ZDROWIE. Zabezpieczymy się nawet przed wirusami, których jeszcze nie maMożna pokonać grypę raz na zawszeRzeczpospolia 10.02.06 Nr 35
Wystarczy jeden głęboki wdech, by pozbyć się problemu grypy na całe życie. Naukowcy europejscy opracowali szczepionkę, która, podana poprzez inhalator, zabezpieczy organizm przed wszystkimi rodzajami grypy - łącznie z ptasią.
Uniwersalna szczepionka - tak nazywa się substancja, którą dzięki
funduszom Unii Europejskiej opracowali belgijscy i szwedzcy naukowcy.
Szczepionka przetestowana została na myszach. Jeszcze w tym roku
zostanie skierowana do prób klinicznych na ludziach.
- Chcielibyśmy, żeby za pięć lat rozpoczęły się normalne szczepienia - powiedział kierujący pracami prof. Xavier Saelens na zwołanej w belgijskim mieście Gent konferencji.
Walka z grypą jest bardzo trudna, bo wirus tej choroby bez przerwy zmienia się, czyli mutuje. Dlatego co roku farmakolodzy opracowywać muszą kolejną szczepionkę. Ale uniwersalna szczepionka działać będzie przeciwko wszystkim wirusom grypy, nawet tym, które jeszcze nie istnieją. Naukowcy znaleźlibowiem na powierzchni wirusa białko, które pomimo wszystkich mutacji wirusa pozostaje niezmienne. Szczepionka uczy organizm rozpoznawać to białko i zwalczać je.
W badaniach na myszach uniwersalna szczepionka dowiodła swojej
stuprocentowej skuteczności. Chroniła zwierzęta przed wszystkimi znanymi wirusami grypy, również tymi śmiercionośnymi. Nie wiadomo jeszcze, jak zareagują na szczepionkę organizmy ludzi.
Łukasz Kaniewski
ZDROWIE Substancja będzie podawana nie jako zastrzyk, tylko przez inhalatorOstatnie pięć lat grypyRzeczpospolta 10.02.06 Nr 35
Już wkrótce do użytku może wejść szczepionka, która zupełnie rozwiąże problem grypy. Szczepionkę opracowali naukowcy z belgijskiego Flandryjskiego Międzyuniwersyteckiego Instytutu Biotechnologii oraz szwedzkiego Uniwersytetu w Göteborgu. Badacze poinformowali, że jeżeli wszystko pójdzie dobrze, to za pięć lat szczepionka trafi do pacjentów.
Szczepionka była dotąd sprawdzana wyłącznie na myszach. Przed oddaniem jej do użytku trzeba będzie udowodnić, że nie jest szkodliwa dla ludzi i że na ludzi - podobnie jak na myszy - działa.
Wirus grypy zmienia się bardzo szybko. Co gorsza, nie można przewidzieć, w jaki sposób się zmieni. Zawsze jesteśmy krok za wirusem. Szybkie transformacje, jakim podlega, zmuszają farmakologów, by z roku na rok aktualizowali szczepionki przeciw grypie.
Zagrożenie grypą to dziś nie tylko zagrożenie sezonową chorobą układu oddechowego. To również zagrożenie pandemią. Nie wiadomo też jeszcze, jak będzie wyglądał wirus, który pandemię wywoła.
Opracowywana przez europejskich naukowców uniwersalna szczepionka ma spowodować, że w zabawie w berka z grypą w końcu zwyciężymy. Nowa substancja będzie działała na wszystkie odmiany grypy typu A, które istniały, istnieją i będą istnieć. Jedno szczepienie wystarczy, by raz na zawsze zabezpieczyć organizm.
Czym uniwersalna szczepionka różni się od innych? Żeby to pojąć, trzeba przyjrzeć się budowie wirusa grypy. Na jego powierzchni są dwa białka.
Jedno to hemaglutynina, drugie to neuraminidaza. Wszystkie szczepionki, którymi dziś ludzie zabezpieczają się przed grypą, uczą organizm rozpoznawać albo hemaglutyninę, albo neuraminidazę. Problem w tym, że kiedy wirus grypy podlega mutacjom, zmieniają się również te białka.
Uniwersalna szczepionka ma tę przewagę nad innymi, że nie uczy organizmu rozpoznawać hemaglutyniny ani neuraminidazy. Naukowcy postanowili wykorzystać trzecie białko znajdujące się na powierzchni wirusa grypy, które nosi nazwę M2e. W toku ewolucji wirusa zmiany w obrębie tego białka były bardzo niewielkie. Wszystkie znane szczepy grypy typu A - zarówno ludzkiej, jak i zwierzęcej - od słynnej śmiercionośnej hiszpanki z roku 1918 począwszy, a na ptasiej grypie H5N1 skończywszy, mają białko M2e niemal identyczne.
Wystarczy nauczyć układ odpornościowy reagować na to białko.
Uczeni przeprowadzili testy na myszach. Podali im najpierw samo białko M2e. Układ odpornościowy nie zareagował na nie. Biotechnolodzy dołączyli więc białko do rdzenia wirusa zapalenia wątroby typu B. Tym razem odpowiedź układu odpornościowego była bardzo wyraźna. Kiedy naukowcy dodatkowo dołączyli jeszcze substancję zwaną adjuwantem, której rolą jest wzmożenie reakcji odpornościowych, otrzymali szczepionkę o stuprocentowej skuteczności. Uniwersalna szczepionka, jak wykazały testy, chroni myszy przed wszystkimi znanymi odmianami wirusa grypy typu A, również tymi, które mogą zabić.
Jak podkreśla prof. Walter Fiers z Belgijskiego Uniwersytetu
Flandryjskiego, szczepionkę bez kłopotów będzie można produkować na skalę masową. Szczepionka będzie aplikowana nie w formie zastrzyku, tylko poprzez inhalator. Dzięki temu, po pierwsze, ustrzeżemy się zakażeń, po drugie - substancja trafi do miejsc organizmu najbardziej zagrożonych chorobą. Po trzecie - na pewno będzie więcej chętnych do skorzystania ze szczepionki w takiej formie. Dziś wiele osób się nie szczepi, bo nie lubi lub boi się zastrzyków.
Łukasz Kaniewski
Ptasia grypa w Afryce Zachorowania wśród ptactwa hodowlanego kur, gęsi i strusi odnotowano w północnej Nigerii. Aby powstrzymać epidemię, zabito 46 tys. ptaków.
Wirus ptasiej grypy H5N1 dotarł do Nigerii najprawdopodobniej za
pośrednictwem ptaków wędrownych. Epidemia w Afryce będzie wyjątkowo trudna do powstrzymania. Służby weterynaryjne są tam słabo wyposażone.
Hodowla drobiu stanowi dla wielu mieszkańców jedyne źródło utrzymania.
Rząd nigeryjski zapowiada rekompensaty dla rolników, którzy zabiją ptaki, by powstrzymać epidemię.
