MÓZG - inf., budowa, odkrycia
narządy zmysłów niezbędnych do prawidłowego rozwoju.
Tak dostarczane bodźce decydują o rozwoju
Różne części mózgu mają różne funkcje:
•
hipokamp pomaga w przypominaniu niedawnych doświadczeń i nowych informacji
•
jądro migdałowate kieruje emocjami
•
płaty czołowe przodomózgowia, pozwalają na planowanie, rozwiązywanie problemów, rozumienie zachowań innych oraz powstrzymywanie reakcji impulsywnych
•
obszary płatu ciemieniowego kontrolują słuch, mowę i język
•
móżdżek reguluje zmysł równowagi, ruch, koordynację i mięśnie używane przy mówieniu
•
ciało modzelowate przekazuje informacje z jednej półkuli mózgowej do drugiej
Ale rozwój mózgu nie kończy się po urodzeniu. Mózg dalej ewoluuje, w ciągu pierwszych lat życia zostają uruchomione nowe przekaźniki i dodatkowe linie połączeń. Zadaniem neuronów jest stworzenie takiego systemu, który będzie zdolny do budowania struktur językowych, myśli i uczuć. Dziś naukowcy zdają sobie sprawę, że wiele czynników może zakłócić ten rozwój. Komórki mogą docierać do nieodpowiednich części mózgu lub też mogą pojawić się zakłócenia w pracy neuroprzekaźników, a co za tym idzie w komunikacji w ogóle. Może to niekorzystnie wpłynąć na pracę zmysłów, procesy myślowe i postępowanie człowieka.
Badacze wspierani przez NIMH i inne organizacje, próbują dociec w jaki sposób mózg człowieka dotkniętego autyzmem różni się od mózgu osoby zdrowej. Z jednej strony poszukuje się potencjalnych uszkodzeń, które występują w rozwoju początkowym, z drugiej, szuka się anomalii w budowie mózgu, ludzi u których stwierdzono autyzm.
zródlo - art. tl. przez dr Klar
mózg stymulowany i niestymuliowany
W ciągu pierwszych pięciu lat życia rozwija się ok. 50 % zdolności do uczenia się. Następne 30 % rozwija się do 8 roku życia. To oznacza, że Rodzice są najważniejszymi nauczycielami na świecie, a dom (nie szkoła!), jest najważniejszą instytucją naukową.
Dziecko rodzi się z liczbą komórek mózgowych, która jest wystarczająca do osiągania sukcesów. Ale nie liczba komórek decyduje o inteligencji, a liczba połączeń stworzonych pomiędzy tymi komórkami. Połączenia te tworzą się w wyniku doświadczeń zdobywanych we wczesnym dzieciństwie. Im bogatsze i bardziej stymulujące środowisko, tym pełniejszy rozwój dziecka.
Człowiek posiada
8 rodzajów inteligencji.
Każdą z nich można rozwinąć
nawet u najmłodszych dzieci.
Jak działa mózg?http://www.phys.uni.torun.pl/~duch/Wyklady/kog-m/atbrain.gifMultimedialny atlas mózgu po angielsku
The Interactive Human Atlas - The world's largest library of 3D medical animations developed and copyrighted by Blausen Medical Communications. The atlas features rotating models, labeled slides, and printable text in addition to animated videos.
Interactive Body Guide - Interactive Body Guide is a visually interactive tool that enables viewers to navigate between the 12 systems of the male and female bodies.
z postu "kameljandy"
jeszcze strony anglojęzyczne, traktujące o mózgu:
Brain Explorer
Eric Chudler oraz jego
Neuroscence for Kids 

wspaniała strona dla dzieci z której korzystam już od paru miesięcy
Brainarium Hall
również dla dzieci, hasła, puzzle 3D itd...
The Animated Brain
można się pobawić...
Bardzo ważnym aspektem rehabilitacji jest ruch. Proponuję przygotowany tekst o budowie mózgu, pracy poszczególnych jego części i wspólzależności.
MÓZG, MOWA, TERAPIA SI Budowie mózgu itp. z
Medycznego Serwisu psychiatrycznego, który prezentuje wiedzę na temat mózgu, funkcji psychicznych i zaburzeń psychicznych:
MÓZG:
Budowa mózgu, Diagnostyka, Inteligencja, Lęk, Myślenie, Neurotransmitery, Pamięć, Percepcja, Sen, Stres, Świadomość PH, Świadomość WA i wiele innych dziedzin.
Światowy Tydzień Mózgu a także
Usprawnianie mowy czynnej http://darzycia.pl/forum/viewtopic.php?p=386#386MÓZG: Inf., budowa, odkrycia oraz Światowy Tydzień Mózgu
Wciąż mało znanym organem jest nasz mózg.
O jego budowie (w skrócie) i współzależnościach funkcjonowania możecie przeczytać Proponuję przygotowany tekst o budowie mózgu, pracy poszczególnych jego części i wspólzależności:
MÓZG, MOWA, TERAPIA SI - mój zbiór inf. z Bazy o zD.
żrJak działa mózg?Jak dziala mózg-rysStruktura mózguFunkcjonalna budowa mózguRóżnice w budowie mózguwięcej w Googlewięcej
o budowie mózgu itp. z
Medycznego Serwisu psychiatrycznego , który prezentuje wiedzę na temat mózgu, funkcji psychicznych i zaburzeń psychicznych:
MÓZG:
Budowa mózgu, Diagnostyka, Inteligencja, Lęk, Myślenie, Neurotransmitery, Pamięć, Percepcja, Sen, Stres, Świadomość PH, Świadomość WA i wiele innych dziedzin.
Mózg przez całe wieki traktowano z nieporównanie mniejszą atencją niż śledzionę, wątrobę czy serce..Artur Włodarski-Od redakcji - Gazeta Wyborcza
Króta historia badań mózguPopraw sobie mózg Na całym świecie przeprowadzane są liczne badania. Z niektórymi można zapoznać się w bieżącej prasie.
Obchodzony jest
Światowy Tydzień Mózgu-W-wa 2003 - będzie więc okazja do przedstawienia najważniejszych odkryć neurobiologów.
Co się kryje w naszych neuronach? Światowy Tydzień Mózgu, 10-16 marca 2003inne
MÓZG
Newsweek Newsweek Polska - artykuł - Jak usprawnić umysł - polecam
Newsweek
Jak usprawnić mózg Polecam lekturę w całości - warto kupić gazetę, w której znacznie więcej można dowiedzieć się o opracowanych technikach, dietach mogących usprawnić umysł.
Jest też artykuł o
Neurobik-gimnastyka umysłu i ciała pozwalająca zwiększyć plastyczność mózgu oraz
Jak trenować mózg itp.
Interesujące informacje o tym zamieszcza także gazeta
Świat nauki - wydanie specjalne nr.1/2003 "Tajemniczy umysł"
WYDANIE SPECJALNE
Przewodnik po labiryncie ludzkiego umysłu
Tajemnice mózgu Medycyna jest na dobrej drodze, by likwidować usterki mózgu uważane do tej pory za nienaprawialne. Jeśli nadzieje naukowców się potwierdzą, można będzie leczyć takie schorzenia jak choroba Alzheimera, Parkinsona, stwardnienie rozsiane oraz paraliż spowodowany wypadkiem lub udarem mózgu.
Tezę, że ludzki mózg zdolny jest się regenerować, postawił w latach 60. Wiktor Hamburger, amerykański neuroembriolog polskiego pochodzenia. Utrzymywało się jednak przekonanie, że człowiek jest skazany na przypisaną mu liczbę szarych komórek wykształconych we wczesnym dzieciństwie i nie ma sposobu, by po ich utracie zastąpić je nowymi. Zmiany w myśleniu o naszym mózgu nastąpiły dopiero pod koniec lat 90. Najnowsze komputerowe technologie, wykorzystywane do badań laboratoryjnych, nie tylko potwierdziły słuszność przewidywań Hamburgera, lecz także dostarczyły informacji, w jaki sposób i gdzie dokładnie procesy neurogenezy, czyli tworzenia się nowych komórek, w mózgu zachodzą. Dodając do tego osiągnięcia w badaniach na poziomie subkomórkowym, nie bez powodu twierdzi się, że ostatnia dekada ubiegłego wieku była przełomowa w historii neurobiologii. Najwięcej uwagi przykuwa właśnie neurogeneza niosąca nadzieję na ujarzmienie nieuleczalnych dotąd schorzeń..."
Szare w różowych barwach-tajemnice mózgu kolejne doniesienia o mózgu:
Dlaczego pacjenci po wylewie... zainteresowanym polecam art.
Pamięć absolutna - Renaty Krzyszkowskiej, "Kłopotnik"
w 2 części tego art opisana jest zależność pomiędzy ruchem naprzemiennym a pracą mózgu."
Raczkowanie polegające na naprzemiennych ruchach kończyn aktywuje bowiem rozwój ciała modzelowatego, czyli dróg nerwowych między półkulami mózgu. Dzięki temu mogą one z sobą łatwiej współpracować. Dr Dennison dowiódł, że ćwiczenia, które angażują między innymi obie strony ciała i ruchy skoordynowane gałek ocznych, rąk oraz nóg, równomiernie uaktywniają obie półkule. Prawidłowe funkcjonowanie mózgu zależy bowiem od sprawnej cyrkulacji krwi. Można ją poprawić, wykonując właśnie ćwiczenia fizyczne...." Warto zajrzeć do kącika "Prasa" - do wątku:
Jak nasz mózg nauczył się czytać? Polecam systematyczne czytanie dzieciom od najmłodszych lat.
"
Mitem jest przekonanie, że o uzdolnieniach decydują wyłącznie geny - znacznie ważniejsza jest chęć osiągnięcia sukcesu i uporczywe dążenie do mistrzostwa - przekonuje prof. Ellen Winner, psycholog z Boston College." -
W dziesiejszym Newsie umieściłam kolejne odkrycia o mózgu-zapraszam
Mózg człowieka rozwija się do... "Mózg kobiety i mężczyzny różni się budową i inaczej przetwarza informacje. Dlatego też nikogo nie powinny dziwić odmienne zachowania przedstawicieli obu płci.
Pierwsze systematyczne badania różnic między mózgiem kobiety i mężczyzny przeprowadził Francis Gatton w 1882 r. z South Kensigton Museum w Londynie. Udało mu się znaleźć znaczące różnice płciowe, z których wynika m.in., że mężczyźni są wrażliwi na ostre, świszczące dźwięki, dobrze sobie radzą z pracą w stresie, a także mają dużą siłę chwytu. Stwierdził też, że kobiety są bardziej wrażliwe na ból niż mężczyźni...." -
Czy mózg ma płeć? - artykuł Justyny Hofman-Wiśniewskiej konsultowany z dr. n. med. Michałem Skalskim, "Żyjmy dłużej" 2 (luty) 2001
"
Przysadka mózgowa jest niewielkim gruczołem dokrewnym mieszczącym się wewnątrz czaszki, w tzw. siodełku tureckim. Ważąc zaledwie 0,5-0,8 g, pełni ona kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu całego organizmu. Przysadka mózgowa składa się z części nerwowej i części gruczołowej, która stanowi 70% masy gruczołu.." -
Hormony przysadki - artykuł lek. med. Barbary Zalewskiej z Warszawskiego Centrum Osteoporozy "Osteomed", "Żyjmy dłużej" 3 (marzec) 1999r.
Mnóstwo informacji o mózgu, pamięci itp. -
Gazeta.pl > Zdrowie > Pamięć "Czy chciałbyś zobaczyć, co dzieje się w twojej głowie albo w głowie sąsiada? Dzięki japońskiej technice jest to całkiem realne.."
Mózg na ścianie. Japońska artystka odkrywa tajemnice ludzkiego umysłu - Polityka Nr 30/2003 (2411)
"Wielu badaczy reakcji mózgu na niebezpieczeństwo podkreśla rolę kortyzolu - hormonu stresu wytwarzanego przez układ podwzgórze-przysadka-nadnercza - w kształtowaniu wzorca „złej neurochemii”. Hormon ten, niezbędny w szybkim reagowaniu na zagrożenie, jest blokowany przez aktywność hipokampa."
"Substancje chemiczne (neuroprzekaźniki) produkowane w mózgu tworzą skomplikowany układ wzajemnych powiązań, a dany stan układu wpływa na to, czy odczuwamy smutek, radość lub złość, czy potrafimy opanować agresję, odczuwać empatię, jak radzimy sobie z problemami życiowymi, jakie więzi łączą nas z ludźmi, jak traktujemy normy społeczne i jakie decyzje podejmujemy.
Z drugiej strony zmiany neurochemiczne kształtowane są przez bagaż doświadczeń życiowych, przebieg procesów psychicznych oraz rodzaj bodźców docierających do mózgu. A dodatkowo działają jeszcze mechanizmy ewolucji i wyposażenia genetycznego. W tak złożonych warunkach tworzy się model zmian neurochemicznych, którego celem jest zapewnienie nam przetrwania, adaptacji i harmonijnego rozwoju biologicznego, psychicznego i społecznego.."
Polecam art.w całości"
Toksyczny mózg - O autorce: Dr hab. Anna Herzyk jest neuropsychologiem. Kieruje Zakładem Psychologii Klinicznej i Neuropsychologii UMCS. Jej zainteresowania naukowe dotyczą asymetrii funkcjonalnej mózgu, neuropsychologii emocji i nieświadomości oraz diagnozy i terapii neuropsychologicznej. Jest autorką książki „Mózg, emocje, uczucia”. (na końcu art. Psychologia w Sieci)
oraz
Psychologia w sieci Dużo można dowiedzieć sie o mózgu w poniższych artykułach:
Trening mózgu - Tygodnik "Wprost", Nr 962 (06 maja 2001)
Pamięć i zdolności umysłowe można wytrenować
Japońscy naukowcy dowodzą, że nieodpowiednie jedzenie, bogate w cukry, tłuszcze i substancje chemiczne, może być przyczyną senności, poirytowania, a nawet agresji. Podobnego zdania jest Elizabeth Somer, autorka książki "Wpływ jedzenia na nastrój". Zbilansowanie wszystkich składników odżywczych to podstawa dobrego samopoczucia
Dieta mózgu - Magdalena Suska, Tygodnik "Wprost", Nr 851 (21 marca 1999)
Renowacja mózgu - Tygodnik "Wprost", Nr 902 (12 marca 2000)
Liczba komórek mózgowych nie jest nam dana raz na zawsze. W ciągu życia może ich przybywać. Do takich wniosków doszli Fred Gage z kalifornijskiego Salk Institute for Biological Studies i Elizabeth Gould z Princeton University, badając mózgi zwierząt i ludzi zmarłych na raka.
Eksperymenty prowadzili z użyciem bromodezoksyurydyny, substancji, która wbudowana w DNA umożliwia wykrycie nowo powstałych komórek, m.in. nowotworowych. W mózgach chorych zmarłych na nowotwór oprócz komórek rakowych odkryto także nowe, kilkudniowe neurony.
Ich obecność stwierdzono w części hipokampu odpowiedzialnej za uczenie się i pamięć. Kolejne badania nie dały jasnej odpowiedzi na pytanie, ile neuronów powstaje każdego dnia i jak długo żyją. Eksperymenty na szczurach wykazały, że w mózgu tych gryzoni w ciągu dnia powstaje kilka tysięcy nowych komórek.
Przypuszcza się, że na powstawanie nowych komórek mózgowych wpływ ma wiele czynników, na przykład bodźce z otoczenia. Najnowsze badania wskazują również, że na tworzenie neuronów korzystnie może wpływać serotonina, neuroprzekaźnik mający związek z naszym nastrojem, czy estrogeny, (dlatego hormonalna terapia zastępcza chroni starsze kobiety przed "starzeniem się" umysłu).
Naukowcy mają nadzieję, że w przyszłości uda się sterować procesem tworzenia tkanki nerwowej, co może w znacznym stopniu pomóc pacjentom po uszkodzeniach mózgu."
- Na podstawie "New Scientist" opracowała Katarzyna Dudek
Płeć mózgu - Tygodnik "Wprost", Nr 933 (15 października 2000)
Czy kobiety myślą inaczej niż mężczyźni? Mięśnie mózgu - Yygodnik "Wprost", Nr 1056 (23 lutego 2003)
Uczeni są o krok od zbudowania wózka inwalidzkiego, który byłby sterowany myślą Samoobrona mózgu - Tygodnik "Wprost", Nr 1026 (28 lipca 2002) - (o padaczce)
Art. o mózgu - zebrane linki.
więcej w:
archiwum Tygodnika 'Wprost"(wpisz "mózg")
W "Świat Nauki" poświęca się nadal wiele miejsca mózgowi:
PLASTYCZNOŚĆ, Ćwiczenia dla mózgu - Marguerite Holloway
Co używane - nie zanika. Ukierunkowane ćwiczenia fizyczne i umysłowe poprawiają funkcjonowanie mózgu
Świat Nauki, NUMER SPECJALNY:ULEPSZYĆ MÓZG
Elektroniczne wydania "Świata Nauki" Cały czas (choć brak dokładnych badań) - jestem przekonana o słuszności wszechstronnej rehabilitacji (bodźcowaniu mózgu).
Chcesz zrobić coś dobrego dla własnego mózgu? Ćwicz i jedz jagody - uznali naukowcy podczas zjazdu Amerykańskiego Towarzystwa Neurobiologicznego w Nowym Orleanie O tym, że odpowiednia dieta może nas uchronić przed chorobami serca czy niektórymi nowotworami, nie trzeba nikogo przekonywać. Czy jednak właściwe odżywianie może zabezpieczyć mózg przed skutkami wylewu, wzmocnić pamięć i ogólną sprawność tego organu na starość? Niektórzy naukowcy twierdzą, że tak właśnie jest. Na razie przeprowadzili badania na zwierzętach, ale twierdzą, że i my powinniśmy zacząć karmić nasze mózgi w zdrowszy sposób.
Na szczęście nie wygląda na to, by miało to być specjalnie przykre. Właściwa dla mózgu dieta nie polega na wyrzekaniu się słodyczy czy wędlin, lecz na uzupełnieniu jej... czarnymi leśnymi jagodami. Dlaczego właśnie jagody? Ponieważ są one szczególnie bogate w naturalne antyoksydanty - związki zapobiegające uszkodzeniom komórek przez tlen.
Tajemnice owocowego ekstraktu... - całość:
Popraw sobie mózg- Sławomir Zagórski 11-11-2003
A na koniec
na wesołoUlka Wto Gru 30, 2003 18:55Wiem, o czym myślisz. Magnetyczne skanowanie mózguMagnetyczne skanowanie mózgu może pomóc w wykrywaniu kłamstw. Bo kłamstwo wymaga od mózgu więcej pracy niż ujawnienie prawdy.Nocą 22 listopada tego roku 22-letnia studentka Dru Sjodin zaginęła w drodze do domu w spokojnej mieścinie Grand Forks w Dakocie Północnej. Tydzień później 50-letni Alfonso Rodriguez, uprzednio skazany za gwałt, został aresztowany pod zarzutem jej uprowadzenia.
Policja ma więc domniemanego sprawcę, lecz nadal nie wie, gdzie jest Dru i czy jeszcze żyje. Jeśli żyje, z każdą godziną maleją szanse jej uratowania.
Mamy tu do czynienia z sytuacją klasycznego konfliktu moralnego, w której wielu skądinąd łagodnych i szanujących prawo ludzi nie zawahałoby się zastosować przypalania pięt, wyrywania paznokci, łamania kołem czy też innej skutecznej metody perswazji skłaniającej podejrzanego do szczerych zeznań. Rodriguez cieszy się jednak pełną ochroną prawa i - jak się wydaje - tortury mu nie grożą. Gdyby istniała jakaś skuteczna i bezbolesna metoda uzyskania informacji kryjących się w jego mózgu - jakieś "serum prawdy" (także zakazane przez prawo) czy maszyna do czytania myśli - może prawdopodobieństwo odnalezienia Dru Sjodin żywej byłoby większe.
Blade twarze głupiały Gdyby ludzkie myśli można było odczytywać, żartowali redaktorzy pisma "Skeptic", niepotrzebne byłyby egzaminy, w restauracji kelnerki przynosiłyby nam posiłek, zanim byśmy go zamówili, moglibyśmy rozmawiać z ludźmi, którzy śpią, policjanci i szpiedzy straciliby pracę, zaś nastolatki miałyby poważne problemy z rodzicami...
Pomimo tego zdrowego sceptycyzmu trwają intensywne próby skonstruowania maszyny do czytania ludzkich myśli. I wywołują silne kontrowersje natury zarówno naukowej, jak moralno-etycznej i politycznej.
Najświeższym tego dowodem jest debata, jaka rozpętała się w listopadzie po ogłoszeniu przez Amerykankę Jennifer Richeson z Dartmouth College konkluzji jej najnowszych badań.
Na podstawie obserwacji aktywności neurologicznej mózgów 30 białych ochotników wywnioskowała ona, że skanowanie mózgu ujawnić może skrywany rasizm. Richeson poddała najpierw swe "obiekty" konwencjonalnym testom skojarzeniowym stosowanym przy ocenie poziomu uprzedzeń rasowych. Po chwili jej "zwierzęta laboratoryjne" spotkały się z białym lub czarnym badaczem i przechodziły testy sprawdzające sprawność intelektualną.
Pierwszym odkryciem było, że "zamaskowani rasiści" wypadali na tych testach znacznie gorzej, jeśli były one aplikowane przez czarnego badacza.
Ważniejsza jednak była druga część eksperymentu. Po dwóch tygodniach Richeson poprosiła te same osoby o pomoc w całkiem jakoby innym projekcie badawczym, w którym za pomocą funkcjonalnego obrazowania magnetycznego obserwowała, co dzieje się w ich mózgach. Kiedy umieszczeni byli w skanerze, Richeson pokazywała im zdjęcia białych lub czarnych osób i rejestrowała ich neurologiczne reakcje.
"Byliśmy zaskoczeni - powiedziała potem w oświadczeniu dla prasy - odkrywając, że reakcja na czarne twarze pozwalała przewidzieć, jak badana osoba wykona zadania związane z testem sprawności umysłowej po kontakcie z eksperymentatorem odmiennej rasy". "Blade twarze" obciążone rasowymi uprzedzeniami były więc nie tylko głupsze, kiedy miały do czynienia z ludźmi afrykańskiego pochodzenia, ale uprzedzenie to, niezależnie od ich woli, objawiało się dającą się obiektywnie zidentyfikować neurofizjologiczną aktywnością mózgu.
Łatwo sobie wyobrazić konsekwencje tego odkrycia, jeśli zostałoby ono potwierdzone i powszechnie uznane za prawdziwe. Kandydaci do wszelkich zawodów, w których uprzedzenia rasowe mogą mieć wpływ na ich wykonywanie - na przykład policjanci, politycy czy nauczyciele - mogliby być poddawani skanowaniu mózgu i wnet czarne owce w rodzaju Marka Fuhrmana, któremu O.J. Simpson zawdzięcza wolność, zostałyby wyeliminowane z szeregów stróżów porządku publicznego. Idąc dalej, można by sobie wyobrazić całkowitą eliminację rasizmu z życia publicznego. Zidentyfikowanych rasistów wysyłać by można na przykład do obozów "reedukacyjnych", a jeśli to nie pomoże, w mniej lub bardziej subtelny sposób uniemożliwić im rozmnażanie się. Czego się nie robi dla dobrej sprawy...
Rasista? A może raczej wrażliwiec?Trudno się dziwić, że enuncjacja dr Richeson (fakt, że sama jest Afro-amerykanką, miał zapewne pewien wpływ na umysły "zamaskowanych rasistów") wywołała sceptycyzm bądź zaniepokojenie.
W grupach dyskusyjnych na temat psychologii ewolucyjnej pojawiły się głosy krytyczne na temat zastosowanej przez nią metodologii i interpretacji uzyskanych wyników. Jak właściwe zdefiniowany jest rasizm i czy można go mierzyć? Czy ktoś, kto ujawnia podświadome negatywne skojarzenia z osobami czarnej rasy, jest rasistą, czy też daje podświadomie wyraz solidarności i współczucia z Amerykanami afrykańskiego pochodzenia, nadreprezentowanymi w więzieniach, proporcjonalnie częściej niż biali cierpiącymi ubóstwo i wychowywanymi przez samotne matki? Czy neurologiczna reakcja na kontakt z czarną osobą dowodzi rasizmu, czy też jest skutkiem "politycznej poprawności" nakazującej szczególną wrażliwość wobec kulturowej odmienności?
Nie było też zapewne przypadkiem, że pod koniec listopada Donald Kennedy, były rektor Stanford University i naczelny redaktor czołowego amerykańskiego czasopisma naukowego "Science", zaproponował pra-wne zakazanie kompaniom ubezpieczeniowym i innym prywatnym firmom dostępu do informacji pochodzących ze skanowania mózgu. "Gdyby zgromadzone w moim mózgu odbitki pamięci - zauważył Kennedy - mogły powiedzieć coś innym ludziom o mej skłonności do wpadania w gniew pod wpływem pewnego rodzaju stresu lub ujawniały, w jaki sposób podejmuję moralne wybory lub jak osobliwie zachowuję się w czasie pewnych testów inteligencji, byłbym poważnie zaniepokojony".
Nie wszyscy kłamcy się pocą Dla badaczy próbujących skonstruować niezawodną maszynę do czytania myśli czy wykrywania kłamstw główną motywację stanowi jednak nie demaskowanie ukrywających się rasistów, lecz terrorystów. Zamachy z 11 września 2001 roku stworzyły w odczuciu władz amerykańskich sytuację wyższej konieczności usprawiedliwiającą niekonwencjonalne środki bezpieczeństwa.
Konwencjonalny "wykrywacz kłamstwa" - bazujący na spostrzeżeniu, że niektóre osoby mówiące nieprawdę pocą się i ich ciśnienie krwi oraz puls wzrastają - okazał się zawodnym instrumentem. Przechytrzyli go na przykład Aldrich Ames i Robert Hanssen - słynni rosyjscy szpiedzy w FBI i CIA skazani w ostatnich latach przez amerykańskie sądy.
Praca nad nową generacją doskonalszych maszyn posuwa się w trzech kierunkach. Ich konstruktorzy próbują wykorzystać zjawiska termiczne, elektryczne i magnetyczne.
Metoda termiczna wykorzystująca fakt, że temperatura powierzchni twarzy w okolicach oczu wzrasta często u ludzi, którzy kłamią, jest w istocie podobna do tradycyjnego wykrywacza kłamstwa i jako taka rokuje niewielkie nadzieje na zwiększenie w przyszłości swej precyzji. Ma ona jednak pewne zasadnicze zalety, bo może być stosowana bez wiedzy delikwenta i nie wymaga bezpośredniego fizycznego kontaktu. Obserwując podejrzanego osobnika w promieniach podczerwonych, można uzyskać pewne sugestie na temat jego prawdomówności.
Większe zainteresowanie służb specjalnych budzą pomiary elektrycznej i magnetycznej aktywności mózgu, bo sięgają bardziej bezpośrednio do ludzkiego umysłu i mogą zapewne zostać znacznie udoskonalone.
To w końcu jak: kłamie czy mówi prawdę? Elektroencefalograf, który rejestruje elektryczną aktywność mózgu za pośrednictwem umieszczonych w różnych punktach czaszki elektrod, stosowany jest rutynowo od wielu lat w diagnostyce medycznej. Jednak, co odkrył już około 20 lat temu Peter Rosenfeld z Northwestern University, pewien elektryczny sygnał emitowany przez mózg (zwany sygnałem P300, ponieważ jest elektrycznie dodatni i pojawia się około 300 milisekund po dotarciu do mózgu wyzwalającego go bodźca) zmienia się, gdy badana osoba kłamie. P300 pojawia się na przykład wtedy, gdy testowana osoba rozpoznaje znajomy i znaczący fakt czy okoliczność w potoku neutralnych bodźców. Może to być data urodzenia badanego przemycona wśród innych liczb lub jego nazwisko. Rosenfeld sądzi, że deformacja sygnału P300 u kłamców spowodowana jest tym, że kłamiący musi dokonać dodatkowego umysłowego wysiłku, by zastąpić prawdę kłamstwem. De-formację tę jednak wciąż dość trudno precyzyjnie zmierzyć.
Podczas gdy Rosenfeld kontynuował prace nad podniesieniem precyzji tej techniki, inny badacz, Lawrence Farwell, założył firmę oferującą usługę, którą nazwał pobieraniem "odcisków mózgu" (Brain Fingerprinting). W jego procedurze wykorzystuje się właściwość fal P300 polegającą na ujawnianiu wiedzy, którą chce się ukryć. Oficerowie śledczy posiadający informacje, jakie znane mogły być tylko sprawcy przestępstwa (topografia miejsca zbrodni, pora dnia, pogoda, użyte narzędzie), zadając podejrzanemu pytania czy pokazując mu fotografie, mogą sprawdzić, czy fakty te są mu znane. W ten sposób można skonstruować jakby mapę pamięci podejrzanego.
Pomimo intensywnej reklamy i nawet dwukrotnego użycia tej metody w prawdziwym dochodzeniu sądowym klienci, na których najbardziej Farwellowi zależało - CIA, FBI i Departament Obrony - uznali wspólnie w październiku 2001 roku, że metoda ta nie zaspokaja ich potrzeb, między innymi dlatego, że jej skuteczne użycie wymaga sporej wcześniejszej wiedzy na temat szczegółów działalności podejrzanych. To, czego oni potrzebują, to odpowiedź na proste pytanie: "kłamie czy mówi prawdę?".
Przy kłamstwie mózg pracuje Wydaje się więc, że w przyszłym potencjalnym arsenale pozostaje magnetyczne skanowanie mózgu lub jakaś kombinacja dwu lub więcej różnych technik. Skanowanie (fMRI) ma przewagę nad wcześniej wspomnianymi metodami, bo precyzyjniej wskazuje obszar mózgu aktywny w czasie badania. Poprzednio używana do tego celu technika PET-scan (emisyjna tomografia pozytronowa) była bardzo droga - cena aparatury sięgała 5 mln dolarów, a badanie, ze względu na użycie kosztownych izotopów promieniotwórczych, kosztowało ok. 3000 dolarów. Pomiar magnetyczny, w trakcie którego obserwuje się, który rejon mózgu najbardziej intensywnie pobiera z krwi tlen - a zatem "myśli" - może być dziś wykonany za ok. 600 dolarów. Spektrograf fMRI służyć może jako wykrywacz kłamstw, bo kłamstwo wymaga od mózgu więcej pracy niż ujawnienie prawdy. Angażuje ono bowiem co najmniej dwa obszary kory mózgowej - jeden, gdzie ukryta jest wiedza o prawdziwym stanie rzeczy (dzieje się to niezależnie od naszej woli), i drugi, który zaprzęgnięty zostaje do wymyślenia zastępczego kłamstwa. Niektórzy specjaliści od rezonansu magnetycznego są zdania, że sprawdzanie prawdomówności to pierwszy krok do znacznie bardziej subtelnych zastosowań. Każda bowiem emocja, konkretne wspomnienie, a nawet intencja mają w ludzkim mózgu swe precyzyjne fizyczne odwzorowania. W miarę wzrostu precyzji pomiarowej jest teoretycznie możliwe identyfikowanie sygnałów odpowiadających konkretnym faktom czy zamiarom.
Czy jednak życie w świecie, w którym Wielki Brat wie, co myślimy, to rzeczywiście to, o co walczyliśmy?
źródło:
http://serwisy.gazeta.pl/nauka/1,42547,1837846.html