Leniwe okoWidzisz gorzej na jedno oko i nie wiesz, dlaczego? Jeśli zaniedbana w dzieciństwie wada wzroku przekształciła się u ciebie w tzw. leniwe oko, niewiele da się zrobić.Możesz jednak ustrzec przed tym swoje dziecko!
Jako dziecko miałaś problemy ze złapaniem piłki, często wpadałaś na meble i wciąż słyszałaś, że jesteś gapą. Nie skarżyłaś się, bo uznałaś, że po prostu taka jesteś. Mijały lata. Jako osoba dorosła zgłosiłaś się do okulisty (np. przed kursem na prawo jazdy) i usłyszałaś, iż masz poważny ubytek wzroku w jednym oku! Co się stało, już się nie odstanie. Możesz jednak ustrzec przed tym samym swoje dziecko.
ŁATWO TO PRZEOCZYĆWszystkie noworodki przychodzą na świat z nadwzrocznością: lepiej widzą to, co znajduje się dalej, niż to, co położone blisko. W ciągu następnych dwu lat gałki oczne dziecka rozwijają się i powiększają, a wada zwykle zanika. Jeśli nie, maluch będzie sobie z tym radził, bo nigdy nie doświadczył, co znaczy widzieć lepiej.
Wada nie musi dotyczyć obu oczu: często jedno działa prawidłowo, a drugie jest mniej sprawne. W tym wypadku niewyraźne obrazy, które rejestruje "gorsze" oko, mózg dziecka odrzuca jako nieprawdziwe. Sprawniejsze oko stopniowo przejmuje funkcję widzenia, a słabsze staje się coraz bardziej bierne. Rodzice zwykle tego nie zauważają. Po latach okazuje się, że słabsze oko ma jedynie szczątkową sprawność, zachowując 5?10% wzroku. W konsekwencji patrzy się jednym okiem, co zaburza wyczucie odległości i poruszanie się w przestrzeni.
WADY JAWNE I UKRYTECzęsto niedowidzące oko ma skłonność do zezowania i wtedy rozpoznanie wady jest łatwiejsze.
Jeśli zez nie jest wrodzony, najczęściej ujawnia się pomiędzy drugim a piątym rokiem życia, po przejściu choroby zakaźnej lub pod wpływem dużego stresu, np. przyjścia na świat rodzeństwa lub pójścia do przedszkola. Zeza z dużym sukcesem leczy się dziś operacyjnie, nawet u bardzo małych dzieci. Bywa jednak, że leniwe oko nie zezuje i tylko okulista może wykryć tę wadę. Uwaga: leniwe oko bywa dziedziczne! Jeśli więc ty lub twój mąż gorzej widzicie na któreś oko, problem ten może wystąpić u waszego dziecka!
WCZORAJ, DZIŚ, JUTRO Każda wada wzroku utrudnia życie, ale stopniowy i nieodwołalny zanik widzenia w jednym oku może stać się życiowym dramatem. Dziecko o leniwym oku będzie miało problem z trafieniem w koleżankę śnieżką i nie zabłyśnie na podwórku w grze w dwa ognie. W szkole może mieć problemy z nauką, bo nauka pisania i czytania przychodzi mu z większym trudem niż innym. Nie nauczy się też dobrze grać w piłkę ręczną i nożną, siatkówkę i koszykówkę.
Natomiast dorosły, który praktycznie rzecz biorąc patrzy tylko jednym okiem, ma ograniczony wybór drogi życiowej. Nie zostanie chirurgiem, pilotem ani maszynistą, nie będzie mógł pracować na wysokości ani przy poruszających się maszynach, takich jak tokarki czy frezarki.
Będzie mu trudno zdobyć prawo jazdy, szczególnie jeśli drugie, przeciążane na co dzień oko, nie jest w pełni sprawne, a o zostaniu zawodowym kierowcą nie ma w ogóle mowy.
KONTROLUJ WZROK DZIECKA Im wcześniej rozpocznie się leczenie leniwego oka, tym większe szanse na osiągnięcie pełnego sukcesu. Po ukończeniu siódmego roku życia szanse na wyleczenie maleją niemal do zera!
Dlatego:
- co jakiś czas rób małemu dziecku prosty test, polegający na łapaniu piłki; jeśli maluch nie chwyta go, bo źle ocenia odległość, jak najszybciej idź z nim do okulisty
- konsultuj z okulistą wszystkie wątpliwości dotyczące wzroku dziecka, nawet jeśli wydają ci się błahe
- zbadaj dziecku wzrok co najmniej raz, zanim ukończy cztery lata
- jeśli maluch ma jakąś wadę wzroku, natychmiast rozpocznij korektę
- bądź konsekwentna w leczeniu i nie zaniedbuj kontrolnych wizyt u okulisty.
JAK TO SIĘ LECZY?Usprawnianie leniwego oka trwa wiele lat i polega na jak najczęstszym pobudzaniu go do pracy. Pierwsza z metod polega na ćwiczeniu wzroku z pomocą synoptoforu. To specjalny przyrząd optyczny wyposażony w rodzaj lornetki. Kiedy dziecko przez nią patrzy, każde oko widzi co innego, np. jedno lwa, a drugie klatkę. Maluch musi ustawić gałki oczne tak, by oba obrazy nałożyły się na siebie i stworzyły jeden, czyli lwa w klatce.
W synoptofory wyposażone są jednak tylko ośrodki medyczne w większych miastach. Dlatego najpopularniejszą metodą leczenia leniwego oka jest zakrycie tego, które widzi lepiej, co zmusza słabsze do pracy. Dziecko musi nosić specjalne okulary z przesłoną, najpierw przez pół godziny dziennie, stopniowo wydłużając czas noszenia.
ŁYK OPTYMIZMUTo, co natura odbiera w jednym miejscu, może zrekompensować w innym. Mózg człowieka niedowidzącego na jedno oko musi o wiele intensywniej pracować, niż mózg osoby bez żadnych problemów ze wzrokiem, gdyż informacje napływają tylko z jednej gałki ocznej. Dlatego, paradoksalnie, zdarza się, iż osoby takie mają lepsze niż inni wyczucie perspektywy i proporcji, precyzyjniej też oceniają prędkość szybko poruszających się przedmiotów. Osiągają więc niekiedy duże sukcesy w sztukach pięknych, np. malarstwie i rzeźbiarstwie oraz w sporcie, np. w tenisie czy szermierce."
Samo Zdrowie 06. 2001
Ewa Snopkowska
konsultacja lek. med. Barbara Borys, okulista
sprawdź, jak widziszBolą cię oczy? Masz problemy z widzeniem? Nie lekceważ tego, sama sprawdź, co ci dolega! KRÓTKOWZROCZNOŚĆjak to sprawdzisz
ustaw monitor komputera w odległości ok. 1 m od twarzy i popatrz na rysunek z grupą cyfr;
następnie spójrz za okno, na budynki i drzewa
co widzisz
bez problemu czytasz tekst, ale kiedy spojrzysz za okno, nie widzisz wyraźnie zarysów budynków i drzew oddalonych od ciebie o kilkanaście-kilkadziesiąt metrów; nie rozpoznajesz numeru nadjeżdżającego autobusu, chociaż udaje się to stojącym obok ciebie ludziom; siadasz bardzo blisko telewizora (1-2 metry od ekranu); mrużysz oczy i wytężasz wzrok, by przeczytać coś z daleka lub poznać sąsiada na ulicy; w kinie siadasz w jednym z pierwszych rzędów;
często łzawią ci oczy i boli głowa
na czym polega wada promienie wpadające do oka skupiają się przed siatkówką, a nie, jak powinny, na siatkówce
jak poprawić ostrość widzenia krótkowzroczność koryguje się soczewkami rozpraszającymi: okularowymi lub kontaktowymi; moc
optyczną soczewek rozpraszających podaje się w dioptriach ze znakiem minus (np. - 3 dioptrie); wadę można też zlikwidować operacyjnie.
kiedy do okulistynatychmiast, gdy nabierzesz podejrzeń, że jesteś krótkowidzem; jeśli lekarz to potwierdzi, odwiedzaj go regularnie co dwa lata.
pamiętaj! koniecznie noś okulary lub soczewki o przepisanej przed okulistę mocy podczas jazdy samochodem!
DALEKOWZROCZNOŚĆjak to sprawdzisz
ustaw monitor komputera w odległości ok. 30 cm od oczu i popatrz na ten tekst co widzisz
masz trudności z przeczytaniem tekstu, bo litery rozmazują się; kiedy odsuniesz monitor od oczu na odległość wyciągniętych rąk, widzisz lepiej; znajome twarze na ulicy i numer autobusu lub tramwaju rozpoznajesz z daleka, ale masz problem z nawleczeniem igły
na czym polega wada promienie wpadające do oka skupiają się za siatkówką, a nie, jak powinny, na siatkówce
jak poprawić ostrość widzenia dalekowzroczność (nadwzroczność) koryguje się soczewkami skupiającymi: okularowymi lub
kontaktowymi; moc optyczną soczewek skupiających podaje się w dioptriach ze znakiem plus (np. + 3 dioptrie)
kiedy do okulisty natychmiast, gdy dostrzeżesz, że stajesz się dalekowidzem, potem zgłaszaj się na wizyty kontrolne co najmniej raz na dwa lata; wada ta pogłębia się z wiekiem, ponieważ zmniejsza się elastyczność soczewki oka, odpowiedzialnej za skupianie promieni na siatkówce
pamiętaj! nie skorygowana w porę dalekowzroczność może u młodych osób prowadzić do powstania zeza!
ASTYGMATYZMjak to sprawdzisz
spójrz na rysunek i sprawdź, czy wszystkie przekątne koła mają tę samą szerokość
co widzisz
niektóre z przekątnych wydają ci się szersze niż inne; widzisz nieostro zarówno tekst czytany z bliskiej odległości, jak przedmioty oddalone o kilka metrów; męczy cię czytanie i oglądanie telewizji; nie poznajesz sąsiadów na ulicy i masz trudności z odczytaniem numeru autobusu
na czym polega wada
przyczyną zniekształcenia widzenia jest zniekształcona krzywizna rogówki oka; padające na
rogówkę promienie świetlne są załamywane pod różnym kątem i nie skupiają się wszystkie na siatkówce; astygmatyzm może też być konsekwencją mechanicznego urazu oka, np. po wypadku komunikacyjnym
jak poprawić ostrość widzenia
wadę tę koryguje się soczewkami cylindrycznymi: okularowymi lub kontaktowymi; przy astygmatyzmie pourazowym stosuje się soczewki kontaktowe lub specjalne żele okulistyczne, wyrównujące powierzchnię rogówki; wadę można zmniejszyć lub zlikwidować operacyjnie
kiedy do okulisty
bez zwłoki, gdy tylko nabierzesz podejrzeń, że masz astygmatyzm; przepisane soczewki powinnaś nosić stale, w domu i poza nim
pamiętaj! okulary lub soczewki o przepisanej przed okulistę mocy noś koniecznie podczas jazdy samochodem!
STAROWZROCZNOŚĆjak to sprawdzisz
ustaw monitor w odległości ok. 30 centymetrów od oczu i popatrz na tekst co widzisz
chociaż kiedyś nie miałaś z tym problemu, teraz nie widzisz wyraźnie tekstu; gdy odsuniesz monitor na odległość wyciągniętej ręki, widzisz lepiej; jeśli stwierdzono kiedyś u ciebie krótko- lub dalekowzroczność, lecz dotąd nie nosiłaś okularów, nie pomaga już mrużenie oczu ani odsuwanie gazety na wyciągnięcie ręki: wciąż widzisz nieostro; jeśli nosisz okulary korygujące krótkowzroczność, masz wrażenie, że mimo to widzisz coraz gorzej
na czym polega wada
powodem jest stopniowe zmniejszanie się elastyczności soczewki oka, która nie umie już
dostosować swego kształtu odpowiednio do odległości, z której patrzysz na przedmiot
jak poprawić ostrość widzenia
jeśli wcześniej miałaś dobry wzrok, okulista zaleci ci noszenie soczewek skupiających; jeśli
jesteś dalekowidzem, dostaniesz receptę na mocniejsze soczewki skupiające; jeśli jesteś krótkowzroczna, okulista poleci ci szkła dwuogniskowe (składają się z dwu dopasowanych
soczewek, miejsce połączenia jest widoczne) lub progresywne (nie ma na nich linii łączenia); są też progresywne soczewki kontaktowe: nosząc je widzisz dobrze z każdej odległości
kiedy do okulisty
zmiany ostrości widzenia związane z wiekiem pojawiają się zwykle ok. 45. roku życia, dlatego gdy przekroczyłaś czterdziestkę, badaj wzrok przynajmniej raz do roku
pamiętaj! jeśli twoja matka lub ojciec około czterdziestki zaczęli nosić do czytania
okulary, nie licz na to, że ciebie to ominie!
PYTANIE & ODPOWIEDŹmam nieznaczną krótkowzroczność; czy dzięki temu uniknę starczej dalekowzroczności?
Niewykluczone. Niewielka krótkowzroczność, od -0,5 do -1,0 dioprii, to jedyna wada wzroku, która może uchronić od pojawiającej się po czterdziestce starczowzroczności. Możesz liczyć na to, że twoja wada opóźni pojawienie się związanej z wiekiem dalekowzroczności o kilka lub kilkanaście lat.
Samo Zdrowie 02. 2002
Magdalena Kawczyńska
konsultacja lek. med. Bożena Grechuta, okulista
***
zezOkulary, czy soczewkiBadania OczyDlaczego młodzież nie chce korygować wad wrokuhttp://www.ogolniak.pl/og_003/B/og003b2.htm Tak, jeśli dziecko zobaczy okulary, to chce je dotknąć, obejrzeć, a potem gdy już ma założone okulary na oczach, to następuje: "Mama! Ja chcę okulary!"
- A jakie okulary podobają się dzieciom najbardziej?
- Kolorowe.
- Ale kolorowe szkiełka, czy ramki?
- Kolorowe ramki, bardzo kolorowe.
soczewkiSpecyfika pracy z dzieckiem słabowidzącym na przykładzie działalności Ośrodka Szkolno – Wychowawczego Dla Dzieci Słabowidzących im dr Zofii Galewskiej w Warszawie
Wątek: Wady wzroku u dzieci (Przeczytany 12200 razy)