Najmniejsze w swojej klasieZastanawiasz się, czy możesz mieć wpływa na wzrost swojego dziecka. Co zrobić, aby rosło tak szybko jak rówieśnicy?Podpowiemy, kiedy wystarczy cierpliwie czekać, a w jakiej sytuacji warto szukać pomocy u lekarza. Dzieci zwykle przerastają rodziców. Jednak twój nastoletni syn nadal jest niski i znacznie odbiega wzrostem od kolegów z klasy, a córka, choć należy już do starszaków, ciągle jest brana za malucha. Zastanawiasz się, czy powinnaś się martwić.
Gen niższościWzrost dziecka zaprogramowany jest w genach. Wpływ sposobu odżywiania, stylu życia czy przebytych chorób może ten zapis zmienić tylko w niewielkim zakresie. Niewysocy rodzice nie powinni więc oczekiwać, że ich córka osiągnie wzrost modelki. Natomiast, jeśli tata jest wysoki (ok. 180 cm), a mama ma 160 cm, dziecko prawdopodobnie będzie wyższe od mamy i niższe od ojca. Jeśli wszyscy w rodzinie są niewysocy, a dziecko od urodzenia było małe, trzeba po prostu zaakceptować, że będzie najniższe w klasie.
Dorosnąć do wzorcaSiatki centylowe, czyli wykresy znajdujące się m.in. w książeczce zdrowia dziecka, pozwalają na ocenę wzrostu malucha od pierwszych miesięcy do kilku lat życia. Na jednej osi jest wiek dziecka, na drugiej np. wzrost. Najwięcej, ok. 70 proc. dzieci znajduje się pomiędzy 25 a 75 centylem, i jest to tzw. wąska norma (czyli wszystko w porządku).
W okresie niemowlęctwa dziecko często jest mierzone i ważone, a jego wymiary i wszelkie odchylenia od normy ocenia pediatra. W pierwszym półroczu życia maluch rośnie najszybciej, potem tempo wzrostu nieco maleje. Drugi rok życia to dodatkowe ok. 15 cm, natomiast od 3. roku tempo wzrastania zmniejsza się do 5-6 cm na rok. To, że dziecko jest niższe od rówieśników, nie musi być powodem do niepokoju. Dużo ważniejsze jest to, czy nie przestało nagle rosnąć.
Niezależnie od wieku dziecka niepokoić powinna charakterystyka wzrostu poniżej 10 centyla.
Natomiast trzy centyle to już stan poważny, wymagający fachowej konsultacji. Podczas wizyty kontrolnej lekarz powinien zapytać, jak wyglądała ciąża, czy niemowlę urodziło się o czasie i ile ważyło. Dzieci, które rodzą się drobne, zwykle dłużej dochodzą do sobie właściwego wzrostu. Jednym ze sposobów na sprawdzenie, czy dziecko rośnie prawidłowo, jest określenie tzw. wieku biologicznego na podstawie oceny dojrzewania jego kości. W tym celu wykonuje się zdjęcie rengenowskie lewego nadgarstka i porównuje obraz rozwoju kości ze specjalnym wzorcem w atlasie. Za pomocą tego badania można obliczyć, jaki wzrost osiągnie dziecko w wieku dorosłym.
Złodzieje centymetrówWielu rodziców szpikuje swoje dzieci witaminami i przykłada wielką wagę do solidnych posiłków. "Jedz, bo nie urośniesz", powtarzają jak mantrę mama i babcia. Tymczasem wiadomo, że u dzieci, które wyszły już z okresu niemowlęctwa, dodatkowe kalorie mogą zwiększyć masę ciała, ale nie wpłyną na postęp wzrostu. Witaminy i składniki mineralne ważne są dla ogólnego rozwoju i odporności organizmu, ale podawane w ilościach przekraczających normalne dzienne zapotrzebowanie nie uczynią dziecka wyższym. Wapń wzmacnia kości i jest niezbędny do ich budowy, ale nie dodaje centymetrów.
Troskliwi rodzice powinni natomiast wiedzieć, że wyczynowe uprawianie sportu (więcej niż 15 godz. tygodniowo) może wpływać na obniżenie czy zahamowanie tempa wzrostu. Trening ogólnorozwojowy, bieganie czy gra w piłkę są jak najbardziej wskazane, ale specjalizacja w wąskiej dyscyplinie sportu oraz ekstremalne obciążenie jak podnoszenie ciężarów są niekorzystne dla wzrostu dzieci. Z tego powodu do 15. roku życia nie powinny one ćwiczyć na siłowni.
Lek na wysokośćNiemowlę, które mimo upływu czasu wciąż pozostaje na najniższych centylach, może otrzymywać za mało pokarmu albo nie potrafi ssać. Za zbyt niski wzrost bywa też odpowiedzialny tzw. zespół złego wchłaniania, kiedy organizm nie przyjmuje potrzebnych do rozwoju składników odżywczych. Zwykle przy ogólnej ocenie stanu zdrowia dziecka konieczne jest wykonanie badania krwi. To, że nie rośnie, może być wynikiem zaburzeń ze strony układu pokarmowego, chorych nerek, anemii, występowania chorób przewlekłych. Dziś medycyna skutecznie radzi sobie z tymi dolegliwościami, co z kolei daje szansę na poprawę wzrostu.
Zdrowe i zadbane kilkuletnie dziecko, dużo niższe od rówieśników, pediatra prawdopodobnie skieruje do endokrynologa. Podstawowym badaniem, które wykonuje się w celu sprawdzenia aktywności przysadki mózgowej wydzielającej hormon wzrostu jest badanie rezonansem magnetycznym. Hormon wzrostu odpowiada nie tylko za tempo, w jakim dziecko rośnie, ale jest też ważny dla normalnego funkcjonowania wielu organów. Jego niedobór może też świadczyć o nieprawidłowym stężeniu we krwi innych hormonów. Dlatego warto wykonać szczegółowe badanie krwi, co ułatwi postawienie diagnozy. Wiele zaburzeń hormonalnych dotyczących niskiego wzrostu można leczyć. Terapia powinna przebiegać pod ścisłą kontrolą endokrynologa.
Równanie na dziecko
Jeśli jesteś ciekawa, jakiego wzrostu będzie twoje dziecko, gdy dorośnie, spróbuj to wyliczyć:
wzrost matki (w cm) + wzrost ojca (w cm) + 13 cm dla chłopca lub - 13 cm dla dziewczynki. Wszystko podziel przez 2.
dziecko interia.pl