czynnikiem w tym procesie jest rozwój mowy. Charakterystyczne dla małego dziecka jest to, że choć nie potrafi mówić, to stara się w różny sposób poznać świat. Osobowość kształtuje się na przełomie 2-3 roku życia. W tym czasie maluszek chce nawiązać kontakt z innymi.
            Kształtowanie się osobowości powstaje na skutek poczucia niezależności. Malec zaczyna tworzyć swój odrębny świat. Często jest nieposłuszny. Relacje ze światem znacznie ułatwia mu mowa. Za pomocą komunikacji potrafi zrozumieć wiele nurtujących go spraw.
            Zaburzenia mowy niekorzystnie wpływają na rozwój dziecka. Jeżeli mówi on w sposób nieprawidłowy, powoduje to u niego poczucie niższości. Okres buntu i brak poprawnej komunikacji z otoczeniem to mieszanka niezbyt ciekawa. Warto zaznaczyć, że rozwój ruchowy jest ściśle powiązany z psychiką. Rehabilitacja ruchowa nie będzie tak skuteczna, jeżeli maluszek będzie zamknięty w sobie.
            Prawidłowo funkcjonujące dziecko mniej więcej od 1. roku życia staje się aktywnym uczestnikiem rodziny. Aktywne uczestnictwo umożliwia mu umiejętność poruszania się i posługiwania się językiem.
            Posługiwanie się mową prowadzi do tego, że więzy rodzinne wzmacniają się. Rodzice rozmawiają ze swoim dzieckiem. Dobry stan emocjonalny jest bodźcem, który stymuluje rozwój psychoruchowy. Jeżeli prowadzona rehabilitacja jest dodatkowo wspierana przez poprawnie funkcjonujące bodźce emocjonalne, to staje się dużo bardziej skuteczna.
            Mniej więcej do 15 miesiąca życia maluszek zaczyna samodzielnie chodzić. Jest to czas, w którym rozwój ruchowy jest najbardziej rozwinięty. Dziecko reaguje na polecenia słowne. Do prawidłowego kształtowania się osobowości potrzebne jest prawidłowe funkcjonowanie dwóch rzeczy rozwoju umysłowego i ruchowego. Jeżeli jedna z tych sfer nie funkcjonuje tak jak powinna, to osobowość dziecka nie rozwija się w sposób prawidłowy.
            Rozwój mowy przebiega inaczej niż rozwój ruchowy. Rozwojowi ruchowemu towarzyszą, bowiem cechy charakterystyczne dla danego wieku. W przypadku mowy sprawa wygląda nieco inaczej. Trudno w okresie niemowlęctwa stwierdzić, czy wystepują zaburzenia w obrębie mowy. Około 2. roku życia dziecko aktywnie posługuje się językiem. Od tego momentu zaczyna jedynie doskonalić tę umiejętność.
            Dziecko, które nie potrafi jeszcze mówić reaguje na różne dźwięki szmery, głos matki. Nie rozumie, co się do niego mówi, ale potrafi wyróżnić dźwięk mowy, rytm, intonacje. Są to czynniki, które nie są zaliczane do językowych. Maluszek dzięki nim jest w stanie skojarzyć głos z osobą. Głos pełni też funkcje uspokajającą podczas płaczu. Często słysząc głos dziecko stara się odnaleźć jego źródło. Głos pełni też inne funkcje. Jeżeli mama mówi do swojej pociechy w sposób miły, życzliwy, to zapewnia mu tym samym bezpieczeństwo. W wielu przypadkach głos prowokuje niemowlęta do tego, żeby się ożywiły. Rozwój osobowości następuję już w trakcie niemowlęctwa. Są to również pierwsze kontakty z otoczeniem.
            W rozwoju językowym, podobnie jak w rozwoju ruchowym niezbędna jest ciągłość. Wynika z tego, że jeżeli dziecko nie będzie rozwijało tych pierwszych kontaktów ze światem, które pojawiają się jeszcze w okresie niemowlęctwa to dalszy rozwój osobowości będzie nieprawidłowy.
            Zaburzenia powstałe jeszcze w okresie niemowlęctwa powodują, że starsze dziecko nie będzie potrafiło rozpoznać elementów charakterystycznych dla swojego ojczystego języka, takich jak np. akcent, melodia itp.
            Taki stan rzeczy może być spowodowany uszkodzeniem słuchu. Okazuje się jednak, że część dzieci ma dobry słuch, a pomimo to nie rozpoznaje pewnych charakterystycznych dla języka mówionego cech.
            W okresie, kiedy dziecko zaczyna już rozumieć, co się do niego mówi można karać lub kazać wykonać pewne rzeczy. Te różne zakazy, nakazy, prośby, oczywiście na miarę możliwości malucha, też przyczyniają się do rozwoju jego osobowości.
Niezrozumienie prostych poleceń, zakazów itp. przyczynia się do tego, że bardzo trudno jest stworzyć maluszkowi własny obraz świata. Dziecko ma problem z rozróżnieniem zachowań otoczenia.
Prawidłowe kontakty z otoczeniem powstają na skutek własnych doświadczeń, przeżyć. Doświadczenia tworzą się na podstawie informacji. Nieprawidłowo rozwijające się dziecko ma tych informacji znacznie mniej. Nierzadko dzieci, które nie rozumieją, co się do nich mówi nie mają pojęcia na temat słuszności, praw wypowiadanych przez rodziców.
            Nieumiejętność rozumienia mowy prowadzi do tego, że maluszek nie potrafi myśleć w sposób konkretny. Dzieje się tak dlatego, że dziecko nie jest w stanie gromadzić i utrwalać pewnych pojęć. Utrudnia mu to w znacznym stopniu zrozumienie pewnych zakazów i nakazów, przed którymi się buntuje. Nie rozumie, o co chodzi stale denerwującej się mamie. Prowadzi to do tego, że malec staje się nadpobudliwy, agresywny. Czasem też wycofuje się z wszelkich działań.  
            Nieumiejętność mówienia powinna wzbudzić obawy około 2-3 roku życia. Jest to czas, w którym dziecko powinno już poprawnie posługiwać się językiem. Maluszkowi, który nie potrafi podzielić się wrażeniami, trudno jest powiedzieć to, o czym myśli. W tym właśnie czasie może wykształcić się postawa buntu, uległości, przemocy. Postawa ta jest zależna od tego, jak dziecko poradzi sobie z tym, że nie potrafi mówić. Cześć dzieci zamyka się w sobie. Niektóre maluchy stają się agresywne, krzyczą.
U starszych dzieci np. w wieku przedszkolnym na rozwój osobowości wpływa grupa rówieśnicza. Okazuje się, że dziecko nie potrafi się zintegrować z rówieśnikami. Czuje bowiem, że jest inne od wszystkich. Nie wykazuje w zachowaniu własnej aktywności. Ma to ogromne znaczenie dla rozwoju osobowości. Kontakty z otoczeniem są bardzo ważnym czynnikiem dla rozwoju osobowości.
Los dziecka z zaburzeniami jest trudny. Ważne jest, aby miało wsparcie ze strony rodziców. Powinni mu okazać cierpliwość i akceptacje. Niestety wielu rodziców zachowuje się tak jak nie powinno. Do nieprawidłowych zachowań należy:
- zbytnia troska o dziecko
- brak akceptacji dla ułomności
- ukrywanie przed światem, że maluszek jest niepełnosprawny
- całkowita rezygnacja z rehabilitowania maluszka
            Może się zdarzyć, że nieprawidłowy rozwój mowy będzie miał ogromny wpływ na rozwój osobowości. Trzeba pamiętać, że w przypadku zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego, należy zwracać uwagę nie tylko na zaburzenia motoryki, ale również na zaburzenia związane ze sfera psychiki. Jeżeli więc jakiekolwiek nieprawidłowości ze strony mowy zostaną zauważone, to należy jak najszybciej podjąć się leczenia.
"Człowieka poznaje się po tym co nosi w sercu"
terapeuta zajęciowy, mama Mateusza 11l z zD

Offline Gaga

  • Administrator
  • Rozgadany Weteran
  • *****
  • Wiadomości: 24824
Zaburzenia mowy- definicje, objawy, terapia
« Odpowiedź #45 dnia: Grudzień 17, 2007, 09:50:16 pm »
Praca nad mową dziecka upośledzonego umysłowo w stopniu lekkim - studium przypadku.

http://www.logopedia.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=140&Itemid=37
Cytuj
Obserwowany brak lub opóźnienie rozwoju mowy mogą być objawem zarówno:
samoistnego opóźnienia rozwoju mowy, które jest konsekwencją różnic indywidualnych w zakresie tempa i rytmu rozwoju psychomotorycznego lub braku dojrzałości aparatu artykulacyjnego, jak i niesamoistnego opóźnienia rozwoju mowy będącego następstwem zaburzeń o określonej etiologii, np. zaburzenia słuchu, upośledzenia umysłowego, uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego ( uszkodzeń : korowych ośrodków mowy, układu pozapiramidowego czy minimalnej dysfunkcji mózgowia), uszkodzenia obwodowego narządu mowy, agnozji akustycznej, zaburzeń emocjonalnych i psychicznych oraz całościowych zaburzeń rozwojowych (jak np. autyzm) powstających na skutek działania biologicznych czynników patogennych. Do niesamoistnego opóźnienia rozwoju mowy może też dojść w wyniku oddziaływania na dziecko różnorodnych – gdy chodzi o jakość i sile, czynników społecznych, takich jak brak wzorców językowych i podniet do mówienia czy też w wyniku derywacji kulturowych i środowiskowych.
Niesamoistne opóźnienia rozwoju mowy oznacza, że proces rozwoju mowy jest zaburzony. Brak lub opóźnienie wykształcania się tej zdolności jest tylko jednym z objawów syndromu powstałego na tle innych zaburzeń rozwoju psychomotorycznego.
Poza wymienionym - powstające zanurzenia mogą się też przejawiać: zatrzymaniem rozwoju mowy, regresem do wcześniejszych etapów rozwojowych, obniżeniem się poziomu rozwoju mowy, utratą umiejętności mówienia lub rozumienia, które zazwyczaj prowadzą do konkretnych następstw. W przypadku niesamoistnego opóźnienia rozwoju mowy rodzaj, zakres i siła działania czynnika patogennego powodują, że powstaje zmiany mogą mieć charakter trwały, co oznacza, że mowa w końcowej fazie rozwojowej nie osiąga normalnego poziomu, w tym znaczeniu termin Niesamoistny Opóźniony Rozwój Mowy ( NORM) oznacza nazwę rozpoznania i sugeruje, że zjawisko to ma podłoże patologiczne, a zaistniałe opóźnienie może mieć poważne konsekwencje dla dalszego procesu rozwojowego. Niesamoistne opóźnienie rozwoju mowy jest zawsze parcjalnym opóźnieniem rozwoju, gdyż zakres zaburzeń dotyczy więcej niż jednej funkcji rozwojowej.  
"Dużo ludzi nie wie, co z czasem robić.
Czas nie ma z ludźmi tego kłopotu."

Pozdrawiam
"Starsza Jesienna Miotełka"

 

(c) 2003-2014 Team Dar Życia :: nota prawna :: o plikach Cookies :: biuro@darzycia.pl
Polecamy:   Forum o zwierzętach